Uzasadnienie
Pismem z dnia 17 października 2016 r. J. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość Wojewody w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu mienia pozostawionego poza granicami kraju.
W skardze skarżąca zwróciła się do Sądu o zwolnienie jej od kosztów sądowych.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Szczecinie z dnia 22 listopada 2016 r. wezwano skarżącą do wykazania, czy przed wniesieniem skargi do Sądu wyczerpała środek zaskarżenia poprzez skierowanie do organu wyższego stopnia zażalenia na przewlekłość Wojewody – w terminie 7 dni od dnia otrzymania zobowiązania, pod rygorem uznania, że skarżąca nie wyczerpała środka zaskarżenia, co skutkować będzie odrzuceniem skargi, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Przedmiotem rozpoznania Sądu jest wniosek skarżącej, zawarty w skardze, o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W myśl art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.) - zwana dalej: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Prawo pomocy nie przysługuje jednak stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi – zgodnie z art. 247 p.p.s.a.
Jak wynika z akt skarżąca nie wyczerpała właściwego trybu zaskarżenia do sądu administracyjnego przewlekłości Wojewody w postępowaniu w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP, a zatem skarga z przyczyn formalnych nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Inaczej mówiąc jest oczywiście bezzasadna. Tym samym wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w tej sprawie, złożony wraz ze skargą, również nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez sąd.
Wyjaśnić trzeba, że zgodnie z utrwalonym poglądem w orzecznictwie skarga jest oczywiście bezzasadna wtedy, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por.: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Wyd. 6, Bogusław Dauter, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., s. 1082-1083; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 788/09, LEX 552419). Konieczność zastosowania art. 247 p.p.s.a. będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. Okoliczność taka zachodzi w niniejszej sprawie.
Stosownie do art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Należy mieć na uwadze również art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), w myśl którego, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 37 § 2 k.p.a.).
Skarżąca nie przedłożyła dowodu potwierdzającego wyczerpanie przed wniesieniem skargi opisanego wyżej trybu zaskarżenia przewlekłości w trybie administracyjnym. Pismem zaś z dnia 6 grudnia 2016 r. podkreśliła, że nie występowała ze skargą do organu wyższego stopnia. Z akt administracyjnych nie wynika również by przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca występowała z zażaleniem do organu administracji publicznej wyższego stopnia, co powoduje, że skarga do sądu administracyjnego na obecnym etapie jest niedopuszczalna. Dopiero bowiem wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed właściwymi organami administracji publicznej) może otworzyć skarżącej drogę do złożenia skargi do sądu administracyjnego.
Wobec powyższego, na podstawie art. 247 p.p.s.a. - należało odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy, o czym Sąd orzekł na wstępie.