Uzasadnienie
Wnioskiem z 28 sierpnia 2008 r. J. K. działający przez fachowego pełnomocnika złożył wniosek do Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w K. o załatwienie we właściwej formie prawnej – spraw związanych z przyznaniem i wypłatą należności finansowych żołnierza zawodowego za okres od 1.02.2003 do 30.06.2006 r. (w szczególności nagród rocznych za 2003 i 2004 r., dodatkowego uposażenia rocznego z 2004, 2005 i 2006 r. gratyfikacji urlopowych za 2004 i 2005 r., ekwiwalentu za przejazd raz w roku za lata 2003 do 2005, należności mundurowych za lata 2003 do 2006 i ekwiwalentu pieniężnego za nie wykorzystany urlop za lata 2003 do 2006), a także odsetek ustawowych od nieterminowo wypłaconych należności.
Pismem z dnia 17 października 2008 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego J. K. złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, wnosząc o wyznaczenie Komendantowi Wojskowej Komendy Uzupełnień w K. terminu do załatwienia sprawy, które ma polegać na merytorycznym rozpoznaniu wniosku z 28 sierpnia 2008 r. W uzasadnieniu żalący podał, że organ administracji nie wydał żadnego rozstrzygnięcia w związku ze złożonym wnioskiem oraz nie powiadomił o przyczynie zwłoki.
Pismem z dnia 12 grudnia 2008 r. J.K. działając przez pełnomocnika złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w K., polegającą na nie wydaniu decyzji administracyjnej ewentualnie innego rodzaju aktów administracyjnych w sprawie z wniosku z 28 sierpnia 2008 r. dotyczącego przyznania i wypłaty świadczeń finansowych żołnierza oraz odsetek ustawowych za nieterminową wypłatę tych świadczeń. Skarżący wniósł o zobowiązanie tego organu do wydania w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku rozstrzygnięcia merytorycznie załatwiającego sprawę poprzez: a) wydanie decyzji w sprawie przyznania świadczeń z tytułu pełnienia służby w okresie od 1.02.2003 do 30.06.2006 innych niż uposażenie zasadnicze oraz odsetek za nieterminowe płatności tych świadczeń, ewentualnie: b) wypłacenie odsetek od w/w świadczeń, które zostały nieterminowo wypłacone.
Skarżący domagał się także zobowiązanie organu do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie i do pociągnięcia ich do odpowiedzialności porządkowej czy dyscyplinarnej. Skarżący wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Sztab Wojskowy w P. działając przez swojego pełnomocnika wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu podano, że w związku z przywróceniem do służby wojskowej skarżącego Wojskowy Komendant Uzupełnień w K. przy obliczaniu zaległych na dzień 28.04.2006 r. należności pieniężnych wziął pod uwagę nie tylko uposażenie zasadnicze za 2003, 2004, 2005 i I kwartał 2006 r. ale również dodatki o charakterze stałym za ten sam okres, a to gratyfikacje urlopowe, uprawnienia do przejazdu raz w roku, ekwiwalent za niewykorzystane urlopy i dodatkowe uposażenie roczne. Od sumy tych należności potrącono wypłacone przy zwolnieniu ze służby z 2003 rok kwoty odprawy ekwiwalentu za urlop i odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia i resztę wypłacono bez odsetek. Z takim naliczeniem nie zgodził się skarżący i złożył pozew do sądu pracy, który to sąd przekazał sprawę do Wojskowego Komendanta Uzupełnień w K. Decyzją administracyjną z dnia [...].09.2008 r. nr [...] odmówiono wypłacenia odsetek od wypłaconego uposażenia oraz zwrotu potrąconych kwot.
Wskazano, że decyzja ta obejmowała wszystkie należności wynikające z przywrócenia do służby. Decyzja ta jak również decyzja organu drugiej instancji została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i zarejestrowana pod Sygn. II SA/Po 379/09. Podano, że domaganie się przez stronę w piśmie z dnia 28.08.2008 r. wydania przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w K. dodatkowych decyzji na poszczególne części składowe należności związanych z przywróceniem do służby wojskowej jest bezpodstawne bowiem sprawa ta została już rozstrzygnięta w decyzji nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
W dacie składania skargi do Sądu Administracyjnego tj. w dniu 19.grudnia 2008 r., a następnie przekazanej przez organ wraz z odpowiedzią na skargę w dniu 21.10.2009 r. skarga J. K. na przewlekłość w załatwianiu jego sprawy była uzasadniona. Zgodnie bowiem z art. 35 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a w sprawach szczególnie skomplikowanych w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jeśli zważyć, że postępowanie wszczęto pismem J.K. z dnia 28 sierpnia 2008 r. (nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 10.09.2008 – data stempla pocztowego na potwierdzeniu nadania k. 15 akt sądowych) to nie sposób uznać, że nawet przy skomplikowanym charakterze sprawy nie można było załatwić w ustawowym terminie
Zgodnie z przepisem art. 149 ustawy z 30sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 155 poz.1270) zwanej dalej ppsa Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika tylko uprawnienie dla Sądu wydania jedynie obowiązku rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, nie może jednak nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia ani też bezpośrednio orzekać o prawach czy obowiązkach skarżącego. Nigdy wyrok sądu nie może dotyczyć kwestii wpływających na merytoryczną treść przyszłej decyzji.
