Uzasadnienie
W dniu 6 kwietnia 2023 r. S. N. (dalej jako: "skarżąca") zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Olsztynie w rozpatrzeniu wniosku z 15 lutego 2023 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Tego samego dnia skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SPP/Ol 36/23 starszy referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez tutejszy Sąd postanowieniem z 18 kwietnia 2023 r. i stało się prawomocne.
W związku z tym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 25 maja 2023 r. skarżąca wezwana została w dniu 31 maja 2023 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Tego samego dnia, tj. 31 maja 2023 r. skarżąca ponownie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek ten został załatwiony odmownie prawomocnym postanowieniem starszego referendarza sądowego z 13 czerwca 2023 r. sygn. akt II SPP/Ol 51/23, które zostało utrzymane w mocy przez tutejszy Sąd postanowieniem z 19 czerwca 2023 r.
W dniu 21 czerwca 2023 r. skarżącej ponownie doręczony został odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Tego samego dnia skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 30 czerwca 2023 r. sygn. akt II SPP/Ol 57/23 wniosek ten został załatwiony odmownie. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu z 1 sierpnia 2023 r. 4 sierpnia 2023 r. skarżąca ponownie została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Tego samego dnia po raz czwarty skarżąca złożyła wniosek, w którym domagała się zwolnienia od wpisu sądowego.
Postanowieniem z 4 września 2023 r. tutejszy Sąd utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 17 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SPP/Ol 74/23 odmawiające zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje
Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, zwanej dalej: "p.p.s.a.") od skargi, jako pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym, pobiera się wpis sądowy. Stosownie zaś do art. 220 § 1 cytowanej ustawy sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata.
W przypadku skargi, przewodniczący wzywa wnoszącego, aby pod rygorem jej odrzucenia, uiścił wpis w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W myśl art. 220 § 3 p.p.s.a podlega odrzuceniu przez sąd skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis.
W niniejszej sprawie, na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221 poz. 2193 ze zm.), strona skarżąca zobowiązana była do uiszczenia wpisu stałego w kwocie 100 zł.
Mimo prawidłowo doręczonego wezwania do uiszczenia wpisu oraz zawartego w nim pouczenia o skutkach zaniedbania nałożonego obowiązku, skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu sądowego, co uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, (por. postanowienia z dnia 8 maja 2007 r. II FSK 649/06; z dnia 3 lutego 2009 r. I OZ 53/09;
z dnia 28 lipca 2009 r. I FZ 252/09; z dnia 7 lutego 2011 r. II FSK 2274/10 publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"), wcześniej prezentowany przez Sąd Najwyższy (por. postanowienie z dnia 23 lutego 1999 r., I CKN 1064/97, OSNC 1999 nr 9, poz. 153; postanowienie z dnia 21 kwietnia 1999 r., I CKN 1461/98, OSNC 1999 nr 11, poz. 196), zgodnie z którym z przymiotu prawomocności postanowienia odmawiającego zwolnienia z kosztów sądowych wypływa obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia.
W postanowieniu z 30 sierpnia 2023 r. sygn. akt I FZ 211/23, publ. w CBOSA Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że po uprawomocnieniu się postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, bieg terminu do opłacenia skargi, wyznaczony kierowanym do strony ponownym wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi, nie zostaje przerwany, nawet jeżeli strona po doręczeniu jej takiego ponownego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (zob. też postanowienia NSA: z dnia 11 stycznia 2008 r. II FZ 617/07; z dnia 16 czerwca 2016 r. II FZ 270/16; z dnia 10 czerwca 2016 r. I FZ 150/16, CBOSA).
W postanowieniu z dnia 7 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 2274/10 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że konsekwencji nieuiszczenia wpisu od skargi nie niweczą dalsze czynności skarżącego w postaci kolejnych wniosków o prawo pomocy. Zarządzenie przewodniczącego wzywające do uiszczenia wpisu i postanowienie odrzucające skargę są konsekwencją wyczerpania toku postępowania w przedmiocie prawa pomocy z wniosku, który został prawomocnie, negatywnie załatwiony dla wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 16 września 2008 r. I FSK 1395/08, CBOSA; B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2008, str. 458).
Tutejszy Sąd w pełni podziela powyższe poglądy, zgodnie z którym złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sytuacji gdy kwestia ta została już merytorycznie, prawomocnie rozstrzygnięta wskutek uprzedniego wniosku w tym przedmiocie, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Ponowne złożenie wniosku, nawet w terminie przewidzianym dla uiszczenia wpisu, nie może bowiem uchylić skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia w kwestii prawa pomocy. Jest to tym bardziej istotne w sprawie, w której kolejny wniosek strony o prawo pomocy nie wskazuje na jakiekolwiek nowe okoliczności, które byłyby nieznane przy rozpoznawaniu poprzednich wniosków tejże strony, a zakres wnioskowanego prawa pomocy jest taki sam jak już prawomocnie orzeczony. Z tego powodu brak uiszczenia przez skarżącą wpisu od skargi w terminie zakreślonym zarządzeniem przewodniczącej wydziału z 21 czerwca 2023 r., o którego wykonanie skarżąca została wezwana zarządzeniem z 2 sierpnia 2023 r. (doręczonym 4 sierpnia 2023 r.) skutkuje koniecznością odrzucenia skargi.
Z tych względów należało orzec jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.