Uzasadnienie
Skarżący, zwany dalej "Wnioskodawcą, zarzucił Ministrowi Infrastruktury, zwanemu dalej "organem", bezczynność przy rozpatrywaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, formułowanego w piśmie [...] lutego 2024 r. (omyłkowo w komparycji skargi wskazano datę – [...] stycznia 2024 r.).
W skardze zarzucono naruszenie przez organ:
- - art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 ze zm.), w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej - przez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
- - art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej "ustawą o informacji", w zakresie, w jakim przepis ten stanowi, że informację nie udostępnioną w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, udostępnia się na wniosek - poprzez błędne zastosowanie, polegające na braku zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Wniesiono o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji.
W uzasadnieniu skargi wskazano:
- - [...] lutego 2024 r. Wnioskodawca skierował do organu żądanie o przesłanie – za pomocą poczty elektronicznej:
- - informacji na temat działań zrealizowanych oraz zaplanowanych w przedmiocie organizacji ruchu na drodze krajowej nr [...] w L. (dalej jako "[...]") od [...] grudnia 2023 r.,
- - dokumentów wytworzonych, otrzymanych oraz wysłanych w związku z tymi działaniami,
- - w odpowiedzi na wniosek organ [...] lutego 2024 r. poinformował o przesłaniu wniosku do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (dalej jako "GDDKiA",
- - w odpowiedzi na tę wiadomość Wnioskodawca poinformował, że takie działanie nie stanowi załatwienia wniosku zgodnie z przepisami,
- - termin na załatwienie wniosku upłynął pierwszego dnia roboczego po 14 dniach od przekazania wniosku - czyli [...] lutego 2024 r.
- - w ustawowym terminie, jak i do dnia sporządzenia skargi (datowana [...] marca 2024 r.) organ nie załatwił wniosku zgodnie z przepisami,
- - organ należy do zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, zaś organizacja ruchu drogowego oraz dokumenty z tym związane, stanowią informację publiczną - takie jest ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazano:
- - pismem z [...] grudnia 2023 r. (przesłanym pocztą elektroniczną) Wnioskodawca wystąpił do organu o podjęcie działań w trybie nadzoru nad organizacją ruchu w ciągu [...],
- - [...] grudnia 2023 r., organ wystąpił do GDDKiA o zapewnienie zgodności organizacji ruchu z obowiązującymi przepisami,
- - organ odpowiedział Wnioskodawca na pismo z [...] grudnia 2023 r. - pismem z [...] stycznia 2024 r.,
- - [...] lutego 2024 r. Wnioskodawca skierował na adres [email protected] wniosek o przesłanie zwrotnie mailem informacji na temat działań zrealizowanych oraz zaplanowanych w przedmiocie organizacji ruchu na [...] w L. od [...] grudnia 2023 r., oraz dokumentów, wytworzonych, otrzymanych oraz wysłanych w związku z tymi działaniami,
- - w kolejnym mailu - z [...] lutego 2024 r., przesłanym na adres sekretariatu Departamentu Dróg Publicznych w organie - Wnioskodawca poinformował, że jego wniosku z [...] lutego 2024 r. nie załatwiono zgodnie z przepisami; wklejono tam również pierwotny wniosek z [...] lutego 2024 r.,
- - pismem z [...] lutego 2024 r., organ odpowiedział na wnioski z [...] grudnia 2023 r. oraz [...] lutego 2024 r.; stwierdził, że organizację ruchu w ciągu [...] w L. zaprojektowano z uwzględnieniem warunków, występujących na przedmiotowym odcinku drogi; przy tym organ - pisząc o wniosku z [...] lutego 2024 r. - miał na względzie wniosek z [...] lutego 2024 r. - przekazany [...] lutego 2024 r. - wewnątrz organu - do Departamentu Transportu Drogowego z innego departamentu,
- - celem skargi na bezczynność jest - co podkreśla się w orzecznictwie - wymuszenie działania po stronie organu i załatwienie wniosku; chodzi o zmianę - przejście z sytuacji, w której organ nie robi nic albo nic istotnego w sprawie, do sytuacji, gdy aktywnie podejmuje konkretne działania, aby załatwić wniosek o dostęp do informacji publicznej,
- - wnoszącemu skargę zapewne chodzi o wniosek z [...] lutego 2024 r. (zgodne z chronologią sprawy), wynika to z treści maila z [...] lutego 2024 r. oraz uzasadnieniem skargi – wskazano tam wprost, że [...] lutego Wnioskodawca wysłał do organu wniosek o przesłanie informacji,
- - skarga na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest niezasadna gdyż organ w dwóch pismach:
- - z [...] stycznia 2024 r, oraz
- - z [...] lutego 2023 r. poinformował Wnioskodawcę w przedmiocie organizacji ruchu na [...] w L.; tym samym zrealizował wniosek przed wniesieniem skargi na bezczynność.
W dodatkowym piśmie (k.
- 38) Wnioskodawca podtrzymał skargę, wskazując że uzyskana od organu odpowiedź z [...] lutego 2024 r. nie stanowi realizacji jego wniosku.
Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935).
Sąd zważył, co następuje
Bezczynność organu administracji publicznej – w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego rozstrzygnięcia lub nie wykonano czynności - w szczególności, czy jest to następstwem zawinionej lub nie- opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86).
Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w ciągu 14 dni. W terminie tym, obowiązany do udzielenia informacji, powiadamia wnioskodawcę o ewentualnym braku możliwości jej przekazania w danym czasie oraz wskazuje, kiedy ją udostępni – nie później jednak niż po dwu miesiącach od wpływu wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o informacji).
Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje natomiast w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy o informacji). W judykaturze ukształtował się pogląd, że – gdy żądanie udostępnienia informacji nie dotyczy w istocie objętej pojęciem publiczna, bądź podmiot obowiązany nie dysponuje w ogóle żądaną informacją – powiadamia się o tym wnioskodawcę pismem (tak: wyrok NSA z 11 grudnia 2002 r., o sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33). Spory w danym zakresie rozstrzyga zaś sąd administracyjny, w razie wniesienia skargi na bezczynność podmiotu, od którego żądano informacji.
W rozpatrywanym przypadku jest poza sporem stan faktyczny w jego istotnych elementach. Skarżący zwrócił się mianowicie o udostępnienie określonych informacji (chodziło o działania podejmowane przez określony organ oraz związaną z tym dokumentację), zaś podmiot - do którego wpłynęło podanie – wskazał wpierw w piśmie z [...] lutego 2024 r., że wniosek przekazał do innego organu, zaś następnie - z przekroczeniem 14 dniowego terminu, zakreślonego art. 13 ust. 1 ustawy informacji, przesłał pismo - stanowiące w jego ocenie realizację wniosku - z czym Wnioskodawca polemizuje.
Poza sporem jest przy tym, że organ należy do obowiązanych udostępniać informację publiczną - wobec treści art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji – oraz żądane dane stanowią informację publiczną.
Zasadne jest stanowisko Wnioskodawcy, gdzie podniesiono, że organ pozostaje w bezczynności. Wobec jego uprzedniego zreferowania, ponownie przytaczanie byłoby bezzasadne. Dość dodać, że wystarczająco precyzyjnie sformułowane żądanie Wnioskodawcy dotyczyło wyjaśnienia, jakie czynności podjął organ od dnia określonego datą ([...] grudnia 2023 r.) do chwili udzielenia odpowiedzi. Wystąpiono równocześnie o przesłanie ewentualnie wytworzonej przez organ dokumentacji. Nie stanowiło realizacji takiego wniosku poinformowanie Wnioskodawcy o przesłaniu jego pisma do jednostki podporządkowanej. Przedmiotem wniosku było bowiem uzyskanie wiadomości o własnych działaniach organu, nie zaś, co do innych – znanych mu - realizowanych czynnościach, bądź dokonanych ustaleniach. Wniosku nie realizowała także informacja, przesłana w piśmie z [...] lutego 2024 r. Wskazano tam, jakich ustaleń dokonano w kwestii organizacji ruchu na [...].
Przedmiotem wniosku było zaś pytania, jakie konkretne działania w kwestii tej organizacji podjął organ we wskazanym czasie. Jednoznacznej odpowiedzi w tym przedmiocie - do dnia rozpoznania skargi – nie udzielono, mylnie bowiem przyjęto, jakoby jego realizację stanowiły przekazanie informacji w piśmie z [...] lutego 2024 r.
Wedle treści korespondencji od organu można, wprawdzie przypuszczać, że organ nie podejmował żadnych działań (poza skierowaniem żądania Wnioskodawcy o informację do GDDKiA), zaś ostatecznie uznał, że ich podjęcie nie jest konieczne. Odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinna być jednak jednoznaczna. Zainteresowany nie może wyłącznie domniemywać informacji, które podlegają udostępnieniu w ustawowym trybie.
Reasumując, żądana przez Wnioskodawcę informacja stanowi publiczną, zaś organ należy do obowiązanych do jej udostępniania. Ponieważ - wobec wpływu wniosku o udostępnienie informacji publicznej – nie uczyniono zadość żądaniu ani też nie wydano decyzji o odmowie udostępnienia informacji, zaś organ nie kwestionuje nią dysponowania, zasadna jest konkluzja, że pozostaje w bezczynności. Sąd był więc obowiązany nakazać rozpoznanie wniosku w stosownej formie.
W ocenie Sądu bezczynność organu nie miała natomiast charakteru intencjonalnego. Spowodowało ją błędne przekonanie, że wnioskowana informację udostępniono z nieznacznym przekroczeniem ustawowego terminu 14 dni – wobec wystąpienia do innej jednostki GDDKiA. Okoliczność ta, jakkolwiek nie uwalnia organu z zarzutu bezczynności, ma jednak znaczenie w kontekście oceny zakresu stwierdzonej bezczynności. Uzasadnia przyjęcie, że nie ma ona charakteru rażącego naruszenia prawa.
Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1-2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto w pkt 3 sentencji, w myśl art. 200 powyższej ustawy. Koszty stanowił wpis od skargi.