Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] r. działając przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym D. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej zwanego PINB w K.) "w załatwieniu sprawy samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na inwentarski usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w S. gmina K., dokonanej przez E. i J. O.". Zarzucając organowi naruszenie art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. – dalej w skrócie kpa) w związku z niezałatwieniem przez ponad pięć miesięcy powyższej sprawy, skarżąca z powołaniem art. 3 §2 pkt 8 w zw. z art. 149 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, iż podaniem z dnia [...] r. zażądała załatwienia sprawy samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku, w istocie wszczęcia i przeprowadzenia postępowania w trybie art. 71 a ustawy Prawo budowlane. Wskazała, iż sprawa ta do dnia wniesienia skargi nie została załatwiona pomimo złożonego przez nią wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz zażalenia do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wskazała, iż PINB w K. nie zawiadomił o wszczęciu postępowania na żądanie strony osób będących stronami w powyższej sprawie.
Odpowiadając na skargę PINB w K. wskazał, iż pismem z dnia [...] r. skarżąca wystąpiła z prośbą o udzielenie informacji w sprawie uzyskania przez Państwa E. i J. O. pozwolenia na prowadzenie hodowli w budynku, który pierwotnie miał być budynkiem gospodarczym z pomieszczeniami na garażowanie maszyn rolniczych, a znajdującym się w odległości 4 metrów od granicy i 8 metrów od otworów okiennych oraz drzwi w jej budynku mieszkalnym. Wyjaśniono, iż pismem z dnia [...] r. [...] udzielono skarżącej odpowiedzi informując, iż zarówno w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jak i w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku, skarżąca nie została uznana za stronę tych postępowań. Wskazano, iż w wydanych w tych sprawach decyzjach organy odwołały się do obowiązującego wówczas planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy K. który dla obszaru, na którym budynek jest zlokalizowany, przewidywał zabudowę zagrodową.
Skarżącą poinformowano, iż budynek został pobudowany na podstawie ważnego pozwolenia na budowę, takie pozwolenie wydane zostało także na budowę płyty gnojowej na terenie tej samej działki, a oba obiekty zostały zgłoszone do użytkowania w [...] r. W ocenie organu w przedmiotowym przypadku nie doszło do naruszenia art. 71 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, a w wyniku prowadzenia hodowli w tym budynku nie doszło do zmiany warunków o których przepis ten stanowi. Podano również, że PINB rozpatrzył sprawę poszanowania występującego w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionego interesu osób trzecich w świetle art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego i nie stwierdzono przesłanek kwalifikujących żądanie skarżącej jako uprawnionego podmiotu. Wskazano, iż wniesienie skargi uniemożliwiło PINB w K. podjęcie kolejnych czynności administracyjnych, zgodnie z zaleceniami WINB zawartymi w piśmie informującym stronę o sposobie załatwienia wniesionego przez nią zażalenia na bezczynność PINB w K..
Podniesiono, iż częste wnoszenie przez stronę wniosków dezorganizuje pracę tego organu. Wnosząc o oddalenie skargi wskazano, iż żaden termin o którym mowa w kpa nie został przekroczony, podniesione przez skarżącą zarzuty są bezpodstawne, w sprawie nie doszło do naruszenia prawa, a skarżąca nie posiada przymiotu strony. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] r. PINB w K. wniósł o odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwaną ppsa) kontrola działalności administracyjnej obejmuje bezczynność organów w przypadku niewydania decyzji administracyjnej, postanowień na które służy zażalenie albo kończących postępowanie w sprawie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz innych niż wymienione wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W treści skargi na bezczynność pełnomocnik Skarżącej domagał się zobowiązania PINB w K. do załatwienia sprawy samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce bezpośrednio sąsiadującej z posesją skarżącej.
