Uzasadnienie
M. P. (zwany dalej: "skarżącym") złożył bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na działania Prezesa Sądu Rejonowego w Kędzierzynie-Koźlu (zwanego dalej także: "organem"), zarzucając temu organowi szereg naruszeń wymienionych enumeratywnie w punktach od 1 do 12, a dotyczących nieinformowania skarżącego o sposobie przetwarzania jego danych osobowych, a w konsekwencji - bezczynność w zakresie wprowadzenia w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4 maja 2016, str. 1, zwanego dalej: rozporządzeniem 2016/679). Zarzucił Prezesowi Sądu Rejonowego w Kędzierzynie-Koźlu m.in. nieinformowanie, że jest administratorem danych osobowych skarżącego; brak danych kontaktowych administratora danych osobowych; brak informacji, kto pełni funkcję inspektora danych osobowych w tym Sądzie; brak informacji, w jakim celu i na jakiej podstawie pobrane i przetworzone zostały jego dane osobowe. W skardze zawarł także prośbę o zwolnienie od kosztów sądowych.
Sprawa dotycząca przyznania prawa pomocy została zarejestrowana pod sygn. akt II SPP/Op 42/21. Natomiast skarga została zarejestrowana w Dzienniku korespondencji Sądu pod nr II DK/Op 20/21, a następnie - celem nadania jej prawidłowego biegu - przesłana do Prezesa Sądu Rejonowego w Kędzierzynie-Koźlu z informacją o obowiązku zwrotu skargi w terminie 30 dni, wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Po przekazaniu przez organ odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych sprawy skarga została zarejestrowana w repertorium sądowym pod sygn. akt II SAB/Op 39/21.
W odpowiedzi na skargę, Prezes Sądu Rejonowego w Kędzierzynie-Koźlu wniósł o jej oddalenie podnosząc, że strona formułując zarzut bezczynności w zakresie nieudzielania informacji jednocześnie nie podała, w jakich pismach i w których sprawach, do owych naruszeń doszło. W ocenie organu, skarżący nie może stawiać ogólnych zarzutów bez wskazania informacji pozwalających ustalić sprawy (pisma), którego zarzuty dotyczą. Jednocześnie organ podniósł, że nie ma obowiązku wskazywać w swoich pismach wymienionych przez skarżącego informacji, albowiem obowiązek ten nie wynika z przepisów prawa. Wobec powyższego w ocenie organu, brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie zaistniała bezczynność organu.
Postanowieniem z dnia 16 lipca 2021 r., sygn. akt II SPP/Op 42/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić.
Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.).
W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeracjami z art. 3 P.p.s.a., a także kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 P.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach.
W związku z powyższym skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Poza tym należy wskazać, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie właściwy organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie, jednak - pomimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności.
W niniejszej sprawie skarżący zarzucił Prezesowi Sądu Rejonowego w Kędzierzynie-Koźlu bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji dotyczącej sposobu przetwarzania danych osobowych wnioskodawcy, a w konsekwencji nie wprowadzeniu w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4 maja 2016, str. 1, zwanego dalej: rozporządzeniem 2016/679). Jednakże w tym wypadku Prezes Sądu nie występuje w roli organu administracji, na którym według przepisów prawa ciąży obowiązek wszczęcia postępowania i wydania aktu administracyjnego lub podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków skarżącego.
Zgodnie bowiem z przywołanym rozporządzeniem 2016/679, Prezes Sądu jest administratorem danych osobowych, na którego rozporządzenie nakłada określone obowiązki w zakresie przetwarzania danych osobowych. Obowiązkom tym odpowiadają z kolei uprawnienia osoby, której dane dotyczą, w tym określone w art. 15 rozporządzenia 2016/679 prawo do uzyskania od administratora potwierdzenia, czy przetwarzane są dane osobowe jej dotyczące.
Natomiast w świetle obowiązującej ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781) - zwanej dalej: "u.o.d.o.", organem właściwym w sprawie ochrony danych osobowych jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (art. 34 ust. 1 u.o.d.o.), który m.in. prowadzi postępowania w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych (art. 60 u.o.d.o.) oraz przeprowadza kontrolę przestrzegania przepisów o ochronie danych osobowych (art. 78 ust. 1 u.o.d.o.).
W świetle art. 7 ust. 1-4 u.o.d.o. w sprawach nieuregulowanych w ww. ustawie do postępowań administracyjnych przed Prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych, o których mowa w rozdziałach 4-7 i 11, stosuje się ustawę Kodeks postępowania administracyjnego. Postępowanie przed Prezesem Urzędu jest postępowaniem jednoinstancyjnym. Do postanowień wydanych w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, na które zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego służy zażalenie, przepisów o zażaleniu nie stosuje się. Na postanowienia, o których mowa w ust. 3, służy skarga do sądu administracyjnego.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Kędzierzynie-Koźlu w przedmiocie udzielenia informacji dotyczącej sposobu przetwarzania danych osobowych jest niedopuszczalna. Ten podmiot bowiem, jako administrator danych, nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie ma możliwości wydawania decyzji, postanowień czy innych aktów podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Stąd też nie można zarzucić mu bezczynności w tym zakresie.
Jeżeli natomiast skarżący uważa, że Prezes Sądu Rejonowego w Kędzierzynie-Koźlu narusza obowiązki wynikające z przepisów o ochronie danych osobowych, to powinien zwrócić się ze stosownym żądaniem do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
W ocenie Sądu, stosownie do powyższych wywodów, wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, ponieważ jej przedmiot nie mieści się w jego kognicji, wyznaczonej przede wszystkim treścią art. 3 P.p.s.a.
Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie jest właściwy do rozpoznania skargi, to należało ją uznać za niedopuszczalną, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., wedle którego sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
O powyższym, Sąd orzekł jak w sentencji.