Uzasadnienie
Pismem z dnia 7 stycznia 2008 r. T. i W. P. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznaniu złożonych przez nich wniosków z dnia 4 lutego 2007 r. i z dnia 1 czerwca 2007 r. "dotyczących wyłączenia wskazanych osób, w związku z pismem MSW i A z dnia 24 maja 2007 r., z dnia 1 czerwca 2007 r. i z dnia 17 lipca 2007 r."
Z akt sprawy wynika, iż Skarżący pismem z dnia 4 lutego 2007 r., powołując się na art. 24 § 1 i art. 24 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wyłączenie z postępowań Prezesa Kolegium oraz wymienionych imiennie dziesięciu etatowych członków tegoż organu. Natomiast pismem z dnia 1 czerwca 2007 r. wnieśli dodatkowo o wyłączenie z postępowań odwoławczych Wiceprezesa Kolegium.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu wskazało, że Kodeks postępowania administracyjnego nie określa formy prawnej załatwienia wniosku o wyłączenie pracownika. Zgodnie z przyjętą praktyką organy administracji publicznej najczęściej stosują w tym wypadku formę postanowienia. Postanowienie w sprawie wyłączenia pracownika nie należy jednak do żadnej kategorii postanowień wyliczonych w 3 § 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Nie sposób go też zaliczyć do innych aktów lub czynności, o których mowa w pkt 4 tego artykułu, gdyż zdaniem Kolegium, w przepisie tym chodzi o akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa materialnego, a nie procesowego. Wobec tego rzeczoną skargę Kolegium uważa za niedopuszczalną.
Ponadto wyjaśniono, że Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2007 r., znak: "[...]" odmówił wyłączenia członków etatowych Kolegium wskazanych przez skarżących w piśmie z dnia 4 lutego 2007 r., a postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2007 r., znak: "[...]" odmówił wyłączenia wiceprezesa Kolegium od rozpatrywania spraw Skarżących. Nie jest zatem prawdą, że wnioski Skarżących o wyłączenie pracowników Kolegium nie zostały załatwione.
Odnosząc się do wniosku Skarżących w przedmiocie wyłączenia prezesa SKO wskazano, iż wniosek ten został przesłany do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Sam bowiem prezes nie jest uprawniony do wypowiadania się w kwestii wyłączenia własnej osoby od udziału w postępowaniu. W piśmie z dnia 24 maja 2007 r. Dyrektor Departamentu Administracji Publicznej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wyraził pogląd, że Prezes Rady Ministrów oraz Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie są organami właściwymi do rozpatrzenia wniosku T. i. W. P. o wyłączenie na podstawie art. 24 § 3 Kpa Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego od udziału w postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 ustawy. Według przepisu art. 3 § 2 pkt 1 – 4 sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1),
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2),
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3),
- 4) inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4).
Przepis art. 8 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wskazuje w sposób jednoznaczny, iż do właściwości rzeczowej sądów administracyjnych należeć będzie jedynie kontrola bezczynności obejmująca niepodjęcie w zakreślonym przez przepisy prawa terminie decyzji administracyjnej, wskazanych wyżej postanowień oraz innych aktów lub czynności określonych w punkcie 4.
Ze skargi złożonej przez T. i W. P. wynika, iż Skarżący zarzucają Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu bezczynność w rozpatrzeniu ich wniosków o wyłączenie z postępowań odwoławczych prezesa, wiceprezesa oraz członków etatowych Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Jak trafnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę wyłączenie pracownika lub odmowa jego wyłączenia następuje przez wydanie postanowienia. Zgodnie z art. 141 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego zażalenie przysługuje na postanowienie tylko w przypadkach wskazanych w tym kodeksie. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego regulujące kwestie związane z wyłączeniem pracownika od udziału w postępowaniu, bądź organu od załatwienia danej sprawy, nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie wyłączenia pracownika. Rozstrzygnięcie takie nie kończy także postępowania administracyjnego w danej sprawie, ani nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Oznacza to, że postanowienie takie nie należy do kategorii postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Skoro zatem w niniejszej sprawie niedopuszczalne byłoby wniesienie zażalenia na postanowienie w przedmiocie wyłączenia pracownika, a tym samym skargi do sądu administracyjnego, to nie jest także dopuszczalne wniesienie skargi na bezczynność w wydaniu takiego postanowienia.
Stronie skarżącej wyjaśnić należy, iż stosownie do treści art. 142 kpa postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji, a ponieważ w niniejszej sprawie wniosek dotyczy wyłączenia pracowników organu II instancji, w związku z tym zarzuty w tym zakresie strona może podnosić dopiero w ewentualnej skardze do sądu administracyjnego na akt administracyjny wydany przez pracowników organu odwoławczego, którzy w ocenie skarżących podlegają wyłączeniu.
W świetle powyższych rozważań skargę wniesioną rzez T. i W. P. należało odrzucić jako niedopuszczalną - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.