Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 26 września 2024 r., sygn. akt II SAB/Sz 70/24

Uzasadnienie

A. F. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Gminy Miasta D. w przedmiocie organizacji transportu zbiorowego.

Skarżący podał, że Gmina doprowadziła do rozpadu usługi transportu zbiorowego miejskiego pasażerów w mieście D. i okolicach. Argumentując powyższe wskazał na dokonanie redukcji ilości kursów, brak na istniejących przystankach rozkładów jazdy, tras przejazdu i schematów sieci komunikacyjnych, zaniechanie wyznaczenia nowego przystanku kolejowego jak i wprowadzenia zmian w przebiegu linii kolejowej oraz zbyt wysokie ceny biletów.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Gminy Miasta D. wniósł o jej odrzucenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 - dalej jako: "p.p.s.a.").

Zgodnie z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).

Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, a zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Ograniczenie jej zakresu wynika z powołanego art. 3 p.p.s.a., w którym zostały enumeratywnie wyliczone formy działania administracji publicznej podlegające kognicji sądu administracyjnego. Z przytoczonej regulacji prawnej wynika wprost, że kontrola bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania prowadzona być może tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. W konsekwencji oznacza to, że skarga na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ dopuszczalna jest tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu albo nie podjął odpowiedniej czynności.

Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest więc przede wszystkim ustalenie, że bezczynności dopuścił się organ właściwy i zobowiązany na gruncie odpowiednich przepisów do podjęcia stosownego działania (por. postanowienia NSA z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt III OSK 2443/24, z dnia 14 lipca 2023 r. sygn. akt III OSK 1006/22 czy z dnia 28 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 1339/22, dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzuca Gminie Miasto D. bezczynność w przedmiocie zapewnienia właściwej organizacji transportu zbiorowego w D. i okolicach. Wprawdzie w myśl art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 609 ze zm.) sprawy lokalnego transportu zbiorowego należą do zadań własnych gminy, jednakże w zakresie objętym treścią skargi skarżący nie może skutecznie domagać się: wydania decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), podobnie jak również żadnego z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt od 4 do 7 p.p.s.a. W systemie prawa nie ma bowiem przepisu, który obligowałby organy gminy do wydania jakiegokolwiek władczego rozstrzygnięcia w okolicznościach podniesionych przez skarżącego. Skarga nie dotyczy zatem bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Brak jest też przepisów szczególnych, dopuszczających kontrolę sądów administracyjnych w tego rodzaju sprawach.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega właściwości sądu administracyjnego, co skutkować musiało jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia.