Uzasadnienie
I.Ż. wniósł do tut. Sądu skargę, w której zarzucił bezczynność Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K., poprzez przekroczenie terminów, określonych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Skarżący podniósł, że złożył w dniach 3 i 13 stycznia 2014 r. wnioski o dofinansowanie ze środków PFRON odpowiednio: wykonania obuwia ortopedycznego oraz zakupu sprzętu rehabilitacyjnego w postaci bieżni elektrycznej dla niepełnosprawnego syna. Wnioski nie zostały przez organ załatwione zgodnie z wymaganiami § 12 ust. 3a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r., tj. w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku. Przepis ten, jako przepis szczególny, wyłączył, zdaniem skarżącego, możliwość stosowania art. 35 § 3 k.p.a., ponieważ należało zastosować art. 35 § 4 k.p.a. i rozpatrzyć sprawę w terminie nie dłuższym, niż 30 dni.
Sprawy zostały zaś załatwione dopiero decyzjami z dnia 21 i 24 marca 2014 r. Skarżący zarzucił, że takie działanie organu jest ciągle praktykowane i działa na szkodę niepełnosprawnych, dlatego należy wydać wyrok, potwierdzający naruszenie terminów rozpatrzenia wniosków w celu wyeliminowania takiego postępowania w przyszłości.
Skarżący wniósł o stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K., wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie – o jej oddalenie.
Wniosek o odrzucenie skargi organ uzasadnił postanowieniami art. 58 § 1 pkt 6 oraz pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 20102 r., poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: p.p.s.a. Wskazał, że wniesienie skargi jest niedopuszczalne, bowiem nie została zachowana dyspozycja art. 54 § 1 p.p.s.a., skarżący złożył bowiem skargę za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie skierował też do organu wniosku o usunięcie naruszenia prawa. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., organ zarzucił, że w przedmiotowej sprawie doszło do przekroczenia terminu do wniesienia skargi.
Odnosząc się merytorycznie do zarzutów skargi i wniosku o jej oddalenie, Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K. wskazała, że ostatecznie pismami z dnia 21 i 24 marca 2014 r., organ przyznał skarżącemu dofinansowanie zgodnie z jego wnioskami. Wnioskodawca każdorazowo, przed upływem trzydziestodniowego terminu, był informowany o niemożności załatwienia spraw we wskazanym w przepisach terminie z przyczyn niezależnych od organu.
Ponadto, organ wniósł o umorzenie postępowania w sprawie, ponieważ przed wniesieniem skargi sprawy, których ona dotyczy, zostały ostatecznie załatwione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu jest bowiem możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniósł uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), p.p.s.a., skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracji tylko w przypadkach określonych w pkt 1-4a, tj. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji w wydaniu: decyzji administracyjnych, postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych niż wyżej wymienione aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Zgodnie zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a. – sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Z bezczynnością w sprawie administracyjnej mamy do czynienia, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności proceduralnych, przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa, nie wykonuje ich w terminie określonym przez te przepisy. W konsekwencji, zarzut bezczynności jest skuteczny wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu i rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. Przy czym, stosownie do art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1964 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) - zwanej dalej "K.p.a.", organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej - ale jedynie w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych.
Sprawa administracyjna jest bowiem rezultatem istnienia stosunku administracyjnoprawnego, a więc sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień (lub obowiązków) wynikających z prawa materialnego. Brak któregokolwiek z wyżej wymienionych elementów powoduje, że postępowanie nie może zakończyć się wydaniem orzeczenia, rozstrzygającego sprawę merytorycznie.
Wobec powyższego należało zbadać, czy w stanie faktycznym sprawy, wnioski skarżącego z dnia 3 i 13 stycznia 2014 r., dotyczące dofinansowania odpowiednio: wykonania obuwia ortopedycznego oraz zakupu sprzętu rehabilitacyjnego w postaci bieżni elektrycznej dla niepełnosprawnego syna, należało traktować jako zainicjowanie postępowania administracyjnego, które winno być zakończone wydaniem określonego aktu administracyjnego.
Należy zauważyć, że żaden przepis rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 20012 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, ani ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 z późn. zm.), nie przewiduje kompetencji organu do wydawania decyzji przyznającej powyższe dofinansowanie. Wprawdzie zgodnie z art. 1 pkt 1 K.p.a. - Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, lecz nie oznacza to, że każda sprawa załatwiana jest przez organ administracji w formie decyzji. Decyzja administracyjna jest bowiem wydawana, w przypadku gdy przepis prawa materialnego przewiduje taką formę rozstrzygnięcia.
Dla wywołania skutku w sferze praw i obowiązków adresata decyzji musi więc istnieć norma prawna, która pozwala uczynić tego adresata podmiotem praw i obowiązków (zob. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1500/09).
Zgodnie natomiast z § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 20012 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - w przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku złożonego wraz z dokumentami na zaopatrzenie w przedmioty ortopedyczne, właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego wystawia zaświadczenie o wysokości przyznanego dofinansowania. W myśl zaś § 14 ust. 1 powołanego rozporządzenia, podstawę dofinansowania zadań ze środków Funduszu stanowi umowa zawarta przez starostę z osobą niepełnosprawną lub jej przedstawicielem ustawowym, osobą prowadzącą działalność gospodarczą, osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej.
Z powyższych regulacji wynika, że uzyskanie dofinansowania wskazanego we wnioskach skarżącego, o których mowa wyżej, następuje za pośrednictwem niewładczych form działalności organów, czy wręcz na podstawie umowy cywilnoprawnej.
W przedmiotowej sprawie, pismem z dnia 21 marca 2014 r., skarżący został poinformowany przez Starostę o przyznaniu dofinansowania do zakupu obuwia ortopedycznego, natomiast w dniu 15 kwietnia 2014 r. zawarł umowę ze Starostą K. na dofinansowanie ze środków PFRON zakupu bieżni elektrycznej.
Wobec tego, kierowane przez skarżącego wnioski do organu, nie mogły być traktowane jako wnioski o wszczęcie postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisów K.p.a.
Powyższe stanowisko nie pozostaje w sprzeczności z poglądem, akceptowanym również przez Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie, że negatywne rozpatrzenie wniosku o udzielenie osobie niepełnosprawnej jednorazowych środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji osób Niepełnosprawnych w trybie przewidzianym w rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 20012 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, następuje w formie decyzji administracyjnej (vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II GPS 1/12).
W przedmiotowej sprawie wnioski skarżącego zostały jednak rozpatrzone pozytywnie i to jeszcze przed wniesieniem skargi do sądu.
W konsekwencji powyższego, skoro sprawa zakończona udzieleniem dofinansowania z PFRON nie należy do spraw, o których jest mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a oraz § 3 p.p.s.a., to skarga na bezczynność organu, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. również nie przysługiwała.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., skargę należało odrzucić.