Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 23 lutego 2022 r., sygn. akt II SAB/Sz 146/21

Uzasadnienie

W dniu 3 września do Dyrektora Aresztu Śledczego (dalej "organ") wpłynął wniosek G. K. (dalej "skarżący) z dnia 30 sierpnia 2020 r. o udzielenie informacji publicznej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2020 r. poz. 2176 ze zm.; dalej "u.d.i.p.") przez:

1. 1. udostępnienie mu skarg osób pozbawionych wolności, w tym kobiet, które uwzględnił organ i tych skarg, które organ nie uwzględnił w związku z działalnością Aresztu w 2021 r.;
2. 2. odpowiedź na pytanie: ile wymierzono kar dyscyplinarnych, wniosków nagrodowych osobom pozbawionym wolności, w tym kobietom i czego one dotyczyły w 2021 r.?;
3. 3. odpowiedź na pytanie: ile zastosowano środków przymusu bezpośredniego wobec osób pozbawionych wolności, w tym kobiet i czego one dotyczyły w 2021 r.?
4. 4. odpowiedź na pytanie: jakie remonty są planowane w Areszcie i jakie zostały zrealizowane w 2021 r.?
5. 5. odpowiedź na pytanie: ile uwzględniono warunkowych zwolnień oraz przerw w karze osobom pozbawionym wolności, w tym kobietom, w 2021 r.?
6. 6. odpowiedź na pytanie: ile udzielono zapomóg finansowych i na jakie sumy osobom pozbawionym wolności, w tym kobietom, w 2021 r.?

Pismem z dnia 17 września 2021 r. (pismo doręczono skarżącemu w dniu 22 września 2021 r.), organ, odpowiadając na ww. wniosek skarżącego, poinformował go, że:

1. - odnośnie pkt 1 wniosku - żądane przez niego dokumenty (skargi) mają charakter dokumentów prywatnych i nie podlegają udostępnieniu na podstawie przepisów u.d.i.p. Przymiot informacji publicznej mają dokumenty urzędowe organu, wytworzone przez organ w ramach powierzonych mu zadań. Natomiast dokumenty prywatne, które podmiot prywatny kieruje do organu, nie mają przymiotu informacji publicznej;
2. - odnośnie pkt 2 i 3 wniosku – w 2021 r. wymierzono 192 kar dyscyplinarnych, zaś środków przymusu bezpośredniego użyto 4 razy;
3. - odnośnie pkt 4 wniosku – na 2021 r. był planowany remont łaźni i jest on obecnie realizowany;
4. - odnośnie pkt 5 wniosku – w 2021 r. pozytywnie rozpoznano 22 wnioski o warunkowe przedterminowe zwolnienie oraz 3 wnioski o przerwę w karze;
5. - odnośnie pkt 6 wniosku – w 2021 r. udzielono zapomogi 156 osobom pozbawionym wolności na łączną kwotę [...]zł.

Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o stwierdzenie częściowej bezczynności organu w postaci nieudzielenia mu informacji publicznej w zakresie pkt 1 wniosku, tj. braku udostępnienia skarg osób pozbawionych wolności dotyczących działalności Aresztu. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia mu żądanej informacji publicznej oraz zasądzenie na jego rzecz od organu kwoty [...]zł.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie. Organ podał, że udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek w dniu 17 września 2021 r. Żądane dokumenty z pkt 1 wniosku nie są informacją publiczną i nie mogą być udostępnione na podstawie przepisów u.d.i.p., o czym skarżący został zawiadomiony.

Przewodniczący Wydziału przekazał sprawę do rozpoznania na posiedzeniu uproszczonym na podstawie art. 119 ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a.").

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:

Kontroli sądu w przypadku skargi na bezczynność poddawany jest brak aktu lub czynności, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego ustawą o dostępie do informacji publicznej, jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu postawie przepisów u.d.i.p.

W niniejszej sprawie granice skargi zostały przez skarżącego zawężone do braku udzielenia mu informacji publicznej zgodnie z pkt 1 złożonego przez niego wniosku na podstawie przepisów u.d.i.p.

Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o:

1. 1) polityce wewnętrznej i zagranicznej, w tym o:
2. a) zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej,
3. b) projektowaniu aktów normatywnych,
4. c) programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań;
5. 2) podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o:
6. a) statusie prawnym lub formie prawnej,
7. b) organizacji,
8. c) przedmiocie działalności i kompetencjach,
9. d) organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach,
10. e) strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5,
11. f) majątku, którym dysponują;
12. 3) zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o:
13. a) trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych,
14. b) trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej,
15. c) sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych,
16. d) sposobach przyjmowania i załatwiania spraw,
17. e) stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania,
18. f) prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych,
19. g) naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych,
20. h) (uchylona);
21. 4) danych publicznych, w tym:
22. a) treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności:
23. – treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć,
24. – dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających,
25. – treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu,
26. b) stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego,
27. c) treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej,
28. d) informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych;
29. 5) majątku publicznym, w tym o:
30. a) majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych,
31. b) innych prawach majątkowych przysługujących państwu i jego długach,
32. c) majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych 5,
33. d) majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach,
34. e) dochodach i stratach spółek handlowych, w których podmioty, o których mowa w lit. a-c, mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat,
35. f) długu publicznym,
36. g) pomocy publicznej,
37. h) ciężarach publicznych.

Dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy (art. 6 ust. 2 u.d.i.p.).

W art. 6 u.d.i.p. zawarto przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (por. wyrok WSA w Gdańsku z 28 września 2016 r., o sygn. II SAB/Gd 13/16), przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy.

Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są natomiast m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.

Ustawa ta przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek, co stwierdza art. 10 u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Stosownie zaś do art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).

Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu.

Z chwilą wpłynięcia do organu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, organ obowiązany jest ustalić, czy przedmiot wniosku rzeczywiście dotyczy informacji publicznej, a jeśli tak to o jakim charakterze (informacje proste czy przetworzone), czy informacje te znajdują się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy podmiot zobowiązany posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę oraz czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice prawnie chronione. Jeżeli wniosek dotyczy informacji publicznej, a brak jest ustawowych ograniczeń w jej udostępnieniu, organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej.

W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

W ocenie Sądu, organ nie naruszył przepisów u.d.i.p. w przewidzianym prawem terminie udzielił skarżącemu informacji publicznej w zakresie nieobjętym niniejszą skargą oraz poinformował go o przyczynach nieudostępnienia żądanych skarg, wymienionych w pkt 1 przedmiotowego wniosku.

Sąd podzielił stanowisko organu, że żądane przez skarżącego skargi nie są informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. Powyższe skargi pochodzą od osób prywatnych nie są więc dokumentami wytworzonymi przez organ w ramach jego działalności, które mogłyby zostać udostępnione (co do zasady) w ramach postępowania na podstawie przepisów u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 19 sierpnia 2009 r., o sygn. akt I OSK 683/09; wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2014 r., o sygn. akt I OSK 3070/13).

Przytoczone orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.