Uzasadnienie
Pismem z dnia 27 grudnia 2005 r., Z. W. zwrócił się do Rady Gminy w [...], by w oparciu o przepis art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, podjęła uchwałę stwierdzającą wygaśnięcie mandatu Wójta Gminy [...] – W. K. Uzasadniając swe żądanie Z. W. podniósł, że w listopadzie 2005 r. Wójt został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego.
W odpowiedzi z dnia 4 stycznia 2006 r. Rada Gminy uznała, iż nie ma podstaw do podjęcia wskazanej uchwały, gdyż warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec osoby Wójta nie jest równoznaczne z wyrokiem skazującym.
Z. W. nie zgodził się ze stanowiskiem organu i złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Rady Gminy w [...], w której podniósł, iż wyrok jaki zapadł w sprawie W. K. jest wyrokiem skazującym, bowiem sąd stwierdził w swym orzeczeniu, że nie ma wątpliwości co do winy oskarżonego.
Odpowiadając na skargę, Rada Gminy w [...] wniosła o jej odrzucenie wobec niespełnienia przesłanek, o których mowa w art. 101 w zw. z art. 101 a ustawy o samorządzie gminnym, ponieważ interes prawny skarżącego, jak i jego uprawnienie nie zostały naruszone działaniami organu. Alternatywnie, na wypadek nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi, wniesiono o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi uznano zgłoszony przez Z. W. zarzut bezczynności za bezzasadny, bowiem z treści art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta wynika, że chodzi tylko o taki wyrok, który skazywałby oskarżonego za przestępstwo z winy umyślnej. Wójt Gminy przedłożył wyrok Sądu Rejonowego w Kluczborku – VII Zamiejscowy Wydział Grodzki w Namysłowie z dnia [...], następnie utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Opolu z dnia [...], którym postępowanie karne przeciwko Wójtowi Gminy o czyn z art. 217 kk zostało warunkowo umorzone na okres jednego roku próby.
Podkreślono, że wyrok ten nie jest wyrokiem skazującym, bowiem Sąd zrezygnował ze skazywania i karania sprawcy, gdyż wina i społeczna szkodliwość czynu nie były znaczne, a okoliczności jego popełnienia nie budziły wątpliwości. Na koniec dodano, że podjęcie określonej przez skarżącego uchwały spowodowałoby rażące naruszenie prawa.
Pismem z dnia 7 marca 2006 r., tut. Sąd nakazał skarżącemu wykazanie, że wzywał Gminę do usunięcia naruszenia prawa. W wyznaczonym terminie Z. W. przesłał do Sądu dwa pisma - z dnia 27 grudnia 2005 r. i z dnia 4 stycznia 2006 r. - stanowiące żądanie podjęcia wskazywanej uchwały i odpowiedź Rady Gminy na to żądanie.
W trakcie rozprawy sądowej strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska procesowe. Skarżący dodatkowo podniósł, że zachowanie Wójta, który pobił w Urzędzie osobę z Rady Sołectwa, przemawia za podjęciem uchwały stwierdzającej wygaśnięcie jego mandatu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
skargę należało odrzucić, jako niedopuszczalną.
Przedmiotem skargi Z. W. jest bezczynność Rady Gminy w [...] polegająca na niepodjęciu uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu Wójta – W. K. Zdaniem skarżącego, Rada Gminy była zobowiązana do podjęcia przedmiotowej uchwały mocą art. 26 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984 ze zm.), z których brzmienia wynika, że rada gminy stwierdza, w drodze uchwały, wygaśnięcie mandatu wójta, m.in. w przypadku skazania go prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne.
Przed dokonaniem oceny zasadności skargi należało, w pierwszym rzędzie, wyjaśnić, czy w niniejszej sprawie spełnione zostały warunki formalne skutecznego jej złożenia, w szczególności Sąd zobowiązany był zbadać, czy przed wniesieniem skargi Z. W. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa.
Stosownie do treści art. 101 a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), w odniesieniu do skarg na niewykonanie czynności nakazanych prawem, a z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie (zaktualizowanie się jednej z przesłanek wygaśnięcia mandatu wójta z mocy prawa - art. 26 ust. 1 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta - obliguje organ do podjęcia stosownej uchwały), odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy art. 101 cyt. ustawy. Ostatnio wskazana regulacja określa szczególne, w stosunku do przepisów procedury sądowoadministracyjnej, przesłanki dopuszczalności zaskarżenia, i stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
W konsekwencji należy więc uznać, że "odpowiednie" zastosowanie tego przepisu do skarg wniesionych na podstawie art. 101 a ustawy o samorządzie gminnym oznacza, iż wniesienie skargi na bezczynność rady gminy, w sytuacji gdy rada gminy nie podejmuje uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu, musi być poprzedzone wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
W rozpoznawanej sprawie Sąd zwrócił się do Z. W. o usunięcie braków formalnych skargi, poprzez wykazanie, iż wzywał organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na to wezwanie, w zakreślonym przez Sąd terminie, skarżący przesłał dwa pisma (nadesłane już wcześniej, przy skardze). Jedno z nich stanowiło kopię żądania z dnia 27 grudnia 2005 r. podjęcia przez organ uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu wójta, natomiast drugie - z dnia 4 stycznia 2006 r. - to odpowiedź Rady Gminy w [...], zawierająca informację o braku podstaw do podjęcia wskazanej przez skarżącego uchwały. W tym stanie rzeczy należało uznać, iż Z. W. nie wyczerpał przed wniesieniem skargi do Sądu koniecznego trybu, bowiem nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa.
Konsekwencją powyższego stwierdzenia jest z kolei konieczność odrzucenia skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 – 5, wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Już tylko marginalnie podnieść trzeba, że niniejsze postanowienie nie zamyka skarżącemu drogi do wystąpienia z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (wezwanie może być wniesione w każdym czasie), a w dalszej kolejności, także do złożenia skargi do sądu administracyjnego, oczywiście przy założeniu, że zostanie dochowany trzydziestodniowy termin do złożenia skargi, liczony od następnego dnia po dniu, w którym skarżącemu zostanie doręczona odmowa usunięcia naruszenia albo - w przypadku braku odpowiedzi - po upływie dwóch miesięcy, w czasie których organ ma obowiązek ustosunkować się do wezwania.