Uzasadnienie
Stowarzyszenie A z siedzibą w [...] wniosło skargę na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w Opolu w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu podniesiono, że T. H., jako członek Stowarzyszenia, wystąpił 22 grudnia 2018 r. z wnioskiem o udostępnienie informacji o następującej treści:
1.Czy funkcjonariusze KMP Opole dokonujący kontroli drogowej z użyciem nieoznakowanego radiowozu Opel Insignia wobec kierującego pojazdem [...] o nr rejestracyjnym [...] w dniu [...] marca 2016 r. około godz. [...], który popełnił wykroczenie z art. 92 par. 1 i 2 Kodeksu wykroczeń, rejestrowali przebieg kontroli za pomocą przyrządu kontrolno- pomiarowego tzw. Wideorejestratora.
2.W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pyt. nr 1 proszę ponadto o udzielenie następujących odpowiedzi:
- a) Proszę wskazać kto był dowódcą patrolu tego dnia.
- b) Czy dowódca patrolu przekazał zarejestrowany materiał wideo kierownikowi właściwej do spraw ruchu drogowego jednostki policji, w której pełnił służbę, a jeżeli przekazał czy materiał został zabezpieczony w związku z wystąpieniem z wnioskiem o ukaranie ww. kierowcy do Sądu Rejonowego w [...]. Jeżeli nie kto podjął decyzję o jego skasowaniu - proszę o wskazanie imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego.
- 3. W przypadku udzielenia odpowiedzi negatywnej na pytanie nr 1 proszę ponadto o udzielenie odpowiedzi, z jakiego powodu nagranie nie zostało zarejestrowane i czy zostało to odnotowane w notatniku służbowym oraz proszę o udostępnienie strony notatnika służbowego, gdzie zostało to odnotowane. Proszę o wskazanie imienia i nazwiska oraz stopnia służbowego funkcjonariusza który podjął decyzję o skasowaniu materiału.
4.Ponadto proszę o udostępnienie:
- a) kopii ewidencji pracy wideorejestratora, o którym mowa wyżej oraz informacji dotyczącej wykorzystania pojazdu służbowego, w którym był zamontowany ten wideorejestrator z dnia [...] marca 2016 r.
- b) kopii rejestru materiałów wideo przechowywanych oraz zabezpieczonych do celów dowodowych dokonanych ww. wideorejestratorem z dnia [...] marca 2016 r.
- c) książki pracy urządzenia.
Pismem z 7 stycznia 2019 r. organ poinformował T. H., że wniosek dotyczy danych z postępowania o wykroczenie i nie dotyczy informacji publicznej.
W skardze Stowarzyszenie domagało się zobowiązania organu do dokonania czynności zgodnie z wnioskiem z dnia 22 grudnia 2018 r., zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d), w związku z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d), e) i f) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Podniosło, że pismo z dnia 7 stycznia 2019 r. nie stanowi wykonania obowiązków organu administracji publicznej wynikających z ustawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie. Przede wszystkim zarzucił brak skargi podmiotu występującego o udostępnienie informacji publicznej. Po wtóre zakwestionował, aby żądana informacja była informacją publiczną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udzielenie informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2018, poz. 1330) dalej też u.d.i.p., stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018, poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do treści art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (...) oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
W myśl art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (...). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołania lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest jednak konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa lub obecnie wniesienie ponaglenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12 i z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 oraz postanowienie z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 646/10 dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej: CBOSA).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że na podstawie art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcie "każdy" oznacza zarówno osoby fizyczne i prawne, jak i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, np. organizacje społeczne.
Brak obowiązku poprzedzenia skargi ponagleniem w sprawach z zakresu udostępnienia informacji publicznej nie oznacza jednak, że skargę może wnieść dowolny podmiot. Wręcz przeciwnie na gruncie zacytowanego art. 50 § 1 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, ale tym każdym musi być podmiot występujący wcześniej w trybie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej do właściwego organu z wnioskiem. Przy tym nie ma znaczenia treść tego wniosku, a w szczególności to czy żądana we wniosku informacja publiczna dotyczy interesu pytającego czy też odnosi się do jakiegoś szerszego kręgu zainteresowanych np. członków Stowarzyszenia.
Wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 22 grudnia 2018 r. złożył T. H. jako osoba fizyczna, podając swoje dane personalne i podpisując wniosek. Treść wniosku jednoznacznie przesądza, że działał on we własnym imieniu, nie odwołując się do jakiegokolwiek umocowania, czy to skarżącego Stowarzyszenia, czy jakiegokolwiek innego podmiotu.
Dlatego wniesienie skargi przez Stowarzyszenie A w [...] oznacza, że mamy do czynienia ze skargą nieuprawnionego podmiotu. Niczego przy tym nie zmienia fakt, ze T. H. wystąpił jako pełnomocnik Stowarzyszenia odwołując się do pełnomocnictwa udzielonego mu 8 stycznia 2019 r. przez Prezesa Zarządu Stowarzyszenia.
Dodać od razu należy, że organizacja społeczna może wnieść skargę na gruncie art. 50 § 1 P.p.s.a. w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
W rozpatrywanej sprawie tak jednak nie było i Stowarzyszenie nie było uczestnikiem sprawy z wniosku T. H. I to niezależnie od tego, że Komendant Miejski Policji w Opolu wysyłając pismo z dnia 7 stycznia 2019 r. do T. H. bez jakiegokolwiek uzasadnienia wpisał nazwę Stowarzyszenia pod nazwiskiem adresata. Sądowi urzędowo jest wiadome, a organowi zapewne też, że T. H. wielokroć występuje przed organami administracji publicznej w sprawach publicznych, w tym także z zakresu informacji publicznej. Nie są mu obce zasady postępowania administracyjnego i sądowego w zakresie oznaczania strony i przedmiotu sprawy, co potwierdza 30 spraw zarejestrowanych w WSA w Opolu, w których był stroną skarżącą.
Reasumując, jeżeli z wnioskiem o informację występuje osoba fizyczna podpisując się w imieniu własnym, to ze skargą nie może wystąpić inny podmiot tzn. Stowarzyszenie (z zastrzeżeniem jak wyżej), którego członkiem jest ta sama osoba fizyczna, nawet jeżeli udzielono jej umocowania procesowego do działania za Stowarzyszenie i wskazano adres tej osoby, jako adres do doręczeń korespondencji.
Niezależnie od powyższych uwag Sąd nie wzywał Prezesa Zarządu Stowarzyszenia do podpisania skargi celem uzupełnienia braku formalnego, albowiem przedłużałoby to w sposób nieuzasadniony, postępowanie sądowe, a podpisanie skargi w imieniu Stowarzyszenia przez osobę uprawnioną nie usunęłoby tej zasadniczej przyczyny opisanej wyżej co do braku tożsamości podmiotu występującego w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej i w postępowaniu sądowym.
Dlatego skarga podlegała odrzuceniu z mocy art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.
Na marginesie warto też zauważyć, że brak było podstaw do pytania wnoszącego skargę Stowarzyszenia lub T. H. jako członka Stowarzyszenia, czy wniosek z dnia 22 grudnia 2018 r. został złożony nie przez T. H., jako osobę fizyczną tylko jako pełnomocnika Stowarzyszenia, gdyż uprzywilejowałoby to stronę skarżącą w stosunku do innych podmiotów od których rygorystycznie wymaga się przestrzegania zasad wnoszenia skarg. Zwłaszcza w sytuacji, gdy dana osoba fizyczna może działać zarówno jako podmiot indywidualny, jak i członek organizacji, i w zależności od stanu sprawy odpowiadałaby na takie zapytanie, aby uzyskać korzystną sytuację procesową. Trzeba też zważyć, że wpis od skargi został uiszczony nie z rachunku Stowarzyszenia, lecz prywatnego rachunku T. H. Wobec odrzucenia skargi wpis ten będzie zwrócony odrębnym postanowieniem Sądu.