Uzasadnienie
Po rozpatrzeniu wniosku M.B., decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] Prezes Sądu Rejonowego w [...] odmówił udostępnienia skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej. Skarżący w dniu 4 lipca 2016 r. wniósł odwołanie od ww. decyzji, które zostało przekazane wraz z aktami sprawy Prezesowi Sądu Okręgowego w [...].
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem Sądu Okręgowego w [...] w dniu 26 lipca 2016 r., M.B. jako przedmiot zaskarżenia wskazał "bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w rozpoznaniu dowołania od decyzji Prezesa Sądu Rejonowego w [...] o odmowie udzielenia informacji publicznej z dnia 4 lipca 2016 r. [...]".
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Prezes Sądu Okręgowego utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w [...] o odmowie udostępnienia skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w [...] wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego.
Zarządzeniem z dnia 19 sierpnia 2016 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dowodu wezwania skarżonego organu do usunięcia naruszenia prawa lub dowodu wniesienia zażalenia na niezałatwienia sprawy w terminie, pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi na wezwanie M.B. podał, że dowodem wezwania Prezesa Sądu Okręgowego w [...] jest sama skarga, którą należy traktować również jako zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Zdaniem skarżącego, za takim stanowiskiem przemawia fakt, że "wezwanie zawiera datę wezwania w postaci skargi, którą otrzymał Prezes Sądu Okręgowego w [...]".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie zaś z art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
W sytuacji gdy przedmiotem skargi jest bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w zakresie wydania decyzji odwoławczej w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, dopuszczalność wniesienia skargi jest uzależniona od wyczerpania środka zaskarżenia w postaci zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 § 1 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej). Organem wyższego stopnia względem Prezesa Sądu Okręgowego jest właściwy Prezes Sądu Apelacyjnego (por. np. wyrok NSA z 21 maja 2010 r., I OSK 298/10).
Z powyższych uwag wynika zatem, że warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność w zakresie wydania decyzji odwoławczej w sprawie o odmowie udostępnienia informacji publicznej jest uprzednie wyczerpanie środka zaskarżenia na drodze administracyjnej w postaci wniesienia zażalenia do organu wyższego stopnia albo – gdy nie ma takiego organu – wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W sprawie będącej przedmiotem skargi skarżący był zobowiązany do wniesienia zażalenia do właściwego Prezesa Sądu Apelacyjnego.
Odnosząc się do twierdzenia strony skarżącej, że funkcję tego rodzaju zażalenia może pełnić sama skarga do sądu administracyjnego, należy zauważyć, że tego rodzaju pogląd jest całkowicie bezzasadny.
Po pierwsze bowiem zażalenie lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a. mają odrębny i niezależny charakter od skargi i związku z tym nie mogą być z nią utożsamiane.
Po drugie, powyższe środki zaskarżenia muszą zostać wyczerpane już na drodze administracyjnej zanim zostanie złożony środek uruchamiający postępowanie sądowoadministracyjne (skarga).
Po trzecie, adresatem zażalenia (lub wezwania) z art. 37 § 1 k.p.a. jest organ wyższego stopnia (lub skarżony organ), natomiast adresatem skargi jest sąd administracyjny.
Po czwarte, skarga została skierowana za pośrednictwem Prezesa Sądu Okręgowego, a adresatem zażalenia miał być Prezes Sądu Apelacyjnego. Nie można więc zasadnie twierdzić, że skarżący zwrócił się do właściwego organu wyższego stopnia.
Wobec niewyczerpania środka zaskarżenia w postaci zażalenia na niezałatwienie w terminie sprawy odwoływania od decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 k.p.a. w zw. z art. art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.