Uzasadnienie
W dniu 12 lipca 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga JL (dalej: "Skarżącej") na bezczynność Prezydenta Miasta Rzeszowa (dalej: "Prezydent" lub "organ") w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania.
Zarządzeniem z 9 sierpnia 2022 r. wezwano Skarżącą oraz organ do udzielenia odpowiedzi, czy przed wniesieniem skargi Skarżąca wyczerpała przysługujące jej środki zaskarżenia w rozumieniu art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) – dalej: "K.p.a.". W piśmie z 29 sierpnia 2022 r. Prezydent podał, że Skarżąca nie wniosła ponaglenia od organu wyższego stopnia. Z kolei w piśmie z 22 sierpnia 2022 r. Skarżąca podała, że ponaglenie wniosła do organu w dniu 10 maja 2022 r., natomiast za odrębnym pismem nadanym 9 września 2022 r. przesłała ponaglenie wniesione za pośrednictwem Prezydenta do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 P.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
Środkiem zaskarżenia przysługującym stronie na bezczynność organu administracji publicznej jest ponaglenie. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 pkt 1 K.p.a.), a jeżeli nie ma organu wyższego stopnia - do organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 pkt 2 K.p.a.).
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia, a zatem nie spełniła wymagań formalnych warunkujących skuteczne wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego. Pismo z dnia 10 maja 2022 r. nie mogło zostać uznane za ponaglenie w rozumieniu art. 37 K.p.a., bowiem zostało skierowane do skarżonego organu, a nie do organu wyższego stopnia, czyli Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie. Z kolei wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia po zainicjowaniu postępowania sądowego nie mogło zostać uznane za okoliczność prawną przemawiającą za dopuszczalnością skargi, bowiem środek ten nie został złożony przed wniesieniem skargi. Treść art. 52 § 1 P.p.s.a. nie budzi natomiast jakichkolwiek wątpliwości, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych aktów, czynności lub bezczynności, dostępne podmiotowi, który chce uruchomić postępowanie sądowoadministracyjne, w postępowaniu administracyjnym.
W związku z powyższym, Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. Wymaga przy tym podkreślenia, że odrzucenie skargi nie stoi na przeszkodzie ponownemu zainicjowaniu postępowania sądowego. W przypadku skargi na bezczynność wymaga to – poza spełnieniem wymogów formalnych pisma procesowego – wniesienia skargi po uprzednim wniesieniu ponaglenia do organu wyższego stopnia w stosunku do organu skarżonego.
O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.