Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 5 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Sz 210/22

Uzasadnienie

Pismem z dnia 14 czerwca 2022 r. (data wpływu 30 czerwca 2022 r.), D. W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na Dyrektor Zakładu Karnego, podnosząc, że nie czyta kierowanych do niej wniosków i skarg dotyczących postępowania lekarza, niewłaściwego wyżywienia, a także na postępowanie funkcjonariusza zatrudnionego na stanowisku szefa kuchni. Wskazał, że domagał się zmiany diety z lekkostrawnej na bezbiałkową, która to prośba nie została uwzględniona. Nie została uwzględniona również jego skarga na postępowanie szefa kuchni, a prośba o rozmowę z nim, pomimo wielokrotnych zgłoszeń na piśmie, została zignorowana. Skarga złożona u Dyrektor Zakładu Karnego została uznana za bezzasadną.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Zakładu Karnego, w przedmiocie wniosku skarżącego w przedmiocie zmiany diety, wyjaśniła, że zastosowana dieta lekkostrawna wynika ze wskazań lekarza.. Przedstawiła ponadto zasady przygotowania i wydawania posiłków. Wskazała także – odnośnie do wniosku skarżącego o rozmowę z pracownikiem nadzorującym pracę kuchni, że zgłoszenia osadzonych w tym zakresie przekazywane są zgodnie z właściwością. Z zebranych wyjaśnień nie wynika, aby skarżący zgłaszał chęć rozmowy z funkcjonariuszami, których wskazuje w swojej skardze. Końcowo wniosła o uznanie skargi za nieuzasadnioną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - zwanej dalej "p.p.s.a.").

Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a.).

Z przytoczonych regulacji wynika, że kontrola bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania prowadzona być może tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a.

Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, a zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w art. 3 p.p.s.a. nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. W takiej sytuacji również bezczynność w takim zakresie nie może być poddana kontroli sądowoadministracyjnej.

Odnosząc treść przywołanych przepisów do materii objętej badaną skargą należy przyjąć, że nie mieści się ona w żadnej z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kategorii bezczynności podlegających kognicji sądów administracyjnych.

Analiza złożonej skargi jak i odpowiedzi na skargę dowodzi, że skarżący bezczynności Dyrektora Zakładu Karnego upatruje w zastosowaniu wobec jego osoby nieprawidłowej diety, a także nieprawidłowej reakcji na jego skargę dotyczącą braku kontaktu z pracownikiem nadzorującym pracę kuchni w zakładzie karnym. Niewątpliwie zatem skarga dotyczy wewnętrznych zasad funkcjonowania zakładu karnego, które nie stanowią czynności z zakresu administracji publicznej. Sprawy dotyczące takich wewnętrznych uregulowań, jak sporządzanie i podawanie osadzonym w zakładach karnych posiłków, czy ustalenie diety pozostają poza kognicją sądów administracyjnych, bowiem dotyczą kwestii regulowanych odrębnymi przepisami. Podobnie jak kwestie związane ze zwracaniem się osadzonych do funkcjonariuszy i pracowników służby więziennej.

Wskazać także należy, że aktem, który reguluje kwestie związane z rozpatrywaniem skarg i wniosków składanych przez osoby osadzone w zakładach karnych jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r., w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r., poz. 647), które szczegółowo określa sposób postępowania przy rozpatrywaniu skarg i wniosków, wskazując jednocześnie podmioty zobowiązane do ich załatwienia.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.