Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] r. M.N. i J.N. zwróciły się do Prezydenta Miasta [...] o przekształcenie użytkowania wieczystego działki przy ul. [...] w [...], nr [...], obręb [...]. Wniosek został złożony w oparciu o przepisy ustawy z dnia 04 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz.U. nr 123, poz.781 z późn.zm.). Z uwagi na zmianę przepisów ustawy, pismem z dnia [...] r. M.N. i J.N. zwróciły się o zmianę podstawy prawnej ich wniosku i rozpatrzenie go w trybie ustawy z dnia [...] r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz.1209 z późn.zm.).
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta [...] odmówił M.N. i J.N. stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości zabudowanej, oznaczonej geodezyjnie działką ewidencyjną nr [...], obręb [...] w [...], przy ul. [...].
Samorządowe Kolegium odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...]r. numer [...] po rozpatrzeniu odwołania M.N. i J. N., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji kolegium stwierdziło, iż ustawa odnosi się zarówno do użytkowników wieczystych jak i współużytkowników wieczystych.
Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji po pierwsze zawiadomił, iż toczące się postępowanie administracyjne w sprawie nabycia prawa współwłasności zabudowanej nieruchomości - działka nr [...], obręb [...] w [...], nie może zostać załatwione w ustawowym terminie, po drugie wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] r. W uzasadnieniu tego postanowienia organ stwierdził, iż niejasna redakcja art.1 ustawy uniemożliwia precyzyjne określenie treści zawartej w nim regulacji, stwarza problemy interpretacyjne i jego zastosowanie grozi naruszeniem dyscypliny finansów publicznych przez organ i instancji.
M.N. i J.N. wniosły do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zażalenie "na opieszałość i niezałatwienie sprawy w terminie, żądając wyznaczenia Prezydentowi Miasta [...] ostatecznego terminu załatwienia sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] r. numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art.35, 36 i 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, uznało zażalenie za nieuzasadnione.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] M.N. i J. N. zarzuciły Prezydentowi Miasta [...] bezczynność w sprawie załatwienia ich wniosku z dnia [...] r. o nabycie prawa współwłasności nieruchomości zabudowanej przy ul. [...] w [...] i wniosły o wyznaczenie organowi ostatecznego terminu załatwienia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta [...] wniósł o oddalenie skargi. Przedstawił wątpliwości interpretacyjne dotyczące zapisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209 z późn.zm.) i podtrzymał swoje stanowisko, iż w tym stanie prawnym, wydanie decyzji w sprawie, skutkować by mogło naruszeniem przepisów ustawy z dnia 26 listopada 1995 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2003 r. Nr 15, poz.146 z późn.zm.), a w szczególności art.138 tej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) Sąd właściwy jest do kontroli działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Na podstawie art.3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach bezczynności organów w przypadkach między innymi wydawania decyzji administracyjnych.
Skarga okazała się uzasadniona.
Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy nie załatwia on sprawy w terminach wskazanych w art. 35 § 1-3 Kpa, ani nie wykonuje czynności, o których mowa w art. 36 Kpa. W niniejszej sprawie organ co prawda powiadomił strony w trybie art.36 Kpa o niemożności załatwienia sprawy w terminie i wyznaczył nowy termin na dzień 31.12.2005 r., ale termin ten strony uznały za bardzo odległy.
Stwierdzić należy, że ustalone w art. 35-38 Kpa terminy załatwienia sprawy mają charakter dyscyplinujący organ administracji. Głównym elementem konstrukcji prawnej tych przepisów jest ustalenie maksymalnych terminów załatwienia sprawy.
Zgodnie z art. 35 § 3 Kpa termin załatwienia sprawy szczególnie skomplikowanej wynosi dwa miesiące. Uchybienie temu terminowi stwarza dla organu, niezależnie od przyczyny, obowiązek zawiadomienia strony o tym fakcie, z podaniem przyczyny opóźnienia oraz z wyznaczeniem nowego terminu.
Wprawdzie przepis art. 36 Kpa nie stwarza ograniczeń, ani też nie ustala zasady, którą powinien kierować się organ przy wyznaczaniu nowego terminu, jednakże nie oznacza to dowolności i swobody. Przepis ten musi być bowiem interpretowany zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego. Jeżeli zatem w art. 36 Kpa mówi się o nowym terminie załatwienia sprawy, to musi to być termin znany Kodeksowi postępowania administracyjnego i liczony zgodnie z zasadami przyjętymi w tym Kodeksie. W związku z tym wyznaczenie rocznego terminu ponownego rozpoznania wniosku skarżących narusza przepis art. 36 Kpa.
Jak powiedziano wyżej, art. 36 Kpa nie może być interpretowany w oderwaniu od generalnych zasad postępowania administracyjnego. Zasady ogólne wyrażone w art. 6-16 Kpa nie są tylko dezyderatami czy postulatami bądź nie wiążącymi zaleceniami, ale stanowią normy prawne obowiązujące, ustalające prawne wytyczne działania organów administracji. Stanowią one integralną część przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów administracji wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury. Są wytycznymi do stosowania przepisów kodeksu i dlatego należy je stosować razem z przepisami dotyczącymi poszczególnych instytucji procesowych. Zasada szybkości działania wynika wprost z art. 12 Kpa, który nakazuje, aby organy administracji działały możliwie szybko, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. Przy czym nie można uznać, że wątpliwości interpretacyjne organu związane z niejasnym brzmieniem przepisów ustawy mającej stanowić podstawę rozpatrzenia wniosku, zwalniają organ od kierowania się powyższymi zasadami.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczenie w niniejszej sprawie rocznego terminu rozpoznania sprawy narusza ogólne zasady postępowania administracyjnego zawarte w art. 12 Kpa.
W niniejszej sprawie termin ponownego rozpatrzenia wniosku winien być liczony od dnia zwrotu akt sprawy organowi I instancji wraz z decyzją z dnia [...] r. tj. od dnia [...] r. W tej sytuacji już w momencie wniesienia skargi do Sądu ([...] r.) występowała bezczynność organu.
Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ, do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
W dniu [...] r. weszła w życie ustawa z dnia [...] r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175, poz.1459). Ustawa ta uchyliła (art.9 pkt 2) ustawę z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości i równocześnie w art.8 nakazała stosowanie nowych przepisów do spraw wszczętych na podstawie ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości i niezakończonych decyzją ostateczną. Tak więc obecnie wniosek M.N. i J.N. winien być rozpatrzony na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175, poz.1459).
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], na podstawie art. 149 i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) orzekł, jak w sentencji.