Uzasadnienie
Pismem procesowym z dnia 4 kwietnia 2016 r., R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu w przedmiocie informacji publicznej. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając swoje żądanie wskazał, że od 2007 r. jest pozbawiony wolności i przebywa w Zakładzie Karnym, w którym wykonuje nieodpłatne prace. Stwierdził, że nie posiada majątku, ani nie uzyskuje żadnych dochodów. Dodał, że jest zobowiązany do opłacania alimentów w wysokości 900 zł miesięcznie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym podał, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe wraz z trójką dzieci ([...] lat, [...] lat i [...] lat).
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy po spełnieniu określonych przesłanek warunkujących przyznanie jej tego prawa.
Wśród przesłanek tych wyróżnić należy tzw. przesłanki formalne oraz przesłanki materialne, zawarte w 246 P.p.s.a. Do przesłanek formalnych zalicza się złożenie wniosku na urzędowym formularzu i wypełnienie go według zasad określonych w pouczeniu.
W niniejszym postępowaniu R. S. złożył wniosek na wymaganym urzędowym formularzu i wypełnił go według pouczenia zawartego w formularzu, a zatem spełnił wymóg formalny określony w art. 252 § 2 P.p.s.a.
Do rozstrzygnięcia pozostała zatem kwestia czy wnioskodawca spełnia przesłankę materialną, warunkująca przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z przywołanym przepisem prawa, przyznanie pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z powyższej regulacji wynika, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, przyznawaną w ramach specjalnej pomocy Państwa osobom, które nie są w stanie pokryć samodzielnie kosztów postępowania. Prawo pomocy ma zastosowanie w stosunku do osób, które pomimo wykazanych starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogłyby ponieść kosztów, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski albo nie osiągają żadnego dochodu. Przyznanie tego prawa następuje więc w szczególnych przypadkach.
W ocenie rozpoznającego wniosek, taka szczególna sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżący przebywa w zakładzie karnym, gdzie nie jest obecnie zatrudniony, nie uzyskuje także żadnego dochodu z innych źródeł, ani nie posiada majątku i oszczędności. W tym stanie rzeczy nie budzi zatem wątpliwości, że skarżący wykazał, iż uiszczenie jakichkolwiek kosztów związanych z niniejszym postępowaniem sądowym przekracza jego możliwości finansowe. Dodatkowym argumentem przemawiającym za ustanowieniem skarżącemu radcy prawnego jest zagwarantowanie mu pełnego prawa do sądu i czynnego udziału w toczącym się postępowaniu.
Wobec powyższego, na mocy przepisu art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. referendarz sądowy orzekł, jak w sentencji.