Uzasadnienie
K. P. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł o "przywrócenie terenu własności Gminy Miasto [...] bezprawnie zagarniętego i przygrodzonego przez mieszkańców ul. F." i zobowiązanie Gminy Miasta [...] do doprowadzenia ciągu pieszo- jezdnego i skrzyżowania na ul. F. do stanu zgodności z prawem, zarzucając bezczynność Prezydenta Miasta, Miejskiego Zarządu Dróg i Zieleni oraz Biura Gospodarki Mieniem w tej sprawie.
W uzasadnieniu skargi wskazał na bezskutecznie podejmowane przez niego od 1995 r. starania u władz Miasta [...], dotyczące zwrotu na rzecz Gminy Miasto [...] stanowiącego jej własność terenu o szerokości 0,5 - 10 m położonego wzdłuż ciągu pieszo - jezdnego ul. F., przesunięcia przez osoby które samowolnie wybudowały ogrodzenia na gruncie stanowiącym własność Miasta tychże ogrodzeń do granic ich nieruchomości oraz dostosowania tego ciągu i zlokalizowanego tam skrzyżowania do warunków przewidzianych w stosownych przepisach, co ma zmienić uciążliwe dla skarżącego warunki bytowania w jego domu i na działce.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta [...] powołując się na cywilnoprawny aspekt sprawy, wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność. Wskazał przy tym m.in. na dokonane w sprawie czynności dotyczące uregulowania stanu posiadania gruntów objętych skargą, zawarte z zainteresowanymi osobami umowy ich dzierżawy oraz poprawność wykonania istniejącego skrzyżowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. póz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Na podstawie § 3 tego artykułu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Sąd administracyjny, co wynika zapisu art. 3 § 1 pkt 8 P.p.s.a. może rozpatrywać skargi na bezczynność organów administracyjnych ale tylko wtedy, gdy skarga dotyczy spraw o charakterze administracyjnym (wyrok NSA z dnia 08.05.1996 r., III SAB 38/95) i to pod warunkiem, że bezczynność polega na nie wydaniu decyzji lub postanowień wymienionych w art. 3 §1 pkt 1-3 P.p.s.a a także innych aktów (administracyjnych) i czynności (administracyjnych) wymienionych w pkt 4 tego przepisu a więc dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Chodzi tu przy tym o uprawnienia i obowiązki, jakie z mocy prawa powszechnie obowiązującego wynikają dla podmiotów administrowanych (a nie dla organów administracji) w sprawach indywidualnych.
Sądy administracyjne nie są natomiast właściwe do rozpoznawania skarg na nie załatwienie petycji, skarg i wniosków o charakterze powszechnym, jakie obywatele uprawnieni są składać na podstawie przepisów działu VIII kpa.
Przedmiot skargi wskazany przez skarżącego nie mieści w zakresie art. 3 P.p.s.a., w szczególności § 2 pkt 8 tego artykułu, a więc nie wchodzi w zakres kognicji sądu administracyjnego. Kwestia bowiem naruszenia własności Gminy może być przedmiotem postępowania cywilnego, przy czym wystąpienie do sądu zależy od woli właściciela.
Kwestia zgodności z prawem wybudowanych obiektów budowlanych a takimi są drogi publiczne i zjazdy z nich i budynki wraz z ogrodzeniami należy do właściwości organów nadzoru budowlanego, którego rozstrzygnięcia mieszczące się w art. 3 §2 pkt- 1 -4 P.p.s.a. mogą być przedmiotem skargi do sądu i to pod warunkiem zachowania przewidzianych tą ustawą warunków formalnych.
Przedmiot skargi nie może też zostać zakwalifikowany podług art. 101 a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U.)1 Nrl422, poz. 1591), który stwarza podmiotom mającym w tym interes prawny prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego - po uprzednim bezskutecznym wezwaniu organu gminy do usunięcia naruszenia prawa, bowiem skarga taka może być złożona tylko wtedy, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności faktyczne lub prawne narusza interes obywatela. Jak już bowiem wspomniano w sprawie chodzi o czynności cywilnoprawne (ochrona własności gminy) lub o ewentualne czynności organów nadzoru budowlanego, nie będących organami gminy.
Kryterium przedmiotu zaskarżenia przed sądem administracyjnym nie spełniają podejmowane przez Prezydenta Miasta [...] wobec skarżącego czynności (mają one charakter wyłącznie informacyjny).
Po myśli art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji postanowienia.