Uzasadnienie
IISAB/Wa 104/19
R. M. - Skarżący w dniu [...] grudnia 2018r. złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej adresowany do Komendanta Straży Miejskiej w S. w następującym zakresie:
- 1. Czy organizowane oraz przeprowadzane są patrole wspólne Straży Miejskiej oraz Zarządu Dróg oraz kto, w przypadku przeprowadzania takowych patroli, odpowiedziały jest za podstawienie samochodu do wykonywania patrolu, kto odpowiada za blokowanie kół w samochodach zaparkowanych bez opłat oraz czy wspólne patrole SM oraz ZD zawsze odbywają się przy użyciu samochodu i blokady kół;
- 2. Jaka jest ilość blokad kół na wyposażeniu Straży Miejskiej;
- 3. Jaki procent wszystkich paroli przeprowadzanych przez SM wyposażony jest w blokady kół;
- 4. Jaki procent wszystkich patroli SM stanowią patrole piesze;
- 5. Czy procedura wyznaczania terenu objętego patrolem SM jest z góry usystematyzowana lub wykonywana jest spontaniczne.
Skarżący wnosił o przesłanie odpowiedzi na adres e-mail, z którego wysłany został wniosek.
Komendant Straży Miejskiej w dniu [...] grudnia 2018r. za pośrednictwem poczty elektronicznej skierował odpowiedź na złożony przez skarżącego wniosek o udostępnienie informacji publicznej na adres e-mail wskazany we wniosku, tj. [...].
W odpowiedzi na wniosek wskazano,że Straż Miejska z S. nie organizuje wspólnych patroli z Zarządem Dróg. Nie posiada na wyposażeniu urządzeń służących do blokowania kół samochodowych. W przypadku łamania przepisów ruchu drogowego polegających na parkowaniu samochodu w miejscu do tego nie przeznaczonym praktykuje się pozostawienie za wycieraczką auta wezwania do stawiennictwa się kierującego przedmiotowym autem w siedzibie straży,a fakt ten dokumentuje się zdjęciem. Strażnicy przed rozpoczęciem służby są do niej każdorazowo odprawiani, z czego sporządzany jest protokół z wyznaczeniem zadań do realizacji, miejsca i czasu patrolu pieszego-zmotoryzowanego. Średni czas patrolu pieszego w czasie zmiany wynosi od 2 do 4 godz.
IISAB/Wa 104/19
Skargę na bezczynność Komendanta Straży Miejskiej w S. polegającą na nieudzielaniu stosownej odpowiedzi na wniosek z dnia [...] grudnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący. Skarżący domagał się:
- 1. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku
- 2. zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący powołał się na treść art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 13 ust. 1, 15 ust.
- 2. ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej(Dz.U. z 2018 r. poz.1330) dalej u.d.i.p.
Stwierdził,że nie został powiadomiony w ustawowo określonym terminie zarówno o powodach opóźnienia w udzieleniu informacji jak i terminie w jakim organ udostępni informacje, jak również o ewentualnych kosztach związanych ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku.
Skarżący podkreślił, że wnioskiem pisemnym w myśl u.d.i.p. jest zapytanie przesłane pocztą elektroniczną (e-mail) - i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r. I OSK 1277/08).
Skarżący wskazał, że do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu - aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań (postanowienie NSA z dnia 10 września 2015 r. I OSK 1968/15; post. NSA z dnia 3 listopada 2015 r. I OSK 1940/15, CBOSA). Jednocześnie zaznaczył, że skutki błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2015 r., I OZ 1414/15; wyrok NSA z dnia 16 lutego 2016 r. I OSK 2186/14).
Konkludując powyższe, nieodebranie czy też nieodczytanie przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, nie może obciążać wnioskodawcy. Tak też Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 listopada 2015 r. I OSK 2897/15).
IISAB/Wa 104/19
W odpowiedzi na skargę organ- Burmistrz Miasta i Gminy S. wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazał, że Straż Miejska w S. nie funkcjonuje jako odrębna jednostka organizacyjna gminy Miasto i Gmina S., lecz w strukturze Urzędu Miasta i Gminy S. Z powyższych względów strona wnosząca skargę niewłaściwie określiła organ przeciwko któremu wnosi skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej powoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie został spełniony zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Komendant Straży Miejskiej w S. jest bowiem podmiotem zobowiązanym zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do udzielenia posiadanych informacji publicznych, a żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 i 3 u.d.i.p., art. 6 ust. 1 oraz 7 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych, art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 27 maja 1990 r. o
IISAB/Wa 104/19 samorządzie gminnym (Dz. U. 2016 r., poz. 446 t.j. - dalej u.s.g.), Straż Miejska w S. jest samorządową jednostką organizacyjną utworzoną przez Radę Miasta S. do realizowania zadania związanego z ochroną porządku publicznego na terenie miasta, co oznacza, że została utworzona, celem realizacji zadania gminy. Strażą Miejską w S. kieruje komendant zatrudniany na podstawie umowy o pracę przez Prezydenta Miasta S., co oznacza, że jest podmiotem reprezentującym jednostkę organizacyjną samorządu terytorialnego, a to z kolei oznacza, że jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu, wymienionym w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy pomimo podjętych przez organ czynności można mu zarzucić bezczynność w realizacji wniosku strony skarżącego, czy też organ w całości lub części udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego.
Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia [...] grudnia 2018 r. złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej skarżący zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej wskazując jednocześnie,że wnosi o udzielenie odpowiedzi na adres e-mailowy, z którego został wysłany wniosek. Organ postąpił zgodnie z wnioskiem strony i przesłał na podany przez skarżącego adres e-mailowy odpowiedzi na postawione pytania, za wyjątkiem pytania 4. Fakt przesłania korespondencji na prawidłowy adres (wskazany przez skarżącego) wraz z załącznikiem dokumentuje wydruk klienta poczty elektronicznej Microsoft Outlook przedstawił organ. Organ nie otrzymał przy tym informacji zwrotnej o jakimkolwiek problemie z dostarczeniem wiadomości. W takiej sytuacji zdaniem Sądu nie można organowi skutecznie postawić zarzutu bezczynności.
Z kolei skarżący podnosi, że organ pozostaje w bezczynności, albowiem nie udzielono mu wnioskowanej informacji. Skarżący kwestionuje zatem fakt doręczenia mu odpowiedzi na wniosek w drodze zwykłej poczty elektronicznej.
Podkreślenia wymaga, że postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym. W ustawie o dostępie do informacji publicznej nie ma bowiem wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne nakazuje zaś za wniosek pisemny uznawać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną i to nawet wówczas, gdy do jego
IISAB/Wa 104/19 autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08, z 14 września 2012 r., I OSK 1013/12, z 30 listopada 2012 r., I OSK 1991/12). W sprawie niniejszej organ nie kwestionuje faktu otrzymania wniosku, to strona kwestionuje fakt doręczenia jej odpowiedzi na wniosek. Organ, zgodnie z wnioskiem strony, udostępnił jej wnioskowaną informację poprzez wysłanie jej na prywatny adres e-mailowy.
Sąd orzekający w tej sprawie wskazuje,że informacja w niniejszej sprawie została udzielona w formie czynności materialno-technicznej.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 kwietnia 2019 r. o sygn. akt I OSK 1732/17,,W przypadku, gdy zaś podmiot zobowiązany udostępnia informację publiczną czyni to w formie czynności materialno-technicznej, przy czym w tym zakresie nie stosuje się przepisów K.p.a. (M. Jaśkowska, "Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego", Toruń 2002.
s. 63, wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05). Celem postępowania podmiotu zobowiązanego powinno być doręczenie odpowiedzi w formie i na zasadach jakie wybrał wnioskodawca. W tym zakresie decydująca jest wola wnioskodawcy, który określa w jaki sposób chce otrzymać informację publiczną. Organ nie może go w tym zakresie zastępować, a wyjątkowo, jeżeli nie może wydać informacji w formie wskazanej przez wnioskodawcę -wówczas powinien on wdrożyć odrębny tryb określony w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje dodatkowej formy w oparciu o przepisy K.p.a. żądania od wnioskodawcy wskazania adresu na platformie e-PUAP lub adresu domowego, gdy złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej za pomocą zwykłego maila. W sytuacji, w której wnioskodawca nie wskazał w mailu zawierającym wniosek o udostępnienie informacji lub dalszej korespondencji innego sposobu udostępnienia żądanych informacji, należy przyjąć, że chce otrzymać dane na zwykły adres mailowy, z którego został wysłany wniosek.
Obowiązkiem podmiotu zobowiązanego jest przesłanie żądnych informacji na ten adres. Potwierdzeniem w tym zakresie będzie wydruk z poczty internetowej, wskazujący, że wniosek został przesłany. Błędne skonfigurowanie poczty, problemy z komunikacją elektroniczną, czy wreszcie niedbalstwo wnioskodawcy, które może doprowadzić do usunięcia przesłanych danych, nie może być przerzucane na podmiot zobowiązany. Podmiot zobowiązany ma bowiem jedynie obowiązek zebrania i przesłania żądanych we wniosku informacji. Nie może natomiast
IISAB/Wa 104/19 odpowiadać za prawidłowe zabezpieczenie odbioru korespondencji mailowej przez wnioskodawcę.,,
Reasumując Sąd w niniejszej sprawie doszedł do wniosku,że organ w przewidzianym ustawowo terminie udzieli odpowiedzi na wniosek skarżącego w zakresie pytania1,2,3,5. organ natomiast pozostał w bezczynności,co do pytania 4 wniosku,gdyż na to pytanie odpowiedź nie została skarżącemu udzielona.
Stąd też Sąd w pkt 1 sentencji wyroku stwierdził, że w sprawie wystąpiła zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od zwrotu (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Jednocześnie Sąd, na mocy art. 149 § 1a P.p.s.a., w punkcie 2 sentencji wyroku orzekł, że zaistniała w sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceny tej Sąd dokonał biorąc pod uwagę, to że informacja publiczna została faktycznie udzielona i to w formie zgodnej ze złożonym wnioskiem. O bezczynności organu przesądził fakt niudzielanenia odpowiedzi na pytanie 4 wniosku. Z uwagi na udzielenie odpowiedzi na pozostałe pytania wniosku Sąd w pozostałym zakresie skargę oddalił (pkt 3 sentencji wyroku). Zwrot kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz strony skarżącej orzeczono w oparciu o art. 200 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji wyroku). Do kosztów zaliczono wpis sądowy (100 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru (480 zł) - § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).