Uzasadnienie
Pismem z dnia [..]r. S. T., reprezentowany przez pełnomocnika – adwokat J. S.-B., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. zarzucając mu naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1, art. 36 § 1 i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na rażącym naruszeniu terminów do załatwienia sprawy i wnosząc o zobowiązanie organu do wydania w terminie 14 dni odpowiedniego aktu administracyjnego oraz dyscyplinarnego ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie.
W treści skargi wskazał, że w dniu [...] r. złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego związanego z sytuacją zaistniałą w lokalu położonym przy ul. [...] w S.. Następnie, w dniu [...] r., w oparciu o przepis art. 37 § 1 K.p.a. złożył zażalenie do organu II instancji na bezczynność organu powiatowego. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. udzielił skarżącemu "informacji", która w jego ocenie nie stanowi rozstrzygnięcia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Do dnia złożenia skargi organ nie wydał stosownego aktu administracyjnego, co oznacza, że pozostaje w bezczynności i w tym stanie rzeczy skarga jest uzasadniona. Na poparcie swego stanowiska skarżący przywołał orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące skarg na bezczynność organu.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wniósł o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu swego stanowiska organ wyjaśnił, że skarżący jako małżonek najemczyni lokalu położonego w S. przy ul. [...] nie byłby stroną w przedmiotowej sprawie prowadzonej przez organ jako postępowanie administracyjne. Z uwagi na powyższe, pismo skarżącego z dnia [...] r. organ rozpoznał jako skargę, o której mowa w art. 227 K.p.a. i przeprowadził postępowanie skargowe w sprawie rzeczonego lokalu. Po przeprowadzeniu przedmiotowego postępowania, pismem z dnia [..] r. wyjaśnił skarżącemu, że sprawa lokalu położonego przy ul. [..] w S. była przedmiotem prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., postępowania skargowego z wniosku A. T. (żony skarżącego) oraz postępowania skargowego z wniosku skarżącego prowadzonego przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego. W wyniku analizy i oceny działań powiatowego organu budowlanego organ uznał skargę na bezczynność PINB w S.za bezzasadną.
Końcowo organ dodał, że skarga z dnia [...] r. nie została poprzedzona złożeniem zażalenia do organu wyższego stopnia na podstawie art. 37 § 1 K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:
Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu.
W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 a P.p.s.a. Stosownie do generalnej reguły z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawi, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.
W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Z treści skargi wynika, że skarżący zarzuca organowi nadzoru budowlanego, bezczynność w rozpoznaniu jego zażalenia na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. w przedmiocie podjęcia działań sprawie stanu technicznego lokalu położonego w S. przy ul. [...] Organ natomiast wyjaśnił, iż postępowanie dotyczące przedmiotowego lokalu toczyło się już od [...] r. z inicjatywy A. T, w trakcie którego organ powiatowy podejmował określone czynności kontrolne. Z uwagi na fakt, iż skarżący nie jest właścicielem rzeczonego lokalu, "zażalenie" skarżącego z dnia [..] r. organ rozpoznał jako skargę z art. 227 K.p.a. i przeprowadził postępowanie skargowe.
Mając na uwadze powyższe okoliczności wskazać należy, że de facto przedmiotem skargi do Sądu jest bezczynność organu administracji publicznej polegająca na nierozpoznaniu jego skargi, wniesionej w trybie postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, na działalność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przed którym toczy się postępowanie co do meritum sprawy, tj. stanu technicznego lokalu.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] r., nr [...] odniósł się do pisma określonego przez S. T. jako "zażalenie" na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., w przedmiocie sprawy dotyczącej lokalu położonego przy ul. [...] w S.. W trybie skargowym określonym dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego organ wyższego stopnia zbadał zasadność zarzutów wobec organu I instancji, nie mógł natomiast zobowiązać organu I instancji do zrealizowania żądań skarżącego, tym bardziej, że jak wskazano wyżej, przed organami nadzoru budowlanego nie toczy się postepowanie jurysdykcyjne, w którym skarżący ma status strony postępowania.
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej, o czym już wspomniano, jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej. Jako, że skarga na nienależyte wykonywanie zadań przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. nie może stanowić przedmiotu skargi do sądu administracyjnego, to tym samym zaskarżenie bezczynności organu polegającej na nierozpoznaniu w trybie skargowym skargi, nie podlega kognicji tego sądu.
Sąd administracyjny nie jest bowiem właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w przepisie art. 3 P.p.s.a. W szczególności nie jest władny do rozpoznawania skarg w potocznym tego słowa znaczeniu na sposób funkcjonowania organów administracji publicznej. Skargi te rozpatrywane są w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego odnoszących się do skarg i wniosków (dział VIII) i nie podlegają kognicji sądu administracyjnego.
Reasumując, w ocenie Sądu, skarga niniejsza jest w istocie skargą na bezczynność organu, ale powstałą na gruncie złożonej wcześniej skargi powszechnej(actio popularis), dotyczącej nienależytego działania organu i jego pracowników. Skarga taka nie mieści się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu, który zawiera art. 3 § 2 P.p.s.a.
Powyższe oznacza, że niedopuszczalne jest aby sąd administracyjny badał zasadność takiej skargi, która w tej sytuacji podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. O zwrocie wpisu sądowego od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.