Uzasadnienie
II SA/Rz 18/04
W. M. wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego [...] polegająca, zdaniem skarżącego, na braku wszczęcia postępowania egzekucyjnego celem wykonania wydanej przez ten organ decyzji z dn. [...].02.20024r. [...] nakazującej Z. M. i W. P. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni oraz o zasadzenia kosztów postępowania na jego rzecz. W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzja nakładająca obowiązek jest ostateczna, a skarżący wzywał uprzednio Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], by organ wszczął egzekucję administracyjną. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dn. [...].05.2004r. przekazał skargę wraz z aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, nie wnosząc jednocześnie odpowiedzi na nią.
Pismem z dn.7.06.2004r. W. M. zmodyfikował żądania skargi w ten sposób, że wniósł o zobowiązanie Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego do zastosowania wykonania zastępczego oraz zastosowanie przymusu bezpośredniego oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje
Z mocy art.6 § 1 ustawy z dn.17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednol. Dz.U. Nr 110 z 2002r., poz.968 ze zm.) w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Nie ulega wątpliwości, że wierzycielem w przedmiotowej sprawie jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], albowiem źródłem obowiązku jest decyzja ostateczna wydana przez ten organ (art.5 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Bezczynność wierzyciela w niepodejmowaniu egzekucji może być przedmiotem skargi sądowoadministracyjnej, o jakiej mowa w art.3 § 2 pkt 8 w zw. z art.3 § 2 pkt 4 ustawy z dn.30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270, zwana dalej Ppsa). Z mocy art.52 § 1 Ppsa skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeśli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich.
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art.6 § 1 a przewiduje, że na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1 (a więc chodzi tu także o wszczęcie postępowania egzekucyjnego), służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia, a na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie. W. M. przysługiwała więc skarga na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w trybie w/w art.6 § la ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a z trybu tego skarżący nie skorzystał.
Nie można uznać, że wezwanie organu egzekucyjnego jest tożsamym z wniesieniem skargi na jego bezczynność do organu wyższego stopnia. Ponieważ skargę do sądu administracyjnego wniesiono bez wyczerpania środków zaskarżenia, przeto podlega ona odrzuceniu jako niedopuszczalna z innych przyczyn (art.58 § 3 w zw. z art.58 § 1 pkt 6 Ppsa).
Modyfikacja skargi, zawarta w piśmie z dn.7.06.2004r. nie może skutkować także uznaniem jej za dopuszczalną. Art.3 § 2 Ppsa określający przedmiot skargi sądowoadministracyjnej wskazuje, że jej przedmiot mogą być m.in. postanowienie wydane w toku postępowania egzekucyjnego i zabezpieczającego, na które służy zażalenie. Przedmiot skargi nie wskazuje na takie postanowienie. Bezczynność wierzyciela, jak to wskazano wyżej, może być przedmiotem zażalenia do organu wyższego stopnia, zaś na przewlekłość w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny przysługuje skarga do organu wyższego stopnia, który wydaje w tej sprawie postanowienie, zaskarżalne zażaleniowo (art.54 § 2 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Dopiero wyczerpanie tych środków prawnych uprawniać może do wniesienia skargi sądowadministracyjnej. Wniesienie skargi bez wyczerpania takiego trybu oznacza niedopuszczalność skargi z innych przyczyn.
Odrzuceniu skargi nie stoi na przeszkodzie fakt wystawienia tytułu wykonawczego oraz nałożenia na zobowiązanych grzywny w celu przymuszenia, co miało miejsce po wniesieniu skargi za pośrednictwem organu.