Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu I.Ż. zwrócił się we wniosku z dnia 14 marca 2011 r. o zwolnienie od kosztów sądowych (k. 17-18 akt). W uzasadnieniu podał, iż: "Jest(-) emerytem, posiada(-) na wychowaniu niepełnosprawnego syna /porażenie mózgowe/ wymagającego ciągłego leczenia i rehabilitacji. Wydatki związane z rehabilitacją i leczeniem syna są bardzo duże i wynoszą około 400 zł miesięcznie. Ponadto sam posiada(-) orzeczenie o niepełnosprawności z powodu nadciśnienia oraz choroby kręgosłupa. Na zakup swoich lekarstw wydatkuj(e) około 100 zł miesięcznie. Koszta utrzymania mieszkania wynoszą około 800 zł miesięcznie. Poniesienie kosztów sądowych przy miesięcznym dochodzie rodziny około 1700 zł równoważne byłoby z pozbawieniem (...) rodziny środków do życia a ponadto wymagałoby zaciągnięcia dodatkowej pożyczki której spłacenie wydaje się być niemożliwe a na pewno bardzo utrudnione." Oświadczył, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nim syn; majątek stanowi mieszkanie "współwłasnościowe" (57 m2); miesięczny dochód brutto z tytułu emerytury wynosi 1162,87 zł, a z tytułu renty socjalnej 526,88 zł. Wskazał na "zaciągnięt(ą) pożyczk(ę) w rodzinie w wysokości 15000 zł".
Skarżący został zobowiązany (k. 21, 23) do przedłożenia w terminie 7 dni: (1) wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez niego i jego syna - z okresu ostatnich trzech miesięcy; (2) kopii dowodów odbioru emerytury i renty socjalnej za marzec 2011 r. (w razie, gdy nie zostały przelane na rachunek bankowy); (3) kopii umowy pożyczki; (4) kopii dowodów opłacenia należności mieszkaniowych za marzec 2011 r. (o ile nie zostały uregulowane za pośrednictwem rachunku bankowego); (5) kopii dowodów poniesienia wydatków na lekarstwa, leczenie i rehabilitację - z okresu ostatnich trzech miesięcy; (6) oświadczenia wyszczególniającego pozostałe wydatki wraz z ich przybliżoną miesięczną wysokością, wyjaśniającego, czy prócz emerytury i renty socjalnej występują inne źródła utrzymania oraz wskazującego przeznaczenie pożyczki.
W przedostatnim dniu wyznaczonego terminu (14 kwietnia 2011 r.) skarżący nadał w urzędzie pocztowym pismo (k. 25), w którym poinformował, że "w danej chwili nie ma(-) 1) możliwości przedłożenia wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych z tego powodu iż są do konta internetowe, zaś w związku z przeprowadzką do innego miasta narazie nie posiada(-) dostępu do internetu a tym samym nie ma(-) możliwości wydrukowania wyciągów.
- 2) nie posiada(-) (...) dowodów odbioru emerytury i renty.
- 3) nie posiada(-) umowy pożyczki gdyż zawarta była ustnie 4) nie posiada(-) dowodów opłacenia należności mieszkaniowych.
- 5) nie posiada(-) dowodów poniesionych wydatków na lekarstwa czy rehabilitacje". W odniesieniu do pkt 6 wezwania oświadczył, iż "oprócz emerytury i renty syna rodzina nie posiada innych dochodów w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach. Oprócz wydatków w wysokości 800 zł (około) za mieszkanie oraz około 600 zł na lekarstwa i rehabilitację, pozostałe około 300 zł wydatkuj(ą) na wyżywienie. Pożyczkę zaciągnęli(-) na przeprowadzenie remontu zakupionego mieszkania."
W piśmie z dnia 19 kwietnia 2011 r. (k.
27) skarżący wskazał, iż "(p)o uzyskaniu możliwości korzystania z internetu dosyła(-) historię / wyciągi/ z wszystkich posiadanych kont bankowych oraz konta bankowego żony na które wpływa renta syna". Załączone zostały: wyciągi z rachunku o nr 1 za okres od 21 lutego do 18 marca 2011 (k. 33 i 34) oraz od 21 marca do 19 kwietnia 2011 r. (k. 28-30), zestawienia operacji na rachunkach o nr 2 i 3 za okres od 19 kwietnia 2009 do 19 kwietnia 2011 r. (k. 31), zestawienie operacji na rachunku o nr 4 za okres od 19 grudnia 2010 r. do 19 kwietnia 2011 r. (k. 32), listy transakcji na rachunkach o nr 5 (k. 35 i 36) i 6 (k. 37 i 38) za okres od 1 stycznia do 19 kwietnia 2011 r.
Wobec powyższego stwierdza się, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami; dalej w skrócie "p.p.s.a."), zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych w całości lub w części, stanowiąc przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z regulacji tej wynika jednoznacznie, iż osobę ubiegającą się o prawo pomocy obciąża obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania jej tego prawa. Dlatego też, zgodnie z art. 252 p.p.s.a., składany na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym oraz dochodach. Należy też oczekiwać spójności owych danych z informacjami wynikającymi z materiałów uzyskanych w toku ewentualnego uzupełniającego postępowania wyjaśniającego (art. 255 p.p.s.a.). Równie istotna jest należyta staranność w realizacji wezwania do złożenia dodatkowego oświadczenia, czy też dokumentów źródłowych.
Wymogi te nie zostały spełnione w niniejszej sprawie, chociaż ich znaczenie było niedawno wyjaśniane skarżącemu w toku wielu postępowań sądowoadministracyjnych. Otóż - ze wszelkimi tego konsekwencjami - nie uwzględnił on swej żony jako osoby pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Zestawienie jego oświadczeń z treścią wyciągów z rachunków bankowych ujawnia szereg rozbieżności dotyczących tak wpływów jak i wydatków tegoż gospodarstwa. Można również nadmienić, iż skarżący powinien był niewątpliwie przewidzieć potrzebę udokumentowania obciążeń powoływanych we wniosku.
Uznając zatem, iż w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji - czyniąc to w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.