Uzasadnienie
Niezależny Związek Zawodowy Pracowników Uniwersytetu (dalej jako: "skarżący") wnioskiem z 13 kwietnia 2022 r., ponowionym pismami z 22 czerwca 2022 r. i 20 września 2022 r., zwrócił się do Rektora Uniwersytetu (dalej jako: "Rektor", "organ") w ramach dostępu do informacji publicznej oraz w ramach działalności związkowej o udzielenie informacji na temat korzyści finansowych jakie uzyskał Uniwersytet z 10% udziałów w Instytucie A od 2016 do 2021 r.?
W odpowiedzi organ wiadomością elektroniczną z 7 października 2022 r. powiadomił skarżącego o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy – do dnia 20 listopada 2022 r., z uwagi na dużą liczbę wniosków, które wpłynęły do organu w trybie dostępu do informacji publicznej
Skarżący w dniu 17 października 2022 r. (data wpływu do organu) wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność organu w udzieleniu żądanej informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p.") poprzez nierozpoznanie sprawy i nieudostępnienie informacji publicznej w terminie oraz niezawiadomienie strony o przyczynach zwłoki w rozpoznaniu sprawy i ewentualnym terminie jej załatwienia.
Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o zobowiązanie organu do merytorycznego załatwienia sprawy w terminie 14 dni oraz o zobowiązanie organu do dyscyplinarnego ukarania pracowników odpowiedzialnych za niezałatwienie sprawy w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że nie pozostawał w bezczynności, gdyż pismem z 7 października 2022 r. skarżący został poinformowany o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy.
Następnie, pismem z 15 lutego 2023 r., organ poinformował, że w dniu 10 listopada 2022 r. została udzielona skarżącemu odpowiedź e-mail, której odpis dołączono do pisma. Z treści tego załącznika wynika, że Rektor wskazał skarżącemu, że tożsamy wniosek złożył on w dniu 22 czerwca 2022 r., a postępowanie w tym przedmiocie zostało zakończone wydaniem przez Rektora decyzji z dnia 22 sierpnia 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako: "p.p.s.a.")., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:
- 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzec skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Żaden przepis ustawy nie upoważnia sądu przy rozstrzyganiu w sprawie skargi na bezczynność do nałożenia na organ obowiązku wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec pracowników, czego w skardze żądał skarżący.
W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się informacji w trybie u.d.i.p. W doktrynie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28-29).
Art. 4 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Wobec powyższego nie może budzić wątpliwości, że Rektor, jako organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym, jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udostępnienia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu.
Zgodnie z wypracowanym w orzecznictwie stanowiskiem załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać: czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.); pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji; pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej; pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym; decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji; względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 4 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SAB/Gl 92/21, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA").
W niniejszej sprawie skarżący wskazał, że zarzuca organowi bezczynność w rozpoznaniu wniosku z 13 kwietnia 2022 r.(znak pisma P-69/2022), ponowionego pismami z 22 czerwca 2022 r. (znak pisma P-93/2022) i 20 września 2022 r.(znak pisma P-104/2022). Podkreślić jednakże należy, że, jak wynika z treści pisma organu z 10 listopada 2022 r. skierowanego do skarżącego, organ (odnosząc się do tego ostatniego pisma skarżącego z 20 września 2022 r.) wskazał, że załatwił wniosek z 22 czerwca 2022 r. (będący ponowieniem wniosku z 13 kwietnia 2022 r.), ponieważ wydał w dniu 22 sierpnia 2022 r. decyzję w tej sprawie.
Zatem kolejne ponowienie wniosku załatwionego już w sposób prawem przewidziany nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Jeżeli skarżącego nie satysfakcjonowała treść decyzji organu, to przysługiwało mu prawo jej zaskarżenia w odrębny sposób, a nie skargą na bezczynność, gdyż ta ustała w dniu wydania decyzji przez organ.
W sprawach skarg na bezczynność sąd orzeka biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w momencie wniesienia skargi bezczynność nie istniała, gdyż została zlikwidowana poprzez podjęcie przez organ działania, to skarga nie może zostać uwzględniona. Nie można bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem wniesienia skargi zostało już podjęte. Kolejny wniosek w tej sprawie (nazwany przez skarżącego ponowieniem) nie mógł skutkować uwzględnieniem przez Sąd skargi.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd, z mocy art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.