Uzasadnienie
Do tutejszego Sądu wpłynęła skarga A. H., w której skarżący zarzucił Staroście Powiatowemu w G., że celowo zaniechało poinformowania o możliwości złożenia wniosku dotyczącego wypłaty odszkodowania zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną. Z tego też powodu przekroczył termin do jego złożenia.
O takiej możliwości powziął wiadomość przypadkowo w maju 2008r. Ponadto działka o nr [...], stanowiąca drogę w Księdze Wieczystej nr [...] nadal figuruje jako własność skarżącego. Konkludując A. H. zażądał przywrócenia terminu do złożenia wniosku i wypłaty odszkodowania lub rezygnacji z jego własności.
Pismem z dnia 19 sierpnia 2008r. wezwano skarżącego, by sprecyzował żądanie skargi poprzez podanie, czy przedmiotem skargi jest stanowisko Starosty G. z dnia 21 lipca 2008r., czy też inny akt organu lub też bezczynność, przy czym w ostatnim wypadku należało podać w czym się ona wyrażała.
W odpowiedzi skarżący wystosował do tut. Sądu pismo, w którym określił, że składa skargę na bezczynność organu - Starosty Powiatowego w G. Zawnioskował o ustalenie, że strona zaskarżona zaniechała czynności związanych z uregulowaniem jego własności w myśl art. 73 cyt. ustawy, wyjaśnienia przyczyn zaniechania poinformowania o możliwości złożenia wniosku w myśl wspomnianego art. 73 o odszkodowanie, zasądzenie na jego rzecz odszkodowania w wysokości 18240 zł.
W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że wnosi skargę na Starostwo Powiatowe w G. o to, że w ustawowym terminie do dnia 31 grudnia 2005r. celowo zaniechało poinformowania o możliwości złożenia wniosku dotyczącego wypłaty odszkodowania w myśl art. 73 ustawy przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Podkreślił, że przekroczenie terminu do złożenia wniosku nie nastąpiło z jego winy. O możliwości złożenia wniosku dowiedział się dopiero w maju 2008r. Do dnia dzisiejszego za sporną drogę płaci podatek, figuruje w Księdze Wieczystej Nr [...] jako właściciel. Zdaniem skarżącego przedawnienie powinno działać w dwie strony. Podkreślił, że jego interes został w istocie naruszony poprzez zaniedbanie i nienależyte wykonywanie zadań przez Urząd Starostwa, co wyczerpuje postanowienia art. 227 kpa.
A. H. w piśmie z 5.09.2008r. zarzucił, że poprzez nienależyte, przewlekłe i biurokratyczne załatwianie spraw zaniechał regulacji prawnej jego nieruchomości, czym przyczynił się do przedawnienia złożenia wniosku wymaganego art.
- 73. Z uwagi na swoje niedbalstwo Urząd winien jego sprawę potraktować wyjątkowo mimo przedawnienia.
Starosta Powiatowy w G. w piśmie z dnia 28 lipca 2007r. skargę uznał za bezzasadną. Podkreślił, że żaden przepis nie nakłada na organ obowiązku poinformowania właścicieli nieruchomości zajętych pod drogi, że należy się im odszkodowanie.
W piśmie z dnia 5.
09. 2008r. Starosta Powiatowy w G. wniósł o odrzucenie w całości skargi. Podkreślił, że uregulowanie stanu prawnego nieruchomości zajętej pod drogę publiczną nie należy do zadań Starosty. Podstawą do ustalenia odszkodowania jest decyzja Wojewody stwierdzająca przejście z mocy prawa nieruchomości zajętej pod drogę na rzecz Skarbu Państwa, Województwa, Powiatu, czy też właściwej Gminy. Roszczenie właściciela o odszkodowanie wygasa, o ile o ile w terminie do dnia 31 grudnia 2005r. nie został złożony wniosek o jego ustalenie i wypłatę. Ponowił swój wywód z pisma z dnia 28.07.2008r., że żaden przepis nie nakłada na niego obowiązku poinformowania o konieczności wystąpienia z wnioskiem. Starosta nadmienił także, że wszczął z wniosku skarżącego odrębne postępowanie w przedmiocie wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod sporną drogę. Postępowanie to jednak zostało zawieszone.
Dnia [...] października 2008r. Wojewoda Wielkopolski postanowieniem, wydanym w sprawie [...] utrzymał w mocy postanowienie Starosty G. z dnia [...].09.2008r. znak [...] o zawieszeniu postępowania, wszczętego na wniosek A. H. z dnia 7.07.2008r. w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, położoną w G., oznaczoną jako działka nr [...] część (k. 74-76 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2002.153.1270. ze zm.), dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne,
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie w sprawie, albo na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4. inne niż określone w pkt.1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
- 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej,
- 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,
- 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego,
- 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1-4 (art. 3 § 2).
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądowa kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3).
Jak wynika z przedstawionych wyżej uregulowań skarga na bezczynność organów obejmować może jedynie zaniechanie wydania decyzji, postanowień, aktów, podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień, obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Przepisy prawa nie pozwalają by przedmiotem badania przed sądem administracyjnym były jakiekolwiek inne zaniechania organów.
Nie podlegają zatem badaniu w tym trybie zarzuty przedmiotowej skargi, a dotyczące obowiązku informowania przez Starostę, że odszkodowanie w trybie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. 1998.133.872. ze zm.) podlegało ustaleniu i wypłacie na wniosek właściciela nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, złożony w okresie od 1.01.2001r. do 31. 12.2005r.
Przed sądem administracyjnym niedopuszczalne jest także ustalanie i zasądzanie odszkodowań, zadośćuczynień z powodu jakiegokolwiek zaniechania, zaniedbania organów administracji.
Zważyć należy, że w wypadku kontroli bezczynności, dopuszczonej przepisami art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę uprawniony jest jedynie do zobowiązania organu, by wydał w określonym terminie akt, dokonał czynność, stwierdził, uznał uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa (art. 149 p.p.s.a.).
Brak też podstaw prawnych, by prowadzić postępowanie wyjaśniające przed sądem co do przyczyn zaniechania regulacji stanu prawnego spornej działki w sposób odpowiadający art. 73 ust.1 wspomnianej ustawy, które zdaniem skarżącego doprowadziło do wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie za sporną nieruchomość.
Podkreślenia wymaga, że decyzję deklaratoryjną, potwierdzającą z mocy prawa przejście prawa własności na rzecz Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego gruntów zajętych pod drogi publiczne wydaje nie Starosta a Wojewoda (art. 73 ust. 3).
W tym stanie rzeczy skoro sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego należało mając na względzie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargę odrzucić.
/-/ A.Łaskarzewska