Uzasadnienie
Pismem z dnia 28 grudnia 2015 r., J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Następnie, po wezwaniu przez Sąd, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, wnosząc o zwolnienie go częściowo od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2016 r., odmówiono J. S. przyznania prawa pomocy.
Od powyższego postanowienia, pismem z dnia 15 lutego 2016 r., J. S. wniósł sprzeciw. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, synem, synową oraz czwórką wnuków. Oświadczył, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: emerytury rolnicze jego i żony w kwocie po [...] zł oraz zasiłki rodzinne na dzieci – w łącznej wysokości [...] zł, oraz zasiłek rodziny dla dzieci w wysokości [...] zł, a łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi [...] zł brutto miesięcznie. Dodatkowo wskazał, że pozostaje na dożywociu u syna, który posiada dom o powierzchni [...] m². Wyjaśnił, że synowa, jako jedyna z rodziny, posiada konto w banku, w celu otrzymywania zasiłków na dzieci. Podniósł też, że rodzina nie korzysta z sieci gazowej, a jedynie używa butli gazowych, co kosztuje około [...] zł miesięcznie, opłaca również rachunki za energię elektryczną, natomiast woda jest czerpana z własnej studni. Podniósł, że w sezonie zimowym kupuje węgiel w cenie około [...] zł za tonę, natomiast drewno na opał jest pozyskiwane z lasu, który posiada syn. Dodatkowo oświadczył, że obecny stan zdrowia syna uniemożliwia mu wykonywanie pracy na roli. Zdaniem skarżącego, gospodarstwo rolne, które prowadzi jego syn wraz żoną, nie przynosi pieniężnego dochodu, a uzyskiwane z niego plony przeznaczane są w całości na potrzeby rodziny. Także las, zapewnia rodzinie drewno na opał, lecz nie przynosi dodatkowych dochodów. Na miesięczne wydatki rodziny składają się : opłata za energię elektryczną – ok. [...] zł, a także koszty zakupu butli gazowych - ok. [...] zł miesięcznie. Nikt w rodzinie nie posiada samochodu czy innych ruchomości o wartości powyżej [...] euro.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się
w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
W ocenie Sądu, wniosek skarżącego o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podnieść należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W orzecznictwie
i doktrynie wskazuje się, że całkowite zwolnienie od kosztów sądowych jest możliwe wyjątkowo w przypadku osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe (por. M. Niezgódka - Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, str. 696 i n. i powołane tam orzeczenia). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Należy bowiem mieć na uwadze, że skarżący jest właścicielem domu o powierzchni [...] m² oraz gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni przekraczającej [...] ha w tym lasu o pow. [...] ha. Dodatkowo całkowity dochód rodziny z tytułu emerytur rolniczych i zasiłków wynosi [...] zł netto miesięcznie, zaś wydatki około [...] zł.
W związku z tym, w ocenie sądu, skarżący nie wykazał, aby nie był w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania i ustanowienia pełnomocnika.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.