Uzasadnienie
I.G. (dalej: "skarżąca") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej w K. (dalej: "Dyrektor Szkoły") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu podniosła, że w dniu 17 kwietnia 2023 r. w sekretariacie Szkoły Podstawowej w K. złożyła ustny wniosek o udostępnienie jej protokołu kontroli przeprowadzonej przez kuratora oświaty w dniach 10 i 13 marca 2023 r., a następnie pozostawiła wniosek w formie pisemnej. Jednak żądana informacja publiczna nie została jej udostępniona.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Szkoły wniósł o jej oddalenie wskazując, że nie dysponuje wnioskiem skarżącej z dnia 17 kwietnia 2023 r. Wniosek ten bowiem został wycofany przez skarżącą w tym samym dniu, w którym został złożony.
Po otrzymaniu wezwania tut. Sądu do nadesłania kopii wniosku z dnia 17 kwietnia 2023 r. złożonego Dyrektorowi Szkoły, skarżąca w piśmie z dnia 7 czerwca 2023 r. wyjaśniła, że nie złożyła przedmiotowego wniosku w formie pisemnej, mimo że miała go przy sobie w momencie składania wniosku ustnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2023 r., poz. 1634) – zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Wyjaśnić przy tym trzeba, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
W przypadku żądania udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902) – dalej jako: "u.d.i.p.", a żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w myśl przepisów tej ustawy. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Przepis ten określa, że w tym przypadku sąd:
- - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1);
- - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2);
- - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3).
W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Szczegółowe unormowania dotyczące dostępu do informacji publicznej regulują przepisy u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy, otwarty katalog informacji publicznej został określony w art. 6 u.d.i.p. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, a wykonanie tego prawa nie wymaga wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 1-2 u.d.i.p.).
Ponadto, jak wynika z art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1), jak również ze względu na prywatność osoby fizycznej lub przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2).
Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Wskazać w tym miejscu należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, który Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela, iż na gruncie przepisów u.d.i.p. brak jest jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udzielenie informacji publicznej, poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Przy czym za wniosek pisemny uznaje się również zapytanie przesłane pocztą elektroniczną. Poza wyżej wskazaną formą pisemną wniosku, elementami determinującymi jego skuteczne wniesienie są jasne sformułowanie, z którego wynika co jest przedmiotem żądanej informacji, w celu wykazania, że informacja ta ma charakter informacji publicznej oraz dokładne określenie adresata wniosku (por. wyroki NSA: z 7 czerwca 2019 r., I OSK 2788/17; z 16 października 2018 r., I OSK 2621/16; z 14 listopada 2019 r., I OSK 692/18; z 19 czerwca 2020 r., I OSK 1777/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako: CBOSA).
Z kolei art. 13 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że udostępniane informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust.
2. W myśl art. 14 ust. 2 u.d.i.p, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.
Jak wynika z przytoczonych przepisów warunkiem udostępnienia informacji jest złożenie przez osobę zainteresowaną wniosku o udzielenie konkretnej informacji publicznej. Wniosek taki nie wymaga specjalnej formy, bowiem postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym. Oznacza to między innymi, że wnioskowi nie zostały postawione w przepisach u.d.i.p. żadne wymogi formalne co do jego formy ani sposobu wniesienia poza koniecznością jego utrwalenia w formie pisemnej. Dopóki jednak wniosek nie zostanie złożony nie można zarzucić organowi zobowiązanemu do udostępnienia informacji publicznej jakichkolwiek nieprawidłowości dotyczących udostępnienia informacji, a przede wszystkim zarzucić, że jest bezczynny w rozpoznaniu wniosku (por. wyrok NSA z 17 sierpnia 2016 r., I OSK 1187/16, dostępny w CBOSA).
Należy jednocześnie wyjaśnić, że z bezczynnością organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej mamy do czynienia wtedy, gdy w ustawowo określonym terminie właściwy organ nie zareagował na wniosek o udostępnienie informacji publicznej albo wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania stosownym aktem administracyjnym lub nie podjął wymaganej czynności. Na gruncie spraw z zakresu informacji publicznej bezczynność zachodzi w szczególności wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznych, pomimo dysponowania żądaną informacją publiczną, nie udostępnia jej zgodnie z art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, bądź też w tym terminie nie wydaje na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (np. wobec stwierdzenia, że żądana informacja objęta jest ograniczeniem opisanym w art. 5 ust. 1 i 2).
W razie odmowy udostępnienia informacji publicznej, do wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, w formie odpowiadającej decyzji administracyjnej, obowiązane są na mocy art. 17 ust. 1 u.d.i.p. poza organami administracji publicznej, również inne podmioty wymienione w art. 4 u.d.i.p.
Z powyższego wynika, że składając wniosek o udzielenie informacji publicznej wnioskodawca nakłada na podmiot zobowiązany określone obowiązki, np. co do terminu rozpoznania wniosku, czy formy udzielenia informacji publicznej, z uchybieniem którym może wiązać się ewentualna bezczynność podmiotu zobowiązanego. Jednakże dopóki organ, czy inny podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, nie otrzyma stosownego wniosku, w ogóle nie może pozostawać w bezczynności.
Powyższe uwagi natury ogólnej są istotne w rozpoznawanej sprawie, ponieważ skarżąca w piśmie z dnia 7 czerwca 2023 r. sama przyznała, iż w dniu 17 kwietnia 2023 r. będąc w sekretariacie szkoły nie złożyła Dyrektorowi Szkoły w formie pisemnej wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Skoro zatem w sprawie brak jest wniosku o udostępnienie informacji publicznej, to w żadnym wypadku nie można przypisać organowi bezczynności w jego załatwieniu. Natomiast w sytuacji braku wniosku o udostępnienie informacji publicznej jakiekolwiek rozważania dotyczące charakteru informacji, której nie zażądano, są bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.