Uzasadnienie
W. B. w dniu 26 stycznia 2009 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Szefa Agencji Wywiadu w przedmiocie nierozpoznania jego wniosku z dnia 24 grudnia 2008 r. w sprawie sprostowania świadectwa służby z dnia [...] grudnia 2008 r.
Jednocześnie złożył wniosek o zasądzenie należnych kosztów, który uzupełnił pismem z dnia 3 lipca 2009 r., wskazując, że w związku z bezczynnością Szefa Agencji Wywiadu został narażony na koszt [...] zł za przejazd na trasie K. - W. - K., w celu osobistego złożenia skargi w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania, wskazując, że Szef Agencji Wywiadu pismem z dnia [...] marca 2009 r., na podstawie § 7 ust. 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie świadectwa służby w Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 93, poz. 828), zawiadomił skarżącego, iż nie uwzględnił jego wniosku z dnia 24 grudnia 2008 r. w sprawie sprostowania świadectwa służby z dnia [...] grudnia 2008 r. w zakresie "nieprawdziwych informacji co do końcowej oceny szkolenia z roku 1992".
Organ podniósł, iż w przedmiotowym piśmie podał, że wniosek W. B. o sprostowanie w żądanym zakresie świadectwa służby nie mógł być uwzględniony, bowiem analiza akt osobowych wykazała, iż wydane świadectwo z dnia [...] grudnia 2009 r. w tej części jest prawidłowe. Organ poinformował również, że w wyniku ponownego badania dokumentów, znajdujących się w aktach osobowych skarżącego, w kwestionowanym przez niego świadectwie dostrzeżone zostały inne omyłki, które sprostowano, aby świadectwo służby odpowiadało rzeczywistemu stanowi rzeczy. W związku z powyższym w dniu [...] marca 2009 r. wydano skarżącemu nowe świadectwo służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z przyczyn innych, niż wymienione w § 1 pkt 1 i 2 tego artykułu.
Oznacza to, że bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn", w rozumieniu powołanego przepisu, następuje wtedy, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem orzeczenia przez sąd, przestaje istnieć przedmiot sprawy.
W przypadku skargi na bezczynność organu administracji, przedmiotem kontroli sądowej nie jest określony akt lub czynność organu, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjęcia działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Do wszczęcia postępowania, na skutek wniesienia skargi, dochodzi z dniem doręczenia skargi organowi, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy (art. 54 § 1 cytowanej ustawy). Z tym momentem organ administracyjny staje się stroną tego postępowania i ma obowiązek udzielenia odpowiedzi na skargę oraz przesłania do sądu skargi i akt sprawy (art. 54 § 2 ustawy). Ponadto z dniem doręczenia skargi organowi powstaje jego uprawnienie do dokonania autokontroli zaskarżonego działania lub bezczynności (art. 54 § 3 ustawy).
Sąd, badając zasadność skargi na bezczynność organu administracji, rozstrzyga sprawę po ustaleniu stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania orzeczenia. Oznacza to, że sąd ma obowiązek uwzględnienia okoliczności, które zaistniały po wniesieniu skargi, a przed wydaniem rozstrzygnięcia.
Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie organ administracji pozostawał w bezczynności do dnia [...] marca 2009 r., kiedy Szef Agencji Wywiadu - stosownie do § 7 ust. 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie świadectwa służby w Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 93, poz. 828), skierował do skarżącego pismo, informujące o nieuwzględnieniu jego wniosku o sprostowanie świadectwa służby z dnia [...] grudnia 2008 r. w żądanym zakresie. Pismo to zostało doręczone skarżącemu w dniu 11 marca 2009 r.
Stosownie do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że na dzień rozpoznania niniejszej sprawy organ nie pozostawał w bezczynności, bowiem po wniesieniu skargi do Sądu podjął działania, do których był zobowiązany przepisami prawa. Tym samym przestał istnieć przedmiot zaskarżenia, a postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu.
Jednocześnie, jak wynika z treści art. 201 § 1 cytowanej ustawy, w przypadku zastosowania przez organ trybu autokontroli, przewidzianego w art. 54 § 3 tej ustawy, co miało miejsce w niniejszej sprawie, skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów, o których mowa w art. 200 ustawy, a więc kosztów postępowania, niezbędnych do celowego dochodzenia swoich prawa. Stosownie zaś do art. 205 ustawy, do niezbędnych kosztów postępowania, prowadzonego przez stronę osobiście, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie.
Sąd nie zasądził zwrotu kosztów postępowania na rzecz W. B., bowiem skarżący, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. d powoływanej wyżej ustawy, nie miał obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a jego stawiennictwo w sądzie nie było obowiązkowe. Sąd uznał, iż osobiste złożenie skargi w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie przez skarżącego nie było "niezbędne do celowego dochodzenia praw", gdyż skarga mogła zostać nadana w urzędzie pocztowym (art. 83 § 3 ustawy) i to na adres organu, a nie Sądu. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do art. 54 § 1 cytowanej ustawy, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Tak więc skarżący, składając skargę bezpośrednio w Sądzie, wniósł ją w sposób nieprawidłowy.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.