Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 2 stycznia 2013 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Sz 68/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę A.D. na bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Jak wynika z uzasadnienia powołanego orzeczenia przyczyną odrzucenia było nieuiszczenie przez skarżącą w ustawowym terminie wpisu sądowego, w sytuacji nieodebrania, po dwukrotnym awizowaniu, przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu.
Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem został osobiście odebrany przez skarżącą w dniu 12 stycznia 2013 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru k. 43 akt sądowych).
W dniu 17 stycznia 2013 r. (data stempla pocztowego) A.D. złożyła do sądu wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, że nieodebranie przez nią korespondencji z sądu spowodowane było poważną chorobą oraz pobytem w szpitalu, a także niezbędną opieką w domu. Wnioskodawczyni oświadczyła, że powyższe czynności oderwały ją od innych zajęć, bowiem bardzo się im poświęciła.
Zarządzeniem z dnia [...] sąd wezwał wnioskodawczynię do wskazania w jakim konkretnie terminie przebywała w szpitalu oraz nadesłania dokumentów potwierdzających ten pobyt – w terminie siedmiodniowym pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy.
W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawczyni wskazała, że niewłaściwie sprecyzowała fakt pobytu w szpitalu swojej mamy. Wyjaśniła, że w związku ze sprawowaniem opieki nad mamą pozostawała w szpitalu cały dzień, opieka ta dotyczyła również okresu między pobytami w szpitalu. Stan zdrowia jej mamy, w tym kłopoty z pamięcią, nie pozwalały na pozostawienie jej ani na chwilę. Jednocześnie skarżąca dołączyła dwie karty informacyjne leczenia szpitalnego potwierdzające fakt pobytu w szpitalu B.D. w okresie [...], a także wypisy z badań przeprowadzonych w dniach [...].
Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] sąd odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej w dalszej części "P.p.s.a." jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 w/w ustawy), w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2).
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy wskazać, że zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie został wyrażony pogląd, zgodnie z którym brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie zatem terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 402/11, publ. Lex nr 821331). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu można zaliczyć np. stany nadzwyczajne takie jak powódź, pożar, czy też nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą.
Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonywujący uprawdopodobni brak swojej winy.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że A.D. nie uprawdopodobniła, że niedochowanie terminu do uiszczenia wpisu od skargi nastąpiło bez jej winy.
A.D. uzasadniła swój wniosek faktem zajmowania się schorowaną mamą w trakcie jej pobytu w szpitalu oraz po jego opuszczeniu. Jak wynika z dołączonych do wniosku kart informacyjnych leczenia szpitalnego - mama wnioskodawczyni przebywała w szpitalu [...] tymczasem ze zwróconej do sądu przesyłki, wskutek jej nieodebrania przez adresatkę, zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego wynika, że pierwsze awizo zostało dokonane w dniu 28 listopada 2012 r., z kolei powtórne dnia 6 grudnia 2012 r. Zatem z zestawiania powołanych dat wynika, że drugie awizo miało miejsce w czasie, gdy mama skarżącej nie przebywała już w szpitalu, jednak mimo to skarżąca nie podjęła adresowanej do niej przesyłki.
Należy zwrócić uwagę, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w orzecznictwie sądów administracyjnych - nawet okoliczność choroby wymagającej leżenia samego wnioskodawcy, nie uzasadnia braku winy w uchybieniu terminu, w sytuacji gdy wnioskodawca mógł podjąć czynności w ustawowym terminie, korzystając z pomocy domowników (por. post. NSA z dnia 15 grudnia 2004 r., OZ 809/04, publ. na stronie internetowej). Oceniając oświadczenie wnioskodawczyni podkreślenia wymaga, że w czasie awizowania przesyłki, zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, była ona sprawna oraz zdrowa, na tyle żeby opiekować się swoją mamą, fakt poświęcenia się i pomoc świadczona przez skarżącą swojej mamie nie uzasadnia jednak niedostatecznej staranności w prowadzeniu swoich spraw.
Okoliczności podanej przez skarżącą nie można zatem uznać za wykazanie, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych, których nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
W tym stanie rzeczy należało orzec, stosownie do art. 86 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w postanowieniu.