Uzasadnienie
W dniu 15 września 2006r. S. E. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie dotyczącej rozpatrzenia jego odwołania od decyzji MOPS.
Podał, że w dniu 24 lipca 2004r. złożył odwołanie do SKO na decyzję MOPS z dnia "[...]" r. W dniu 28 lipca 2006r. otrzymał pismo z MOPS, iż jego odwołanie zostało przekazane do SKO. Pomimo upływu wszelkich kodeksowych terminów do chwili obecnej nie otrzymał stosownej decyzji od organu odwoławczego. Wyjaśnił, iż regułą jest w tym organie oczekiwanie miesiącami na stosowną decyzję.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Podano, iż odwołanie skarżącego wraz z aktami sprawy wpłynęło do organu w dniu 31 lipca 2006r. Kolegium rozpatrzyło przedmiotową sprawę na posiedzeniu w dniu 28 sierpnia 2006r. Organ wyjaśnił, że stosownie do § 1 zarządzenia Przewodniczącego SKO z dnia "[...]" r. w sprawie przekazywania rękopisów uzasadnień orzeczeń kolegium do przepisania na maszynie rękopisy uzasadnień orzeczeń kolegium każdy z członków sprawozdawców obowiązany jest przekazać do przepisania na maszynie najpóźniej w dziesiątym dniu od podjęcia przez kolegium decyzji. W rzeczonej sprawie nadto jeden z członków składu orzekającego przebywał na urlopie wypoczynkowym w dniach od 4 do 15 września 2006r. i w związku z tym dopiero po jego powrocie z urlopu możliwe było wysłanie skarżącemu decyzji po złożeniu podpisu przez tego członka. Wskazano, iż decyzja w rzeczonej sprawie została doręczona skarżącemu w dniu 25 września 2006r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Podnieść należy, iż stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta obejmuje jednak tylko orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270, ze zm. zwanej dalej: ustawą ppsa), jak również na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 art. 3 § 2 ustawy, gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie dotyczącej rozpatrzenia odwołania od decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia "[...]" r. Nr "[...]".
W pierwszym rzędzie Sąd stwierdził, że niniejsza skarga jest dopuszczalna, bowiem stosownie do art. 52 § 1 ustawy ppsa. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Jeśli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie, skargi na akty lub czynności można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku skargi na bezczynność samorządowego kolegium odwoławczego, strona nie ma obowiązku uprzedniego wezwania tego organu do usunięcia naruszenia prawa, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 lipca 2006r. sygn. akt I OSK 480/06 i Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela to stanowisko.
W przypadku skargi na bezczynność kontrola Sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy.
Z art. 35 § 1 i 3 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej bez zbędnej zwłoki, przy czym załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu jednego miesiąca, natomiast w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej czas ten nie może przekroczyć dwóch miesięcy, zaś w postępowaniu odwoławczym w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Jeżeli sprawy nie można załatwić w ww. terminach organ administracji publicznej zobowiązany jest zawiadomić strony o tym fakcie, podać przyczyny zwłoki oraz wskazać nowy termin załatwienia sprawy - art. 36 § 1.
Bezczynność organu administracji publicznej będzie miała zatem miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji.
Przy czym zarówno w literaturze i judykaturze podkreśla się, iż dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10.09.2004r. w spr. I SAB 287/03 LEX nr 156902, T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie administracyjne "Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis" Warszawa 2004, s. 84).
Przechodząc od tych ogólnych rozważań na grunt przedmiotowej sprawy należy wskazać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie pozostaje w zwłoce w wydaniu decyzji w postępowaniu odwoławczym.
Z przekazanych akt administracyjnych wynika, że Kolegium otrzymało odwołanie skarżącego wraz z aktami sprawy w dniu 31 lipca 2006r. Stosownie zatem do art. 35 § 3 Kpa decyzja winna być w tej sprawie wydana w terminie miesiąca od otrzymania odwołania. Z treści decyzji organu odwoławczego podjętej w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego od decyzji MOPS wynika, że została ona wydana w dniu 28 sierpnia 2006r., a zatem przed wniesieniem skargi na bezczynność organu w tej sprawie do Sądu. Wprawdzie decyzja powyższa została doręczona skarżącemu dopiero w dniu 25 września 2006r, jednakże okoliczność doręczenia decyzji stronie nie jest pojęciem tożsamym z wydaniem decyzji w sprawie. Datą wydania decyzji jest bowiem data, w której organ orzekał uwzględniając istniejący w sprawie stan faktyczny i prawny.
W sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji sąd orzeka biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny w czasie orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia rozprawy (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis" Warszawa 2004, s. 196). Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję lub inny akt, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do swoich uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 ustawy ppsa. W takiej sytuacji zobowiązany jest bowiem do oddalenia skargi
W niniejszej sprawie natomiast organ odwoławczy wydał decyzję przed wniesieniem do Sądu skargi na jego bezczynność, a jedynie doręczył ją stronie po jej wniesieniu. W takiej sytuacji istnieją przesłanki do umorzenia postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy ppsa., bowiem postępowanie sądowo-administracyjne było bezprzedmiotowe już od momentu wniesienia skargi, skoro w dacie jej wniesienia nie istniał stan bezczynności ze strony organu odwoławczego.
W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzekł na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy ppsa. o umorzeniu postępowania sądowego w sprawie bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpatrzenia odwołania skarżącego.