Uzasadnienie
T.P. złożyła w Urzędzie Gminy w D. pismo z dnia 21 września 2010 r., kierowane do Prezesa Rady Ministrów. Wniosła w nim o wszczęcie postępowania w sprawie wyłączenia Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. od udziału w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Do pisma załączyła wniosek o udzielenie pomocy społecznej.
Postanowieniem z dnia 27 września 2010 r., Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D., działając z upoważnienia Wójta Gminy, uznał się za niewłaściwy do rozpatrzenia wniosku o wyłącznie Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. i przekazał wniosek na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej zwanej K.p.a.), do rozpatrzenia według właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w O. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., pismem z dnia 6 października 2010 r., przekazało przedmiotowy wniosek Prezesowi Rady Ministrów.
Prezes Rady Ministrów w piśmie z dnia 30 listopada 2010 r. stwierdził brak podstaw prawnych do rozstrzygnięcia wniosku. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 24 § 1 i art. 25 § 1 K.p.a. instytucja wyłączenia pracownika organu administracji publicznej, członka organu kolegialnego lub organu administracji publicznej znajduje zastosowanie, w sytuacji gdy przed danym organem administracji publicznej zawisła sprawa administracyjna.
Z przedstawionej dokumentacji nie wynikało zaś, aby przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Olsztynie rozpatrywana była indywidualna sprawa administracyjna, której stroną byłaby T.P.
T.P. w piśmie z dnia 21 lutego 2011 r. zarzuciła Kolegium zwłokę w przekazaniu jej sprawy według właściwości.
Odpowiadając na to ponaglenie Kolegium wyjaśniło, że przedmiotowy wniosek został przekazany do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, o czym poinformowano wnioskodawczynię. Pismo Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2010 r., o braku podstaw prawnych do rozstrzygania w przedmiocie żądanego wyłączenia, zostało również przesłane jej do wiadomości. Wobec powyższego sprawa wniosku o wyłączenie Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. została zakończona, a ponaglenie było bezzasadne.
W kolejnym ponagleniu z dnia 2 marca 2011 r. T.P. zarzuciła, że
Kolegium w piśmie z dnia 28 października 2010 r. nie wskazało, jakie pisma zostały przesłane Prezesowi Rady Ministrów. Ponadto, z pisma Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wynikało, że nie załatwiono sprawy we właściwym trybie, gdyż nie wydano postanowienia. Zarzuciła również, że wnioski o udzielenie pomocy społecznej nie zostały przekazane do MOPS w O. W odpowiedzi Kolegium poinformowało wnioskodawczynię, że przedmiotowe wnioski stanowiły załączniki nr 16 i nr 43 do wniosków z dnia 21 sierpnia 2010 r. i z dnia 29 września 2010 r. o wyłączenie i wraz z dokumentacją przekazaną przez Wójta Gminy D. do Kolegium, zostały przesłane do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów przy piśmie z dnia 27 października 2010 r. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów nie zwróciła Kolegium tych wniosków ani pozostałych załączników. Wobec tego wnioskodawczyni powinna zwrócić się do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów o przekazanie właściwemu organowi pomocy społecznej przedmiotowych wniosków o udzielenie pomocy społecznej.
W złożonej skardze T.P. zarzuciła Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w O. bezczynność, polegającą na niewydaniu postanowienia o przekazaniu sprawy do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Stwierdziła, że Kolegium przekazało sprawę zwykłym pismem, z którego ponadto nic nie wynikało.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie. Kolegium stwierdziło, że w stanie faktycznym sprawy zarzut bezczynności jest bezzasadny. Ponieważ pismo skarżącej z dnia 21 sierpnia 2010 r. było adresowane do Prezesa Rady Ministrów, Prezes Kolegium przekazał je adresatowi zwykłym pismem.
