Uzasadnienie
W skardze na bezczynność Burmistrza Ł. wniesionej z dnia 7 marca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu L. i M. F. domagali się zobowiązania organu do załatwienia, w terminie miesiąca od uprawomocnienia się wyroku, sprawy z podania datowanego na dzień 29 listopada 2012 r. złożonego w trybie art. 363 Prawa ochrony środowiska, dotyczącego ograniczenia do 39 DJP hodowli prowadzonej przez G. K. we wsi W.. W skardze wyjaśnili m.in., że wobec upływu dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy złożyli zażalenie do Rady Miejskiej w Ł., która uchwalą z dnia 27 lutego 2013 r. nr XXVIII/193/13 uznała, iż zażalenie skarżących jest bezzasadne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podał m.in., że L. i M. F. "złożyli skargę na bezczynność Burmistrza w trybie art. 37 kpa", a sprawa ta "zgodnie z obowiązującymi procedurami" była badana przez Komisję Rewizyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1-7 i w § 3, a także na bezczynności organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.. Badanie merytorycznej zasadności skargi na bezczynność organu musi poprzedzać sprawdzenie jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności skargi.
Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., skargę (w tym także skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a."). Zgodnie ze wskazanym przepisem na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że z akt sprawy nie wynika, czy skarżący przed złożeniem skargi wyczerpali tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. i wnieśli zażalenie do organu wyższego stopnia względem Burmistrza Ł. Sformułowania zawarte w odpowiedzi na skargę, wbrew pozostałym okolicznościom sprawy, nie mogły stanowić dostatecznego wykazania wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. W związku z powyższym skarżący zostali wezwani przez Przewodniczącego Wydziału (pismo z dnia 8 kwietnia 2013 r.) do wykazania w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, czy przed wniesieniem skargi złożyli zażalenie do organu wyższego stopnia, to jest Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., pod rygorem odrzucenia skargi. Pisma te skarżący odebrali odpowiednio: M. F. w dniu 22 kwietnia 2013 r. (k. 35), L. F. w dniu 29 kwietnia 2013 r. (k. 43). W odpowiedzi z dnia 29 kwietnia 2013 r. na wezwanie Sądu, przywołując przepisy art. 127 § 1 k.p.a. oraz art. 101 ust. 1 i 2a oraz art. 101a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, skarżący podnieśli, że przed wniesieniem skargi odwołali się do organu wyższej instancji – to jest do Rady Gminy, czym wyczerpali "swoje możliwości nakazane przez ustawy" (k. 37). W kolejnym piśmie z dnia 27 sierpnia 2013 r. przedstawili zarzuty przeciwko działaniu Burmistrza, załączając m.in. kopię skierowanego do Burmistrza Ł. pisma z dnia 29 listopada 2012 r.
Zawarte w aktach postępowania sądowego materiały (m.in. sprawozdanie z posiedzenia Komisji Rewizyjnej Rady Miejskiej w Ł. i uchwala nr XXVII/193/13 z dnia 27 lutego 2013 r. Rady Miejskiej) potwierdzają, że w sprawie dotyczącej żądań określonych w piśmie skarżących z dnia 29 listopada 2012 r. skarga w trybie art. 227 k.p.a., która dotyczyła zaniedbań (bezczynności) organu wykonawczego gminy w sprawie dotyczącej ograniczenia prędkości i wprowadzenia określonego zakazu na drodze publicznej oraz w sprawie ograniczenia hodowli trzody chlewnej do 39 DJP wobec G. K. we wsi W. Tego rodzaju żądania, które zostało rozpatrzone przez Radę Miejską w Ł. jako organ właściwy w sprawie skarg i wniosków w rozumieniu art. 229 pkt 3 k.p.a., nie można uznać za zażalenie na bezczynność Burmistrza Ł. wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Treść pisma skarżących z dnia 29 kwietnia 2013 r. (odpowiedzi na wezwanie do wykazania wyczerpania środków zaskarżenia) wprost wskazuje, że skarżący nie wyczerpali trybu z art. 37 § 1 k.p.a. Mylnie przy tym zdają się utożsamiać wniesiony do Rady Miejskiej środek prawny jako wezwanie rady gminy do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest jednakże bezczynność Burmistrza Ł. w załatwieniu sprawy w przedmiocie ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko w trybie art. 363 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. nr 25, poz. 150 ze zm.). Ustawa ta nie przewiduje w stosunku do wójta, (burmistrza, prezydenta miasta), który jest organem ochrony środowiska prowadzącym postępowanie w trybie art. 363 powołanej ustawy, szczególnego organu wyższego stopnia. W konsekwencji, zgodnie z art. 17 pkt 1 kpa oraz art. 1 i art. 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych z dnia 12 października 1994 r. (Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 z późn. zm.), organem wyższego stopnia, do którego należało skierować zażalenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest właściwe samorządowe kolegium odwoławcze. Tego rodzaju zażalenie na bezczynność skarżonego organu nie zostało skierowane do właściwego kolegium przed wniesieniem skargi.
Wobec powyższego uznać należy, że skarżący przed złożeniem skargi na bezczynność Burmistrza Ł. nie wyczerpali środków zaskarżenia, co w świetle art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. stanowiło podstawę do odrzucenia skargi. Ponadto należy zaznaczyć, że wydanie niniejszego postanowienia nie tamuje drogi do ewentualnego wniesienia kolejnej skargi na bezczynność organu, jeżeli jej złożenie zostanie poprzedzone wyczerpaniem trybu z art. 37 § 1 k.p.a.
W tym miejscu Sąd uznaje za celowe także wyjaśnić, że obowiązek zwrotu uiszczonego wpisu powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia w przedmiocie odrzucenia pisma lub umorzenia postępowania z powodu jego cofnięcia; orzeczenie o zwrocie uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu nastąpi z urzędu w osobnym rozstrzygnięciu, wydanym na podstawie art. 232 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji.