Uzasadnienie
Skarżący J. G. wniósł w dniu 13 października 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność przewodniczącego Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w O. w związku z skierowanym do niego wezwaniem z dnia 14 lipca 2004 r. do usunięcia naruszenia prawa w sprawie utraty członkowstwa w kole łowieckim nr [...] "A" w O. W uzasadnień skargi skarżący podnosił, iż po wyczerpaniu środków zaskarżenia wynikających ze statutu i po odrzuceniu pozwu przez Sąd Rejonowy w O. z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, skargę winien rozpatrzyć sąd administracyjny, gdyż spełnia ona określone prawem wymogi.
Skarżący wskazał także, iż przewodniczący Zarządu Okręgowego PZŁ w O. nie udzielił mu merytorycznej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, pomimo, iż skierował stosowne wezwanie w dniu 14 lipca 2004 r. W ocenie skarżącego brak odniesienia się do podniesionych w wezwaniu naruszeń prawa jednoznacznie wskazuje na bezczynność przewodniczącego Zarządu Okręgowego PZŁ w O. Jednocześnie skarżący wskazał na przepisy statutu WKŁ nr [...] "A", które w jego ocenie naruszone zostały przy podejmowaniu uchwał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga winna ulec odrzuceniu.
Z przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. znr 153 poz. 1269) r. oraz art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) wynika konieczność zbadania dopuszczalności skargi w świetle przepisów obowiązujących w dacie jej wniesienia, czyli pod kątem przepisów powołanych ustaw.
Zgodnie z powołanym przepisem art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne,
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa,
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach (art. 16 ust. 2 powołanej ustawy).
Przepisy ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo Łowieckie (Dz. U z 2002 r., Nr 42, poz. 372 z późn. zm.) nie przewidują kontroli sądowo administracyjnej uchwał i podejmowanych czynności przez organy statutowe Polskiego Związku Łowieckiego.
Z treści skargi wniesionej przez J. G. wynika, że skarży on bezczynność organu statutowego PZŁ, a to Zarządu Okręgowego PZŁ w O. i nie podjęcie przez tenże organ przewidzianych prawem działań, które w ocenie skarżącego zapobiegłyby utracie przez niego członkowstwa w kole łowieckim, a także nie podjęcie żadnych czynności w związku z jego wezwaniem z dnia 14 lipca 2004 r. do usunięcia naruszenia prawa.
Sąd administracyjny dokonuje kontroli działalności administracji publicznej. Pod pojęciem administracji publicznej rozumieć należy przyjęte przez państwo i realizowane przez jego zawisłe organy, a także organy samorządu terytorialnego zaspokajanie zbiorowych i indywidualnych potrzeb obywateli, wynikających ze współżycia w państwie (por. Prawo administracyjne pod redakcją Jana Bocia, wydanie X, s. 16).
W myśl art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo Łowieckie (Dz. U z 2002 r., Nr 42, poz. 372 z późn. zm.) Polski Związek Łowiecki jest zrzeszeniem osób fizycznych i prawnych, które czynnie uczestniczą w ochronie i rozwoju populacji zwierząt łownych oraz działają na rzecz ochrony przyrody. Powyższe oznacza, iż wszelkiego rodzaju decyzje i czynności podejmowane przez organy statutowe związku nie mają charakteru aktów z zakresu prawa administracyjnego związanych z mechanizmami regulowania stosunków społecznych przez organy administracji publicznej, a to organy znajdujące się w strukturze organizacyjnej państwa lub samorządu terytorialnego.
Zatem i ewentualna bezczynność organów PZŁ nie może stanowić przedmiotu kontroli sądowoadministracyjnej. Uchwały bowiem Polskiego Związku Łowieckiego w O. w przedmiocie utraty członkowstwa przez skarżącego w kole łowieckim nr [...] "A" nie pochodzą od organów administracji publicznej.
Postępowanie sądowo-administracyjne może się toczyć dopiero po zakończeniu orzekania o czyichś prawach lub obowiązkach przez organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym.
Skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna bowiem w przypadku, gdy przedmiotem bezczynności jest niewydanie aktu lub podjęcie czynności określonej w art. 3 powołanej ustawy przez organ administracji publicznej. Skarga na bezczynność organu jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność organu przysługuje tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1-3 ustawy – p.p.s.a., poprzednio w art. 16 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o NSA) oraz w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (poprzednio przed 1 stycznia 2004 r. art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA), a także wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi.
Sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania aktu lub czynności bądź przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa administracyjnego. Sąd administracyjny wyposażony jest bowiem w uprawnienia o charakterze kasacyjnym, orzeka o pozbawieniu mocy obowiązującej zaskarżonego aktu lub czynności (stwierdzeniu nieważności lub uchyleniu). W ten sposób sąd kontrolujący administracje publiczną nie zostaje włączony w proces administrowania, nie staje się organem administracyjnym wyższej instancji.
W świetle powyższego skonstatować należy, iż skarga J. G. jest niedopuszczalna. Pokreślić należy jeszcze raz, iż w przypadku skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ administracji publicznej miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Zwrócić należy także uwagę, iż odrzuceniu skargi nie stało na przeszkodzie uprzednie odrzucenie pozwu przez sąd powszechny. Art. 58 § 4 statuuje bowiem zakaz odrzucenia skargi, której dopuszczalność była przedmiotem oceny przez sąd powszechny, jedynie w sytuacji o której stanowi § 1 pkt 1 tegoż artykułu, a to wówczas, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a mimo to sąd powszechny uznał się za niewłaściwy.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 58 § 1 pkt. 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy o p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.