Roszczenie,którego realizacji domaga się skarżący zostało sprecyzowane w piśmie z 28 sierpnia 2008 r. Skarżący twierdzi, że należą mu się z tytułu pełnienia służby w okresie od 1.02.2003 r. do 30.06.2006 r. inne niż uposażenia zasadnicze świadczenia oraz, że należą mu się odsetki za nieterminowe płatności tych świadczeń. Tak zakreślony przedmiot postępowania należy do właściwości dowódcy jednostki, w której skarżący pełnił służbę, czyli do Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień. Nie ma racji organ twierdząc w odpowiedzi na skargę, że ten zakres spraw został załatwiony w decyzji administracyjnej z [...].09.2008 r. nr [...].
Przed tutejszym sądem pod sygn II SA/Po 379/08 zakończyła się sprawa ze skargi J. K. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. z dnia [...]12.2008 r. którą utrzymano w mocy decyzję nr [...]. Sąd w tej sprawie uchylił decyzje organów w części dotyczącej odmowy przyznania odsetek za czas od 21 marca 2006 r. Niezależnie jednak od sposobu załatwienia tej sprawy przez Sąd nie można twierdzić, że decyzje tam określone załatwiają wniosek skarżącego z 28 sierpnia 2008 r. przede wszystkim dlatego, że decyzja z [...] września 2008 r. nr [...]została wydana w wyniku przekazania przez Sąd pracy pozwu J. K. z 15.10.2007 r. Organ administracji miał obowiązek merytorycznego rozpoznania wniosku z 28 sierpnia 2008 r. i wydania decyzji w przedmiocie przyznania (bądź odmowy przyznania) prawa do żądań szczegółowo nazwanych przez skarżącego.
Należy bowiem podkreślić, iż w sytuacji gdy ustawodawca nie określił wyraźnie w jakiej formie prawnej sprawa powinna być załatwiona rozstrzygające znaczenie ma charakter sprawy oraz treść przepisów będących podstawą działania organu, do którego właściwości należy załatwienie sprawy. Jeżeli z tych przepisów wynika, że w sprawie wymagane jest jednostronne rozstrzygnięcie organu o wiążących konsekwencjach obowiązującej normy prawa administracyjnego dla indywidualnie określonego podmiotu i konkretnego stosunku administracyjnego, to oznacza to, że sprawa wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej.
Podkreślić należy, że z bezczynnością organu mamy do czynienia także wtedy gdy organ wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go w nakazanej formie. Na podstawie nadesłanych akt administracyjnych oraz akt osobowych skarżącego Sąd doszedł do przekonania, że organ nie wydał żadnego aktu administracyjnego, w którym w sposób władczy określiłby sytuację skarżącego w związku z jego indywidualnie sformułowanymi żądaniami. Tym samym organ nie odniósł się merytorycznie do żądania strony (poprzez określenie, które ze wskazanych żądań mu się należy lub nie należy) oraz nie wyjaśnił swojej argumentacji.
Co więcej fakt, że skarżący zwrócił się do organu o wydanie stosownego rozstrzygnięcia Sąd ustalił na podstawie przedłożonego przy skardze odpisu wniosku z poświadczeniem faktu złożenia takiego wniosku za pośrednictwem Poczty. W nadesłanych aktach administracyjnych oraz aktach osobowych brak śladu, że taki wniosek podlegał rozpoznawaniu przez organ. Również z odpowiedzi na skargę wynika, że zupełnie bezpodstawnie założono, że wydanie decyzji z [...] września 2008 r, nr [...]jest załatwieniem wniosku skarżącego.
Wyjaśnienia jeszcze wymaga, że w zakresie kompetencji sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. nie mieści się żądanie skarżącego do zobowiązania organu do wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy i ustalenia osób winnych. W ocenie Sądu taki wniosek podlega rozpoznaniu w trybie przewidzianym w art. 227 kodeksu postępowania administracyjnego. Jest to odrębny tryb postępowania skargowego w postępowaniu administracyjnym. Tego typu postępowanie nie ma charakteru jurysdykcyjnego wobec czego skarga do sądu nie przysługuje.
Uznając co do zasady skargę na bezczynność organu za uzasadnioną Sąd na zasadzie art. 149 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 cyt. ustawy.
/-/ E.Brychcy /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska
MK