Uzasadnienie
Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi skarga A. K. na bezczynność Starosty Kluczborskiego w udzieleniu informacji publicznej dotyczącej finansowania z budżetu Powiatu Kluczborskiego w jakikolwiek sposób Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w [...].
Skarżący A. K. w dniu 15 października 2012 r., drogą elektroniczną, zwrócił się do Starosty Kluczborskiego o udzielenie informacji publicznej dotyczącej finansowania z budżetu Powiatu Kluczborskiego w roku 2012, w jakikolwiek sposób Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w [...]. Udzielenia informacji żądał skarżący na wskazany adres poczty elektronicznej.
W dniu 5 listopada 2012 r. skarżący ponowił ww. wniosek o udzielenie informacji publicznej, wskazując, że w ustawie o dostępie do informacji publicznej przewidziano 14 dniowy termin na udzielenie takiej informacji i termin ten upłynął, jak to określił "w zeszłym tygodniu".
Skargą z dnia 24 stycznia 2013 r., wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, za pośrednictwem Starosty Kluczborskiego, która wpłynęła do organu w dniu 28 stycznia 2013 r., skarżący domagał się uznania, że organ pozostaje w bezczynności, zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podał, że do dnia wniesienia przedmiotowej skargi organ nie udzielił mu informacji, o którą zwracał się e-mailem z dnia 15 października 2012 r. Do udzielenia żądanej informacji organ był zobowiązany, gdyż stanowiła ona informację publiczną, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit f oraz pkt 5 lit. c ustawy o dostępie do informacji publicznej i nie figuruje w Biuletynie Informacji Publicznej. Podkreślał, że stosownie do art. 13 ust. 1 ww. ustawy udostępnienie informacji publicznej następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni. Organ pomimo ponowienia wniosku w dniu 5 listopada 2012 r. zignorował wniosek i nie rozpatrzył go do chwili wniesienia skargi.
Starosta Kluczborski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie skargi. W uzasadnieniu przytoczył stan faktyczny sprawy, wskazał na fakt udzielenia skarżącemu żądanych informacji pismem z dnia 19 stycznia 2013 r. (winno być 13 lutego 2013 r.) i stwierdził, że powyższe okoliczności świadczą o uwzględnieniu w całości skargi w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. Organ wyjaśnił jednocześnie, że przeoczenie wniosku i brak stosownej informacji, w tym zakresie wynikał z faktu, że wniosek wpłynął drogą elektroniczną, a w ten sposób wnioski są składane incydentalnie. Zauważył dodatkowo, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 14 maja 2013 r. wymierzył organowi grzywnę za nieprzekazanie w terminie skargi na bezczynność w sprawie informacji publicznej. W wykonaniu powyższego orzeczenia Sądu organ przekazał ww. skargę.
Pismem z dnia 5 listopada 2013 r. skarżący modyfikując żądania skargi wniósł o uznanie, że na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, umorzenia postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Postępowanie w części dotyczącej bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej podlegało umorzeniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a, a więc gdy przedmiotem skargi jest decyzja administracyjna; postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inny niż określony w pkt 1-3 akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; pisemna interpretacja przepisów prawa podatkowego wydawana w indywidualnych sprawach.
Powyższe determinuje zakres kontroli Sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. W myśl bowiem art. 149 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Przedmiot postępowania sądowego w sprawie stanowiła skarga na bezczynność organu, który wykonuje zadania publiczne w udostępnieniu informacji publicznej.
Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi stwierdzić należy, że skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej nie wymaga dla jej skutecznego wniesienia uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 285/11; postanowienie NSA z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 262/08; postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1382/07; wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 - http://www.nsa.gov.pl). Sąd w niniejszym składzie w pełni ten pogląd podziela. W związku z powyższym Sąd uznał skargę za dopuszczalną..
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112 poz. 1198 ze zm.) zwanej dalej ustawą, do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, a więc i Starosta Kluczborski. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku, którym dysponują podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy oraz trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej (art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy). Informacja, której udostępnienia domagał się skarżący miała więc charakter informacji publicznej.
W przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji. Okoliczności zwalniające organ administracji z zarzutu bezczynności zawsze muszą mieć charakter prawny, proceduralny, a nie faktyczny. Tego rodzaju pogląd koresponduje z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu jest jego prawnym obowiązkiem.
Posiadając kompetencję w określonym zakresie organ administracji ma obowiązek czynić z niej użytek, a niezrealizowanie tego obowiązku jest jednoznaczne z bezczynnością organu (J. Boć Prawo administracyjne, Wrocław 2004 r., J. Zimmermann, Prawo administracyjne, wyd. Zakamycze, Kraków 2005 r.).
Z bezczynnością organu mamy do czynienia zwłaszcza, gdy nie podejmuje on w prawnie ustalonym terminie żadnych czynności proceduralnych w sprawie lub gdy jakkolwiek prowadzi postępowanie, to jednak mimo ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie aktu, ani podjęciem innej czynności (por. wyroki NSA z dnia 20 lipca 1990 r., sygn. akt I SAB 60/99; z dnia 19 lutego 1999 r., sygn. akt IV SAB 153/98; z dnia 27 stycznia 1999 r., sygn. akt I SAB 142/98 –htpp://www.nsa.gov.pl.; nadto wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt I SAB/wa 15/13 - LEX nr 135334; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt I SAB/Gd 1/13 – LEX nr 1301066).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lipca 2012 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1031/12 (opubl. LEX nr 1228235) stwierdził, że pojęcie "bezczynności" rozumieć należy jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Z bezczynnością podmiotu w udostępnieniu informacji publicznej mamy do czynienia natomiast wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji organ, nie podejmuje w terminie - wskazanym w art. 13 ustawy - odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno - technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia. Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie.
Skarżący zwrócił się w dniu 15 października 2012 r. do organu, drogą elektroniczną, o udzielenie informacji publicznej. Pomimo ponowienia przez skarżącego w dniu 5 listopada 2012 r. wniosku, organ pozostawał nadal w bezczynności i to nawet po wpłynięciu w dniu 28 stycznia 2013 r. do organu skargi na bezczynność. Informacji udzielił skarżącemu dopiero pismem datowanym na dzień 19 lutego 2013 r., które nadane zostało do skarżącego w dniu 21 lutego 2013 r. (por. pismo skarżącego z dnia 5 listopada 2013 r. – k: 25 akt). W tak ustalonym stanie faktyczny uznać należało, że organ pozostawał w bezczynności, co do udzielenia informacji publicznej, o którą wnioskował skarżący w piśmie z dnia 15 października 2012 r.
Zdaniem Sądu w sprawie wystąpiła jednak przesłanka skutkująca koniecznością umorzenia postępowania, a mianowicie zawarta w dyspozycji art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszego postępowania stwierdzić należy, że organ, po wpłynięciu skargi, udzielił skarżącemu pismem z dnia 19 lutego 2013 r. informacji objętej wnioskiem z dnia 15 października 2012 r., a zatem dokonał stosownej czynności. Tym samym brak było podstaw do uwzględnienia skargi – po myśli art. 149 § 1 P.p.s.a., a postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe (por. uchwała NSA z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 – publ. ONSAiWSA z 2009 nr 4, poz.63)
Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, kiedy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku zajdą zdarzenia, które czynią wydanie wyroku zbędnym lub niedopuszczalnym. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Wydanie wyroku w przedmiocie bezczynności organu w udzieleniu informacji publicznej z przyczyn wskazanych powyżej stało się zbędne, a postępowanie w tym zakresie podlegało umorzeniu.
Wydanie, w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi, przez organ administracyjny decyzji nie zwalania wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (por. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2325/12 – LEX nr 12269646).
Oceniając na gruncie przepisu art. 149 § 1 i § 2 P.p.s.a. okoliczności faktyczne sprawy, Sąd uznał, że niniejsza bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd miał na uwadze to, że organ przedstawił przyczyny, które spowodowały nieudzielanie skarżącemu informacji w terminie oraz, że do udzielenia informacji publicznej doszło po wniesieniu przez skarżącego skargi na bezczynność. W konskwencji nie zaistniały także podstawy do wymierzenia organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 200 P.p.s.a w zw. art. 205 § 1 P.p.s.a.