Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 lipca 2013 r. M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Brzegu, w sprawie niewłaściwych warunków sanitarnych, panujących w bloku żywienia Zakładu Karnego w [...] przy ul. [...]. Zarzucił organowi, iż od dnia 2 kwietnia 2013 r., kiedy to została przeprowadzona kontrola sanitarna w ww. Zakładzie, aż do dnia 8 lipca 2013 r. (czyli daty sporządzenia skargi) nie zakończono postępowania administracyjnego w przedstawionej sprawie. Tym samym, w ocenie skarżącego, doszło do naruszenia terminów do załatwienia sprawy, określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, który przewiduje, iż postępowanie administracyjne nie może trwać dłużej niż 30 dni.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Brzegu wniósł o jej odrzucenie, bądź ewentualnie o oddalenie. W uzasadnieniu organ podniósł, iż wobec Zakładu Karnego w [...] toczyło się postępowanie administracyjne, wszczęte na skutek interwencji innego osadzonego, które zakończyło się wydaniem w dniu 21 marca 2013 r. decyzji administracyjnej, znak: [...], nakazującej usunięcia nieprawidłowości sanitarno – technicznych, do dnia 31 października 2013 r. Decyzja powyższa stała się ostateczna i podlegała wykonaniu przez stronę. W dniu 2 kwietnia 2013 r. została przeprowadzona kontrola sanitarna w obiekcie Zakładu Karnego, podczas której nie stwierdzono nieprawidłowości, które uzasadniałyby wszczęcie postępowania administracyjnego. Wydano jedynie zalecenia pokontrolne dotyczące doprowadzenia do właściwego stanu sanitarno – technicznego ściany i sufitu w celi [...], przy czym nie stwierdzono opisanych przez osadzonego zawilgoceń, zacieków czy też zniszczonych biologicznie nawierzchni ścian i sufitu.
Zdaniem organu ponadto, skarga jest niedopuszczalna, bowiem wniesiona została bez wyczerpania środków zaskarżenia, a także z uwagi na to, że skarżącemu nie przysługiwał status strony przed Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Brzegu, a wnosząc skargę na bezczynność nie wykazał interesu prawnego do jej złożenia.
Z akt sądowych, ani z akt administracyjnych sprawy nie wynikało, aby skarżący przed złożeniem skargi do Sądu składał zażalenie na przewlekłość postępowania w trybie art. 37 K.p.a., do organu wyższego stopnia.
W wykonaniu zarządzenia z dnia 30 października 2013 r., skarżący wezwany został do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, przez wykazanie, że przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Brzegu, złożył zażalenie do organu wyższego stopnia na podstawie art. 37 § 1 K.p.a.
Wobec przeniesienia skarżącego do innego Zakładu Karnego, wezwanie powyższe zostało ponownie doręczone, tym razem na adres Zakładu Karnego Nr [...] w [...], co dokonano na skutek zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 21 października 2013 r. Z potwierdzenia dowodu doręczenia przesyłki pocztowej, znajdującego się w aktach sądowych sprawy wynika, że skarżący odebrał osobiście wezwanie w dniu 28 października 2013 r. (por.: k-19 akt).
W dniu 6 listopada 2013 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącego nadane przesyłką pocztową w dniu 31 października 2013 r. (data stempla pocztowego). W piśmie tym M. K. wskazał na odpowiedź Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 7 lipca 2013 r., udzieloną na jego skargę z dnia 11 czerwca 2013 r., którą to odpowiedź jednocześnie dołączył do akt niniejszej sprawy. Z treści przedłożonego pisma Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 7 lipca 2013 r., skierowanego do Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu wynika, że organ ten na podstawie art. 231 w związku z art. 228 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), przekazał skargę M. K. inspektorowi wojewódzkiemu, w celu podjęcia działań zgodnie z kompletacjami i poinformowania o sposobie załatwienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić.
Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej zwanej P.p.s.a., skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść do sądu administracyjnego, w przypadkach określonych w pkt 1-4a powołanego przepisu.
Jednakże warunkiem dopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania organu jest wyczerpanie służących stronie w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia (art. 52 P.p.s.a.), do których należy zażalenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie stosownie do art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), w skrócie zwanym: "K.p.a." Oznacza to, że postępowanie sądowoadministracyjne w odniesieniu do skargi na przewlekłość postępowania, musi być poprzedzone postępowaniem przewidzianym w art. 37 K.p.a.
Przepis art. 37 § 1 K.p.a. stanowi, że "na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa." Natomiast § 2 tego przepisu stanowi, że organ "wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjecie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwienia spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa."
Organem wyższego stopnia nad Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Brzegu, stosownie do art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. Nr 212 z 2011 r., poz. 1263 z późn. zm.), jest Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Opolu. Do niego zatem, przed wniesieniem skargi do Sądu na przewlekłość prowadzenia postępowania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Brzegu, skarżący powinien był wnieść zażalenie, w trybie art. 37 K.p.a.
M. K., jak wynika z akt sądowych i administracyjnych, nie złożył takiego zażalenia, co wynika także z pisma samego skarżącego z dnia 28 października 2013 r., wniesionego na skutek wezwania Sądu do uzupełnienia braków skargi przez wykazanie złożenia zażalenia w ww. trybie art. 37 K.p.a. W piśmie tym mowa jest jedynie o: "skardze", a nie zażaleniu. Ponadto, z przedłożonego przez skarżącego do akt sprawy pisma Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 1 lipca 2013 r. wynika, że M. K. złożył skargę na działania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Brzegu. Skarga ta z kolei, na zasadzie art. 231 w związku z art. 228 K.p.a. została przekazana do Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu, w celu podjęcia działań zgodnie z kompetencjami i poinformowania o sposobie załatwienia skargi. Powyższe wskazuje, że skarżący złożył w sprawie tzw. "skargę powszechną" (a nie zażalenie), jaką strona niezadowolona z działania organu może wnieść w trybie przepisów Działu VIII K.p.a., zatytułowanego - "Skargi i wnioski".
Przedmiotem skargi powszechnej może być bowiem w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 K.p.a.). Natomiast sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu Działu VIII K.p.a., co potwierdza utrwalone już w tej kwestii orzecznictwo sądowoadministracyjne. Odnotować również wypada, że postępowanie uregulowane w Dziale VIII K.p.a. ma jednakże charakter odrębny od postępowania administracyjnego, nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej, jedynie informuje o sposobie załatwienia tej skargi. Skarga ta rozpoznawana jest na podstawie przepisów przywołanego Działu VIII K.p.a. i w stosunku do niej przepisy P.p.s.a. nie znajdują zastosowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 1998r., nr III SA 1636/97, dostępny w programie komputerowym LEX nr 37138, a także postanowienie NSA z dnia 15 maja 2009r., sygn. akt I OZ 520/09, zamieszczone na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Uwzględniając przedstawione okoliczności sprawy przyjąć zatem należało, że skarżący nie wyczerpał trybu przewidzianego powyższymi przepisami postępowania, dlatego Sąd zobowiązany był na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., odrzucić skargę, jako niedopuszczalną.
Z tych też względów Sąd orzekł, jak w sentencji.