Uzasadnienie
M.Ż. w imieniu własnym i reprezentując grupę mieszkańców wsi Ż., którzy złożyli pod skargą podpisy oraz podali numer pesel, wnieśli skargę na bezczynność Rady Miejskiej w K. w przedmiocie niepodjęcia uchwały o stwierdzeniu ważności wyborów na sołtysa, przeprowadzonych w dniu [...] r. z równoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Wniosek o przywrócenie terminu motywuje brakiem pouczenia przez Radę Gminy o przysługującym prawie wniesienia skargi jak również nieznajomością prawa, która w efekcie doprowadziło do skierowania sprawy do sądu powszechnego zamiast do właściwego sądu administracyjnego. Wskazuje jednak, że bezzwłocznie po otrzymaniu postanowienia z sądu powszechnego skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
Ustosunkowując się do wniosku o przywrócenie terminu Rada Miejska w K. wniosła o jego oddalenie wskazując, że nie miała obowiązku pouczania o przysługujących środkach odwoławczych, gdyż odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie działała w oparciu o przepisy k.p.a.
Jak wynika z akt administracyjnych w dniu [...]r. Rada Miasta i Gminy K. podjęła uchwałę o stwierdzeniu nieważności wyborów Sołtysa Wsi Ż., przeprowadzonych dnia [...]r., które wygrał skarżący M.Ż. Wyrokiem z dnia 22 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność powyższej uchwały i orzekł, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 września 2008 r. oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku.
Pismem z dnia [...]r. M.Ż. wezwał Radę Miasta i Gminy K. do usunięcia naruszenia prawa poprzez podjęcie przez Radę Miasta i Gminy K. uchwały o uznaniu wyborów przeprowadzonych w dniu [...]r. za ważne. W odpowiedzi na wezwanie Rada Miasta i Gminy K. pismem z dnia 6 stycznia 2009 r. odmówiła usunięcia naruszenia prawa. W takim stanie rzeczy skarżący wniósł pozew do Sądu Cywilnego o ustalenie nieważności wyborów przeprowadzonych w dniu 10 czerwca 2007 r. Sąd Rejonowy, postanowieniem z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt I C 13/09 odrzucił powództwo, wskazując, że do realizacji praw właściwa jest droga administracyjna. Powyższe postanowienie, według oświadczenia, skarżący otrzymał w dniu 24 lutego 2009 r., skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia wpłynęła zaś w dniu 3 marca 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie jednak z art. 86 § 1 jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Warunkiem przywrócenia terminu jest zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonanie czynności, której terminowi strona uchybiła oraz uprawdopodobnienie braku winy w niedochowaniu terminu – 87 P.p.s.a.
O ile dwie pierwsze przesłanki mają charakter obiektywny i mogą zostać stwierdzone na podstawie okoliczności sprawy o tyle ostatnia przesłanka ma charakter ocenny.
Bezspornym w sprawie jest, że skarżący zachował termin do złożenia przedmiotowego wniosku a także, że dokonał samej czynności. Przyczyną bowiem uchybienia terminowi do złożenia skargi była nieświadomość co do przysługujących środków odwoławczych, która ustała z dniem doręczenia postanowienia Sądu Rejonowego w P. Wydział I Cywilny postanowienia o odrzuceniu pozwu o ustalenie nieważności wyborów, które skarżący otrzymał w dniu 24 lutego 2008 r. Termin do złożenia wniosku upływała zatem w dniu 3 marca 2009 r., w tym tez dniu skarżący złożył skargę.
Pozostaje zatem do oceny ostatnia z wyżej wspomnianych przesłanek tj. czy skarżący uprawdopodobnił brak winy po swojej stronie w uchybieniu terminu, która w niniejszej sprawie sprowadzać się musi do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy nieświadomość prawna oraz brak pouczenia organu usprawiedliwia uchybienie terminu.
Jeśli chodzi o brak pouczenia organu to nie należy w nim upatrywać wadliwego postępowania organu. Co do zasady pozytywne rozpoznanie wezwania powinno zostać załatwione w formie uchwały, jeśli chodzi zaś o negatywne, jak w niniejszej sprawie, to przyjmuje się, że może ono być ujawnione i zakomunikowane w każdy sposób, który dostatecznie ujawnia odmowę żądanego usunięcia naruszenia prawa.
Natomiast jeśli chodzi o kwestię braku świadomości prawnej Sąd stanął na stanowisku, iż w tym konkretnym przypadku może ona być podstawą przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Dokonując takiej oceny Sąd miał przede wszystkim na uwadze wyjątkowo skomplikowany charakter sprawy jak również podejmowane przez stronę działania zmierzające do nadania sprawie biegu. M.Ż. otrzymując w dniu 6 stycznia 2009 r. negatywne stanowisko Rady Miejskiej w K. odnośnie wezwania do usunięcia naruszenia prawa poprzez podjęcie uchwały w sprawie stwierdzenia nieważności wyborów przeprowadzonych w dniu 10 czerwca 2007 r. skierował do Sądu Rejonowego Wydział Cywilny w P. pozew o ustalenie nieważności tych wyborów – data sporządzenia pozwu to 15 stycznia 2009 r., data wpływu 3 luty 2009 r. Niezwłocznie po otrzymaniu postanowienia Sądu o odrzuceniu pozwu, tj. w dniu 24 lutego 2009 r., M.Ż. skierował skargę do tutejszego Sądu.
W jego działaniu widać zatem konsekwencję, która wobec niewłaściwej formy podejmowanych czynności nie przyniosła zamierzonego rezultatu. Nie bez wpływu jednak na nieprawidłowość formy działania pozostaje ów charakter sprawy, który sąd ocenił jako skomplikowany.
Otóż zastosowanie w tej materii mają przepisy ustawy o samorządzie gminnym a dokładnie art. 101 a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), który odsyła do art. 100 tej ustawy. Warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest uprzednie skierowanie do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jednak jeszcze do nie dawna nie było jasności w jakim terminie skarga powinna zostać wniesiona do sądu administracyjnego. Kwestie tą rozstrzygnęła uchwała składu siedmiu sędziów naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/2007, publikowana w komputerowej bazie orzeczniczej Lex Polonica Nr 1314862. Zgodnie z punktem 1 uchwały przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Co za tym idzie skarga do sądu administracyjnego powinna zostać wniesiona w terminie 30 dni od udzielenia przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, co w tej konkretnej sprawie powinno nastąpić w dniu 5 lutego 2009 r., podczas gdy skarga wpłynęła w dniu 3 marca 2009 r. Mając jednak na uwadze wcześniejsze wnioski a przede wszystkim fakt, iż skarżący w terminie do wniesienia skargi nie pozostawał bezczynny lecz pozostając w usprawiedliwionej nieświadomości prawnej wniósł pozew do sądu powszechnego Sąd przyjął, że uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a.