Uzasadnienie
M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na bezczynność Prezydenta Miasta [...], w której wskazał, iż w dniu 26 lipca 2006 r. złożył wniosek do Prezydenta Miasta [...] o wypłacenie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka a w odpowiedzi został poinformowany, że wniosek został złożony 6 dni po wymaganym terminie. Organ podał, że jego córka – O. S. urodziła się 20 kwietnia 2006 r., natomiast wniosek należało złożyć w terminie 3 miesięcy od dnia narodzin dziecka. Skarżący podniósł, iż nie dotrzymał terminu z powodu kłopotów zdrowotnych córki, zmuszony był poświęcić dużo czasu na rehabilitację zarówno dziecka, jak i swoją, ponieważ po ciężkim urazie kręgosłupa jest rencistą. W ocenie M. S., kilkudniowe opóźnienie nie powinno zaważyć na przyznaniu zapomogi. Wskazał również, iż kwota 1.000 zł. będzie mu bardzo pomocna w dalszej rehabilitacji dziecka.
Zarządzeniem dnia 6 września 2006 r. tut. Sąd przekazał przedmiotową skargę do Urzędu Miasta [...], w celu udzielenia na nią odpowiedzi i nadesłania akt administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę, pismem z dnia 11 października 2006 r., Prezydent Miasta [...] wniósł o jej odrzucenie z powodu niezachowania przez skarżącego procedury przewidzianej w art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako że M. S. złożył skargę bezpośrednio do Sądu Administracyjnego w Opolu, a powinien wcześniej wezwać zaskarżony organ do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi, z ostrożności procesowej, organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż wniosek o przyznanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka został złożony po upływie ustawowego terminu.
Dalej wyjaśnił, że M. S. dopiero w dniu 27 lipca 2006 r. zwrócił się z przedmiotowym wnioskiem do organu, a więc już po upływie ustawowo określonego terminu 3 miesięcy od narodzin dziecka, zakreślonego w art. 15b ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W związku z niedotrzymaniem przez stronę terminu, pismem z dnia 4 sierpnia 2006 r., organ pozostawił wniosek bez rozpoznania. Na koniec, Prezydent Miasta [...] podkreślił, że omawiany termin jest terminem prawa materialnego, zatem niemożliwe było zastosowanie instytucji jego przywrócenia.
Wobec faktu, iż M. S. nie wykazał, czy przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, złożył zażalenie do organu wyższego stopnia, a fakt ten nie wynikał również z nadesłanych przez organ akt administracyjnych, Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez udowodnienie, że przed wniesieniem skargi do tut. Sądu wyczerpał przysługujący mu środek zaskarżenia, tj. złożył zażalenie zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W wezwaniu skarżący został pouczony, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie 7 dni spowoduje jej odrzucenie. Wezwanie to skarżący odebrał w dniu 5 grudnia 2006 r. a w piśmie z dnia 11 grudnia 2006 r. wskazał, iż zwraca się z prośbą o "usunięcie jego prośby o spóźnione becikowe". Dodatkowo wyjaśnił, iż omyłkowo poinformowano go, że sprawę może "załatwić" przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Nie wiedział gdzie może się udać.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi Prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Paragraf drugi cytowanego artykułu wskazuje, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Obowiązek wyczerpania środków odwoławczych przed wniesieniem skargi do Sądu wynika z założenia, że Sąd nie wyręcza organów administracji wyższego stopnia w orzekaniu i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania.
W rozpatrywanej sprawie skarga dotyczy bezczynności Prezydenta Miasta [...], polegającej na niewydaniu orzeczenia o zapomodze z tytułu urodzenia dziecka. Na niezałatwienie sprawy w terminie stronie służy - zgodnie z treścią art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego - zażalenie do organu administracyjni publicznej wyższego stopnia, którym w niniejszej sprawie jest Samorządowe Kolegium Odwoławczego w O. (vide: post. WSA w Warszawie z dnia 22.02.2005 r., I SAB/Wa 176/04, Lex nr 165023). Zażalenie, o którym mowa we wskazanym artykule, jest środkiem zaskarżenia przewidzianym w art. 52 § 2 P.p.s.a., który skarżący musi wyczerpać, by móc skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego (vide: post. NSA z 06.07.2006 r., I OSK 480/06, Lex nr 188512).
W związku z tym, iż ani z akt sądowych, ani z akt administracyjnych nie wynikał fakt złożenia przez stronę zażalenia na bezczynność, koniecznym stało się wezwanie skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi w tym względzie. Mimo pouczenia w wezwaniu o skutkach nieuzupełnienia braków formalnych skargi, M. S. nie wyjaśnił Sądowi czy skorzystał z przysługującego mu środka odwoławczego. Co prawda, w zakreślonym terminie przesłał do Sądu pismo z dnia 11 grudnia 2006 r., jednak zawierało ono wyłącznie prośbę o wycofanie skargi.
W tym stanie rzeczy należało uznać, że M. S. nie uzupełnił braków formalnych skargi, co uniemożliwiło nadanie jej dalszego biegu, w tym m.in. zbadanie skuteczności jej cofnięcia, a - przede wszystkim - spowodowało konieczność odrzucenia przedmiotowej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., wedle którego sąd odrzuci skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w wyznaczonym terminie.