Uzasadnienie
Przedmiotem skargi L. L. wniesionej bezpośrednio do WSA w Opolu pismem z 6 czerwca 2011 r., a przekazanej organowi w trybie art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a. zarządzeniem z 9 czerwca 2011 r., było przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza [...] w sprawie wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie małej przydomowej elektrowni wiatrowej o mocy 10 kW w [...], na działce numer [...].
Skarżący domagał się stwierdzenia "naruszenia art. 37 § 1 i 2 K.p.a. i art. 17 pkt 1 K.p.a., przez naruszenie praworządności, interesu strony i przekroczenie uprawnień przez Burmistrza [...] nie respektującego postanowienia SKO w Opolu z 31 stycznia 2011 r."., a w konsekwencji "ukaranie Burmistrza [...] za rażące naruszenie prawa, naruszenie praworządności, przewlekłego i biurokratycznego załatwiania spraw i stwierdzenia, że organ pozostaje nadal w zwłoce".
W uzasadnieniu strona podniosła, że 24 września 2009 r. wniesiono o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla malej przydomowej elektrowni wiatrowej o mocy 10 kW na potrzeby energetyczne domu jednorodzinnego w miejscowości [...], działka nr ewidencyjny [...]. Przez biurokratyczne i przewlekłe załatwianie sprawy organ nie wydał ostatecznej decyzji do dnia złożenia skargi, czym – zdaniem skarżącego – naruszył podstawowe zasady prawa i uzasadnione interesy wnioskodawców. W odpowiedzi na skargę datowanej na dzień 16 czerwca 2011 r. organ wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie. Podkreślono, że na czas trwania postępowania organ nie miał wpływu, gdyż po uzupełnieniu braków formalnych wniosku uruchomiono procedurę wyboru urbanisty, który opracowuje – zgodnie z przepisami – projekt decyzji o warunkach zabudowy. Pomimo licznych starań opracowanie takie uzyskano dopiero w maju 2011 r. i 27 maja 2011 r. przesłano do uzgodnienia. O wszystkich czynnościach strony były powiadamiane przez organ.
W toku postępowania sądowego zobowiązano organ do wskazania, czy skarżący składał zażalenie w trybie art. 37 K.p.a., przed złożeniem skargi. Odpowiadając na wezwanie organ podniósł, że strona wniosła zażalenie pismem z 27 września 2010 r. Akta administracyjne potwierdzają tą okoliczność.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zażalenie strony zostało uwzględnione postanowieniem SKO w Opolu z 31 stycznia 2011 r., nr [...] wyznaczającym organowi I instancji dwumiesięczny termin załatwienia przedmiotowej sprawy.
Przy piśmie procesowym z 14 lipca 2011 r., nazwanym przez organ ponownie "odpowiedzią na skargę", przedłożono sądowi decyzję nr [...] z dnia 12 lipca 2011 r., nr [...] załatwiającą wniosek A. L., S. L. i L. L. z 24 września 2009 r. o ustalenie warunków zabudowy dla planowanej małej przydomowej elektrowni wiatrowej w obrębie [...], działka [...].
Na rozprawie skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, przy czym – jak stwierdził – dla uzasadnienia słuszności zarzutu przewlekłości postępowania o ustalenie warunków zabudowy wskazywał na "nieważność decyzji nr [...] z 12 lipca 2011 r., potrzebę usunięcia jej z obrotu i uznania, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 154 § 6 P.p.s.a."
Niezależnie od tej argumentacji skarżący wniósł o zasądzenie odszkodowania od Burmistrza [...] z tytułu przewlekłego załatwiania wniosku w kwocie 50 000 zł.
Pełnomocnik organu wniósł o umorzenie postępowania wobec wydania spornej decyzji. Co do żądania odszkodowania podniósł, że sprawa taka nie należy do kognicji sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Trzeba w pierwszym rzędzie podkreślić, że Sąd z urzędu bada najpierw dopuszczalność skargi, a to w związku także z jej przedmiotem.
Przedmiotem skargi L. L. była przewlekłość postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
Instytucję przewlekłości postępowania wprowadzono ustawą z 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2011, Nr 6, poz. 18), która weszła w życie 11 kwietnia 2011 r.
Zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a. w brzmieniu nadanym tą ustawą na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Ponadto wymieniona ustawa z 3 grudnia 2010 r. wprowadziła zmianę do Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozszerzając zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne wobec działalności administracji publicznej przez orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a. (por. art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.).
Po drugie trzeba zważyć, że w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania zastosowanie mają ogólne zasady wnoszenia skarg przewidziane w art. 50 § 1, 52 § 1, 54 § 1 i 57 § 1 P.p.s.a.
Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (por. art. 52 § 2 P.p.s.a.). Jeżeli wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu przed organem, stanowi warunek sine qua non każdej skargi, to w rozpoznawanej sprawie skarżący winien złożyć zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W rozpatrywanej sprawie pismo nazwane zażaleniem złożono kilka razy, w tym w dniu 27 września 2010 r. Mimo powołania w nim art. 37 § 1 K.p.a. nie jest to jednak środek zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., gdyż w tamtej dacie instytucja przewlekłości postępowania nie była uregulowana przepisami procedury administracyjnej, pozostając jedynie pewnym stanem faktycznym.
Dlatego – zdaniem Sądu – dla skutecznego wniesienia skargi sądowoadministracyjnej w sprawie przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a P.p.s.a., konieczne jest aby strona złożyła zażalenie po wejściu w życie opisanych wyżej regulacji art. 37 § 1 K.p.a. i 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.
Oczywiście jak w każdej tego typu sprawie zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania musi być uprzednie w stosunku do daty wniesienia skargi za pośrednictwem organu (art. 54 § 1 P.p.s.a., w zw. z art. 52 § 1 P.p.s.a.). Zatem ewentualne zażalenie lub czynności strony oparte na przepisie art. 54 2 P.p.s.a. w zw. z art. 55 § 1 P.p.s.a. (żądanie wymierzenia grzywny) podjęte po złożeniu skargi na przewlekłość postępowania nie konwalidują braku w postaci nie wyczerpania środka prawnego z art. 52 § 1 P.p.s.a.
To w konsekwencji oznacza niedopuszczalność skargi i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. skutkuje jej odrzuceniem, jak w pkt 1 postanowienia.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Żądanie zasądzenia odszkodowania od Burmistrza [...] będzie przedmiotem odrębnej sprawy.