W konsekwencji trzeba się opowiedzieć za dopuszczalnością kontroli sądowoadministracyjnej wskutek skargi co do zaniechania przez PINB działań w zakresie ciążących na tym organie obowiązków. Zaliczenie powstałego sporu do kategorii spraw sądowoadministracyjnych, rozpoznawanych przez sądy administracyjne, nie przesądza jednakże o uwzględnieniu skargi. Zważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 52 ppsa wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne dopiero po wyczerpaniu przewidzianych prawem środków zaskarżenia. W sprawach, w których postępowanie normuje kpa, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa służy, w myśl art. 37 § 1 kpa, zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Gdy zaś środek zaskarżenia nie przysługuje, to skargę na bezczynność do sądu administracyjnego można wnieść dopiero po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu administracji do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie prawem przewidzianym.
Zgodnie z art. 53 § 2 ppsa w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 ppsa, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
W niniejszej sprawie skarżąca przed wniesieniem przedmiotowej skargi nie wyczerpała wskazanego trybu. Powyższa ocena prawna sprawy jest konsekwencją analizy akt sądowych i akt administracyjnych sprawy, a w szczególności treści pisma, które w dniu [...] r. skarżąca wniosła do PINB w K. oraz treści samej skargi, która w dniu [...] r. wniesiona została do tut. Sądu. Wskazane pismo z dnia [...] r. zawierało w swojej treści, co zasadnie podkreśla skarżony organ, żądanie "udzielenia informacji w sprawie uzyskania pozwolenia na prowadzenie hodowli w przedmiotowym budynku". Tak sformułowane żądanie powoduje, że w jego wyniku nie doszło do wszczęcia jakiejkolwiek sprawy administracyjnej, wskazać przy tym należy, iż zgodnie z tym żądaniem, skarżącej udzielono informacji dotyczącej przedmiotowego budynku.
W konsekwencji pismo to nie może zostać uznane za wniosek o wszczęcie postępowania przez skarżony organ nadzoru budowlanego, jak również nie wszczęło żadnej sprawy administracyjnej, tak w oparciu o przepisy kpa, jak i przepisy ustawy Prawo budowlane oraz przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Natomiast w treści skargi pełnomocnik skarżącej zarzuca bezczynność organu "w załatwieniu sprawy samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na inwentarski", odwołując się do wskazanego pisma skarżącej z dnia [...] r., z którego treści wywodzi całkowicie odmienne wnioski od tych, które wprost z niego wynikają.
Wskazać należy, iż żądanie rozpatrzenia sprawy zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego oraz swoje oczekiwania co do działania organu nadzoru budowlanego w sprawie zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu skarżąca zawarła dopiero w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, które opatrzone zostało datą [...] r. i z tą samą datą wpłynęło do PINB w K. Tym samym dopiero od tej daty można oceniać działanie tego organu w aspekcie zarzucanej w skardze bezczynności – rozpatrzenia sprawy zmiany sposobu użytkowania obiektu. Zważyć należy, iż z tą samą datą (tj. [...] r.) skarżąca wniosła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Tymczasem aby zażalenie takie wywołało skutek w postaci wyczerpania środków prawnych przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego w niniejszej sprawie, musiałoby zostać wniesione po upływie terminów określonych w art. 35 kpa, liczonych od dnia [...] r. Nie można bowiem w tej samej dacie wnosić o wszczęcie postępowania i jednocześnie zarzucać organowi niezałatwienie tej sprawy w terminie.
Z akt sprawy wynika, iż po dniu [...] r. zarówno zażalenia do organu wyższej instancji, jak i wezwania do usunięcia naruszenia prawa skierowanego do PINB w K., strona skarżąca nie wnosiła; w dniu [...] r. pełnomocnik skarżącej wniósł natomiast skargę na bezczynność, która podlega ocenie w ramach niniejszego postępowania sądowo-administracyjnego.
W tych okolicznościach skarga, jako wniesiona bez wyczerpania trybu określonego w art. 53 ppsa. a przez to niedopuszczalna, podlega odrzuceniu z mocy art. 58 §1 pkt 6 i §3 ppsa.
Stąd postanowiono, jak w sentencji.
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ A. Łaskarzewska /-/ J. Szaniecka