Uzasadnienie
Pismem z dnia 1 grudnia 2014 r. M.M. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W., skargę na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r. dotyczącego przeprowadzenia kwerendy H.B..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podając, że do Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. nie wpłynął wniosek skarżącego dotyczący powyżej wskazanej osoby, a zatem organ nie pozostaje w bezczynności.
Pismem z dnia 3 lutego 2015 r. Sąd wezwał skarżącego do nadesłania - w terminie 7 dni - dokumentu wskazującego na fakt złożenia wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r. do Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. oraz wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r. w sprawie przeprowadzenia kwerendy dotyczącej H.B.
Odpis niniejszego wezwania doręczono skarżącemu w dniu 10 lutego 2015 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sprawy).
Pomimo upływu wyznaczonego terminu, M.M. nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2 tej ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); zwanej dalej P.p.s.a.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m. in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia przewidzianej prawem czynności nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Celem wprowadzenia do systemu sądowej kontroli administracji skargi na bezczynność organu, było wyposażenie jednostki w środek prawny, którego zastosowanie skutkowałoby podjęciem przez organ przewidzianego prawem działania.
W rozpatrywanej sprawie M.M. przedmiotem skargi uczynił bezczynność Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r. dotyczącego przeprowadzenia kwerendy H.B.
Zasadniczą kwestią w sprawie ze skargi na bezczynność jest ustalenie, czy po stronie organu administracji publicznej istniał prawny obowiązek rozpatrzenia konkretnego wniosku w przewidzianej prawem formie. Podkreślić należy, że ocena taka może zostać dokonana przez Sąd tylko wówczas, gdy do organu wpłynął wniosek z określonym żądaniem.
Stosownie do treści art. 36 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1075), dokumenty zgromadzone przez Instytut Pamięci udostępnia się
m. in. w celu publikacji materiału prasowego, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.), z upoważnienia redakcji albo wydawcy. W myśl art. 36 ust. 2 tej ustawy, dokumenty o których mowa w ust. 1, udostępnienia się na pisemny wniosek, skierowany do dyrektora oddziału Instytutu Pamięci, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy. Oznacza to, że postępowanie administracyjne w zakresie udostępnienia do wglądu zgromadzonych dokumentów przez Instytut Pamięci Narodowej wszczyna się na podstawie żądania złożonego w sposób niebudzący zastrzeżeń.
Skoro M.M. nie nadesłał, na wezwanie Sądu, wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r., ani dokumentu wskazującego na fakt jego złożenia, to tym samym nie wykazał, że przedmiotowy wniosek wpłynął do organu. Za prawidłowe zatem należy uznać twierdzenie Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. zawarte w odpowiedzi na skargę.
Oznacza to, że postępowanie administracyjne w zakresie powyższego wniosku nigdy nie zostało wszczęte. Tylko bowiem skuteczne jego złożenie może stanowić podstawę merytorycznego badania skargi na bezczynność organu.
Reasumując, wobec niezłożenia przez skarżącego wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r. skargę na bezczynność Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. w zakresie jego rozpoznania, należało uznać za niedopuszczalną.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.