Uzasadnienie
Sygn. II SAB/Rz 32/11
I. Skarżący A. Z. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych w całości oraz na ustanowieniu adwokata. Jego wniosek złożony w przewidzianej przez prawo formie, dotyczy sprawy o sygn. II SAB/Rz 32/11. Sprawa o podanej powyżej sygnaturze nie została zakończona przed WSA. Na aktualnym etapie, strona zobowiązana jest do pokrycia wpisu sądowego w wysokości 100 zł, należnego z tytułu złożenia skargi sądowoadministracyjnej na bezczynność Burmistrza Miasta [...].
W oparciu o treść wniosku PPF oraz złożone w toku postępowania oświadczenia ustalono następujący stan faktyczny: skarżący A. Z. wraz z żoną i synem zamieszkuje w domu o pow. 70 m². Skarżący dysponuje nieruchomością rolną o pow. 1,56 ha. Podstawą utrzymania rodziny wnioskodawcy oprócz nieruchomości rolnej jest renta pobierana przez A. Z. w wysokości 910,37 zł oraz renta pobierana przez M. Z. w wysokości 704,22 zł. Strona skarżąca posiada samochód osobowy marki Polonez z 1994 r. W uzasadnieniu wniosku A. Z.stwierdził, iż jest niezdolny do pracy z uwagi na stan swego zdrowia. W piśmie z dnia 14 czerwca 2011 r. skarżący podniósł, że jest inwalidą I grupy, choruje na niewydolność układu krążenia. Choruje także Jego żona. Rodzina wydaje znaczne kwoty na zakup jedzenia dietetycznego oraz lekarstw. Na niezbędne wydatki rodziny składa się: energia elektryczna 276,4 zł, gaz 173 zł, bilet miesięczny dla syna 32 zł, lekarstwa 100 do 150 zł. Ponadto, strona ze względu na konieczność przeprowadzania kontroli lekarskich musi regularnie przemieszczać się do R., co też generuje znaczne wydatki.
- II. Wniosek A. Z. zasługuje na częściowe uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia, że na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określa natomiast art. 246 wyżej powołanej ustawy. Na mocy art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Należy podkreślić, że prawo pomocy jest instytucją szczególną, mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Zwolnienie od kosztów sądowych czy przyznanie fachowego pełnomocnika skutkuje bowiem pozbawieniem budżetu państwa należnych dochodów. Wyjątkowość tej instytucji podkreślają bardzo rygorystyczne wymogi przyznania prawa pomocy.
III. Według rozpoznającego wniosek o prawo pomocy referendarza, Strona skarżąca wykazała w wymaganym stopniu przesłanki przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie tej instytucji. Jego majątek i związane z nim rzeczywiste możliwości osiągania przychodów mogą zaspokajać wyłącznie potrzeby o charakterze niezbędnym osoby fizycznej oraz niewielką część kosztów sądowych. Wobec ujawnionych wydatków, zdolność majątkowa wnioskującego o prawo pomocy pozwala funkcjonować rodzinie na poziomie zbliżonym do poziomu utrzymania określonego przez ustawodawcę jako konieczne. Ustalona kwota rzeczywistych dochodów strony, nie może zostać naruszona pełnymi kosztami postępowania sądowego, w tym kosztami wynagrodzenia adwokackiego. Uzyskiwane dzięki stałym przychodom środki są potrzebne rodzinie do zakupu żywności a przede wszystkim pokrycia kosztów leczenia zarówno wnioskującego jak i jego żony.
Zdaniem rozpoznającego wniosek o prawo pomocy posiadanie nieruchomości rolnej, domu oraz stałych dochodów nakazuje wymagać od skarżącego uiszczenia nieznacznej części kosztów sądowych. Rodzina Z. nie poniesie uszczerbku na swym koniecznym utrzymaniu, jeżeli przeznaczy ze swych miesięcznych dochodów na pokrycie wpisu sądowego kwotę 30 zł. Pozostałe po tym niewielkim odjęciu środki pieniężne pozwolą stronie utrzymywać się bez przeszkód dla bieżącej egzystencji. Należy poinformować stronę, że uiszczona kwota wpisu sądowego zostanie zasądzona na jego rzecz, jeżeli oczywiście skarga zostanie przez sąd uwzględniona. Reasumując, okoliczności życia i majątku strony odpowiadają wymogom przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Zniesienie obowiązków fiskalnych ponad wysokość 30 zł oznacza, że strona oprócz wpisu sądowego w tej wysokości, nie może być wzywana do opłacenia jakichkolwiek innych kosztów postępowania w tym kosztów sądowych.
- IV. Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.