Uzasadnienie
Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego [...], dalej Dyrektor [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] (nr ewid. [...]), na podstawie art. 15c w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 708, ze zm.); dalej ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz otrzymanej z IPN informacji z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], od dnia [...] października 2017 r. ponownie ustalił L. M. wysokość emerytury.
Pismem z dnia [...] lipca 2017 r., złożonym za pośrednictwem Dyrektora [...], L. M. wniósł do Sądu Okręgowego w [...] odwołanie od ww. decyzji Dyrektora [...] z dnia [...] czerwca 2017 r.
Następnie pismem z dnia [...] września 2017 r. L. M. wezwał Dyrektora [...] do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nieprzekazaniu odwołania do Sądu Okręgowego w [...].
Pismem z dnia [...] marca 2018 r. L. M., reprezentowany przez adwokata, skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Dyrektora [...] polegającą na nieprzekazaniu w ustawowym terminie odwołania od decyzji organu emerytalno-rentowego z dnia [...] czerwca 2017 r. o ponownym ustaleniu wysokości renty rodzinnej po zmarłym emerytury do Sądu Okręgowego w [...].
Wniósł o zobowiązanie organu do przekazania powyższego odwołania do Sądu Okręgowego w [...] w terminie 14 dni, przyznanie od Dyrektora [...] sumy pieniężnej w wysokości 3000 zł, wymierzenie organowi kary grzywny w wysokości 3000 zł oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie, jako bezzasadnej.
Wskazał, że w sprawach z zakresu zaopatrzenia emerytalnego przysługuje odwołanie do sądu powszechnego według zasad określonych w Kodeksie postępowania cywilnego, o czym strona została prawidłowo pouczona przez organ emerytalno-rentowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W niniejszej sprawie skarga podlega odrzuceniu, albowiem przedmiot zaskarżenia nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.) dalej P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) (1) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a P.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie L. M. przedmiotem skargi uczynił bezczynność Dyrektora [...] w przedmiocie nieprzekazania w ustawowym terminie odwołania od decyzji organu emerytalno-rentowego o ponownym ustaleniu wysokości emerytury do Sądu Okręgowego w [...].
Stosownie do treści art. 15c ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem [...] stycznia 1999 r., emerytura wynosi: 1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b;
2) 2,6 % podstawy wymiaru – za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art.13b (art. 15c ust. 2). Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłacanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (art. 15c ust. 3). W celu ustalenia wysokości emerytury (renty rodzinnej) organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1 (art. 15c ust. 4).
Zgodnie zaś z art. art. 32 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala w formie decyzji, w stosunku do funkcjonariuszy m.in. Policji, organ emerytalny określony przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego wszczyna się na wniosek zainteresowanego (art. 32 ust. 3 tej ustawy). Postępowanie, o którym mowa w ust. 3, powinno być zakończone nie później niż w terminie 60 dni od dnia zgłoszenia wniosku (art. 32 ust. 3a ustawy). Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 32 ust. 4 cyt. ustawy). Odwołanie do sądu przysługuje również w przypadku niewydania przez organ emerytalny decyzji w terminie określonym w ust. 3 (art. 32 ust. 5 ustawy).
Zwrócić należy uwagę na treść przepisu art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.); zwanej dalej K.p.c., który stanowi, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi. Jednocześnie, wskazać trzeba, że sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych, które objęte są właściwością (kognicją) sądów powszechnych, są sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych dotyczących emerytur i rent (por. art. 476 § 2 pkt 2 K.p.c.), zaś organami rentowymi są m.in. organy emerytalne resortów spraw wewnętrznych (art. 476 § 4 pkt 3 K.p.c.).
Z powyższego wynika, że zakwestionowanie prawidłowości decyzji wydanej przez organ emerytalny następuje poprzez poddanie jej kontroli sądu powszechnego.
W sprawach decyzji o ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego, jak i w sprawie bezczynności organu w tym zakresie, właściwy jest sąd powszechny.
Sprawa ze skargi L. M. nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.