Uzasadnienie
A. i M. S., D.B., W.K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (działka nr [...]).Uzasadniając skargę wskazali, że wnioskiem z dnia [...] zwrócili się do organu I instancji o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, której są użytkownikami wieczystymi. Po [...] latach od złożenia wniosku o przekształcenie decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta [...] odmówił przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu zażalenia skarżących, decyzją z dnia [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Organ I instancji wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień [...], a następnie na dzień [...] i do dnia wniesienia skargi na bezczynność nie rozpoznał sprawy.
Prezydent Miasta [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie ponieważ skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność organu nie wyczerpali przysługującego środka zaskarżenia, tj. nie złożyli zażalenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia, czyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].
Zarządzeniem z [...] Sąd wezwał skarżących do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni przez podanie, czy przed złożeniem skargi do Sądu wnieśli, w trybie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżący oświadczyli, że wyczerpali wszelkie środki wzywające organ I instancji do rozpoznania sprawy wielokrotnie rozmawiając z urzędnikami zajmującymi się sprawą i dwukrotnie wnosząc skargę na opieszałość Prezydenta Miasta [...], ostatnio w dniu [...], a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w decyzji z dnia [...] bezspornie uznało, że organ I instancji naruszył art. 35 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2).
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Z treści skargi i odpowiedzi na skargę wynika, że skarga dotyczy bezczynności Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie ponownego rozpoznania sprawy dotyczącej wniosku skarżących o wydanie decyzji w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności.
Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji lub postanowienia w przewidzianym prawem terminie. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) przewiduje w takim wypadku możliwość podjęcia określonych działań dyscyplinujących organ do załatwienia sprawy. Stosownie do art. 37 § 1 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia.
W sprawie będącej przedmiotem skargi była już wydana decyzja odmawiająca przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...]. Pomimo przekazania sprawy Prezydentowi Miasta [...] do ponownego rozpoznania, do chwili obecnej nie wydał on decyzji rozstrzygającej sprawę, natomiast dwukrotnie przedłużył termin rozpoznania sprawy.
W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie, a wniesienie skargi na bezczynność organu jest możliwe po wyczerpaniu przysługującego w postępowaniu administracyjnym środka zaskarżenia.
Skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność organu I instancji, nie wnieśli do organu administracji publicznej wyższego stopnia zażalenia na nie wydanie decyzji w terminie. Nie wyczerpanie przysługującego środka zaskarżenia uniemożliwia skuteczne wniesienie skargi do sądu.
Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę na bezczynność organu jako niedopuszczalną należało odrzucić.
Postanowienie o dorzuceniu skargi nie ma powagi rzeczy osądzonej i nie stoi na przeszkodzie aby skarżący wnieśli zażalenie na bezczynność Prezydenta Miasta [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], a następnie, w razie potrzeby, skargę do Sądu na bezczynność tego organu.