W tym przypadku nie wystąpiła bowiem sytuacja, o której mowa w art. 65 § 1 K.p.a., gdyż skarżąca nie skierowała żądania do Prezesa SKO, lecz do Prezesa Rady Ministrów, a więc do organu właściwego. Błędnie skarżąca twierdzi, że przekazanie przedmiotowego pisma wymagało wydania postanowienia na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. Kolegium dodało, że w dacie składania przez skarżącą pisma w przedmiocie wyłączenia i otrzymania go przez Kolegium od Wójta Gminy D., Kolegium nie prowadziło żadnego postępowania w indywidualnej sprawie administracyjnej, której stroną byłaby skarżąca. Zatem, żądanie dotyczyło wyłączenia Prezesa Kolegium od udziału w postępowaniach w sprawach skarżącej na przyszłość, a nie w konkretnych postępowaniach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej jako p.p.s.a.) oraz na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a., gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej.
Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd administracyjny, na mocy art. 149 p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa.
W przypadku skargi na bezczynność Sąd sprawdza więc czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy. Bezczynność organu administracji publicznej będzie miała miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu. Chodzi zatem o sytuacje niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych.
Wniesienie skargi na bezczynność jest uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 1983 r., sygn. akt SA/Wr 6/83, GP 1983, nr 24 i z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 978/10).
Wobec powyższego należało ocenić czy w rozpoznawanej sprawie na organie administracji publicznej ciążył obowiązek przekazania wniosku skarżącej w formie postanowienia.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca zarzuciła Kolegium bezczynność polegającą na zaniechaniu wydania, na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., postanowienia o przekazaniu do Prezesa Rady Ministrów jej wniosku z dnia 21 września 2010 r. o wyłączenie Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. od udziału w jej sprawach z zakresu pomocy społecznej. Kolegium przekazało bowiem ten wniosek Prezesowi Rady Ministrów pismem z dnia 6 października 2010 r.
Przypomnieć należy, że stosownie do art. 19 K.p.a. organ administracji publicznej po otrzymaniu podania ma obowiązek zbadania swojej właściwości rzeczowej i miejscowej w danej sprawie. Przy ustalaniu właściwości rzeczowej organ administracji musi ustalić rodzaj sprawy, której rozstrzygnięcia domaga się wnoszący podanie. Jeżeli w wyniku tej analizy stwierdzi, że w sprawie właściwy jest inny organ administracji, zastosowanie ma art. 65 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym w dacie przekazania wniosku Prezesowi Rady Ministrów, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Z treści cytowanego przepisu wynika, że w przypadku uznania przez organ administracji, że jest niewłaściwy w sprawie z wniosku, który został złożony do tego organu, powinien on ustalić właściwy w sprawie organ administracji. Od tej sytuacji należy odróżnić przypadek, gdy podmiot wnoszący podanie określił organ administracji, lecz z różnych przyczyn podanie złożył do innego organu administracji niż wskazany w składanym piśmie. Taki stan faktyczny, wbrew stanowisku skarżącej, nie mieści się w hipotezie art. 65 § 1 K.p.a.
Nie budzi wątpliwości, że skarżąca wskazała wprost organ administracji publicznej, do którego skierowała swój wniosek o wyłączenie Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. W tej sytuacji zasadnie Kolegium uznało, że art. 65 § 1 K.p.a. nie mógł mieć zastosowania, gdyż wniosek skarżącej nie został wniesiony do Kolegium, lecz – za pośrednictwem Wójta Gminy D. – do Prezesa Rady Ministrów. Oceny tej nie zmienia fakt, że Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. błędnie przekazał pismo skarżącej do Kolegium, uznając ten organ administracji za właściwy w sprawie, gdyż Kolegium było związane wskazaniem co do właściwości zawartym w postanowieniu o przekazaniu (zob. M. Jaśkowska,A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX/el. 2011).
Skoro brak było podstawy prawnej do wydania postanowienia, to nie można uznać, że na organie administracji ciążył obowiązek przekazania wniosku skarżącej w tej formie procesowej. Kolegium nie pozostawało zatem w bezczynności w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.