Uzasadnienie
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2 powołanego artykułu).
Stosownie natomiast do art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie:
- 1. wydawania decyzji administracyjnych,
- 2. postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty,
- 3. postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4. innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Z bezczynnością organu mamy do czynienia zatem wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia przewidzianej prawem czynności nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa.
J. S. przedmiotem skargi uczynił bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] stycznia 2005 r. dotyczącego ustalenia związku schorzeń ze służbą wojskową. Pismem tym skarżący wniósł do Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej o uchylenie orzeczeń Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] i Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...], oraz stwierdzenie, że schorzenie wskazane w tych orzeczeniach pozostaje w związku ze służbą wojskową. W skardze do Sądu J. S. zarzucił Ministrowi Obrony Narodowej, że nie wyraził stanowiska w przedmiotowej sprawie w procesowej formie decyzji.
Przede wszystkim wskazania wymaga, że orzeczenia, o których uchylenie wnosił skarżący należą do orzeczeń ustalających schorzenia (stan zdrowia) danej osoby i ich związek ze służbą wojskową. Tego rodzaju orzeczenia wydawane są na użytek innych postępowań i nie zostały poddane kontroli sądowoadministracyjnej. W sprawach, na potrzeby których wydawane są tego rodzaju orzeczenia, jak zaskarżone, właściwy jest sąd powszechny.
W orzecznictwie przyjmuje się, że istnieją dwie grupy orzeczeń wydawanych przez wojskowe komisje lekarskie. Zarówno w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. OPS 8/97, jak i w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. akt III ZP 9/99 rozróżniono orzeczenia ustalające stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej w celu powołania lub przyjęcia do odbycia tej służby albo zwolnienia ze służby oraz orzeczenia ustalające schorzenia (stan zdrowia) danej osoby i ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego. Wskazano przy tym, że orzeczenia ustalające związek schorzeń ze służbą nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej.
Zgodnie z § 36 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zm.), Minister Obrony Narodowej lub organ przez niego upoważniony może w trybie nadzoru uchylić każde orzeczenie i decyzję wojskowej komisji lekarskiej sprzeczne z prawem lub wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych.
W związku z tym, że orzeczenie ustalające związek schorzeń ze służbą wojskową wydane dla celów rentowych, emerytalnych, bądź odszkodowawczych nie ma autonomicznego bytu i nie zostało poddane kontroli sądu administracyjnego stwierdzić należy, iż niedopuszczalna jest również skarga na bezczynność Ministra Obrony Narodowej, uprawnionego w trybie nadzoru do uchylenia tego rodzaju orzeczenia. Minister Obrony Narodowej nie był zobowiązany do wydania w przedmiotowej sprawie żadnego z aktów podlegających kontroli sądu administracyjnego. Zauważyć należy bowiem, że przedmiot orzeczenia, które może wydać Minister Obrony Narodowej byłby w tym przypadku taki sam jak orzeczenia wydanego przez wojskowe komisje lekarskie.
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w związku z art. 3 § 2 pkt 1-4 i 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.