Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 września 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, odrzucił skargę K. Z., na przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji w sprawie świadczenia w formie pomocy dla osób mających ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.
Postanowienie to odebrała skarżąca osobiście w dniu 9 października 2014 r., o czym świadczy adnotacja na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (k-25 akt sądowych).
W dniu 21 października 2014 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) K. Z. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Uzasadniając wniosek powołała się na złą sytuację finansową swojej rodziny. Oświadczyła, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe z dwójką pełnoletnich synów. Łączny dochód tego gospodarstwa wynosi 1530 zł miesięcznie, składa się na niego: świadczenie pielęgnacyjne syna W. Z. w wysokości 520 zł, renta socjalna R. Z. w wysokości 709 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł i alimenty w kwocie 150 zł. Wnioskodawczyni nie wykazała żadnych innych źródeł dochodu, ani składników majątkowych, należących do członków jej rodziny.
Działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", zważono co następuje:
W P.p.s.a., została uregulowana instytucja prawa pomocy, która zgodnie z art. 245 P.p.s.a., może być przyznana:
- - w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego oraz zwolnienie od kosztów sądowych, które stosownie do art. 211 P.p.s.a. obejmują opłaty sądowe (jakimi na zasadzie art. 212 § 1 w związku z art. 234 § 2 P.p.s.a. są wpis i opłata kancelaryjna) i zwrot wydatków lub
- - w zakresie częściowym, obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej kwoty pieniężnej.
Rozpoznając wniosek referendarz sądowy zważył, że możliwość ustanowienia stronie pełnomocnika z urzędu lub zwolnienia jej od kosztów sądowych – w całości lub części, ma na celu zapewnienie osobom ubogim i znajdującym się w trudnej sytuacji bytowej, możliwość dochodzenia swoich interesów przed sądem administracyjnym. Wskazuje na to jednoznacznie przepis art. 246 P.p.s.a., określający wymogi jakie powinny spełniać osoby otrzymujące tę pomoc. Przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. w pkt 1 stanowi bowiem, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym (a zatem wnioskowanym przez skarżącą) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w pkt 2, że w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego swojego i j rodziny.
W tym miejscu należy zauważyć, że sprawa skarżącej dotyczy świadczenia pielęgnacyjnego, a zatem sprawy z zakresu pomocy i opieki społecznej, został ona zatem z mocy samej ustawy zwolniona od uiszczania kosztów sądowych, stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., zgodnie z którym - strona skarżąca działanie lub bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. K. Z. nie ma zatem obowiązku uiszczania jakichkolwiek kosztów sądowych w tej sprawie.
Wniosek skarżącej o prawo pomocy należało zatem rozpatrzyć, jak wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
W ocenie referendarza sądowego, sytuacja materialna skarżącej wykazana we wniosku o przyznanie prawa pomocy, uprawnia do przyznania jej adwokata z urzędu. Skarżąca nie jest w stanie opłacić swojego reprezentanta z wyboru bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu jej i członków jej rodziny. Wskazują na to ograniczone bieżące środki finansowe, jakimi dysponuje, brak majątku mogącego stanowić źródło pokrycia wydatków z tytułu kosztów pełnomocnika. Dodać należy, że wiedzę na temat ogólnej sytuacji bytowej skarżącej i jej rodziny referendarz posiada także z innych toczących się przed tut. Sądem postępowań ze skargi syna jej W. Z. oraz jej samej (np. o sygn. akt II SAB/Op 24/14, czy II SAB/Op 32/14).
Mając powyższe na uwadze, referendarz sądowy na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a. uznał o konieczności ustanowienia skarżącej adwokata z urzędu, co orzekł jak w sentencji.