Uzasadnienie
Pismem z dnia 9 maja 2014 r. K. Z. wskazała, że skarga wniesiona w dniu 6 kwietnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu dotyczy przewlekłości postępowania odwoławczego prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w sprawie zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku na rzecz syna R. Z. W uzasadnieniu skargi podniosła, że jej niepełnosprawny syn został pozbawiony środków do życia, zatem domaga się wypłaty tych świadczeń. Uznała, że pracownicy OPS w Kietrzu są wobec niej złośliwi, nieprzychylni i bezprawnie ją zastraszają.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej odrzucenie, akcentując, iż skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała trybu, bowiem nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa, co w tej sprawie należało dokonać, zgodnie z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej P.p.s.a. Nawiązując do regulacji wynikających z art. 37 K.p.a. wyjaśniło, że skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ma organu wyższego stopnia, a K. Z. uznała, że Kolegium nie załatwiło jej sprawy w terminie bądź prowadziło sprawę przewlekle winna wezwać do usunięcia naruszenia prawa, czego nie uczyniła, stąd zaistniały przesłanki do odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.).
Jednocześnie Kolegium wskazało, że decyzja w sprawie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku zapadła w dniu 16 czerwca 2014 r., nr [...]. Kolegium dodało także, że pozostałe zarzuty skargi nie znajdują uzasadnienia i wychodzą poza zakres sprawy objętej odwołaniem.
Na rozprawie sądowej skarżąca podtrzymała skargę i zarzuty w niej zawarte. Przyznała, że skargę na przewlekłość Kolegium wniosła bez uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zasygnalizowała, że w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji wnosiła o szybkie załatwienie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść do sądu administracyjnego, w przypadkach określonych w pkt 1-4a powołanego przepisu. Przy czym, warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie służących stronie w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia (art. 52 P.p.s.a.), do których należy zażalenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Powyższe oznacza, co trafnie podniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, że postępowanie sądowoadministracyjne w odniesieniu do skargi na przewlekłość postępowania, musi być poprzedzone postępowaniem przewidzianym art. 37 K.p.a. Przepis art. 37 § 1 K.p.a. stanowi, że "Na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa." Natomiast § 2 tego przepisu stanowi, że organ "wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjecie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwienia spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa."
Jednakże w przypadku organu, jakim jest samorządowe kolegium odwoławcze, który nie ma organu wyższego stopnia, stosując zasadę autokontroli działania organu oraz pierwszeństwa postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowego, należy przed wniesieniem skargi wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy lub na przewlekłym prowadzeniu sprawy (art. 5 2 § 3 P.p.s.a).
Odnosząc poczynione wyżej rozważania do rozpoznawanej sprawy stwierdzić przyjdzie, iż okolicznością bezsporną jest to, że skarżąca przed wniesieniem skargi do sądu, zarzucając Kolegium przewlekłość w rozpoznaniu jej odwołania, nie wzywała organu do usunięcia naruszenia prawa. Tym samym uznać należało, że skarżąca nie skorzystała z wyżej opisanego środka prawnego, tj. wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a zatem nie dopełniła wskazanego w art. 52 § 1 i § 4 P.p.s.a. warunku dopuszczalności skargi.
Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do odrzucenia skargi, jako niedopuszczalnej, co orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.