Uzasadnienie
Fundacja Instytut [..] z siedzibą w [...], reprezentowana przez D..Z, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w [...] w rozpoznaniu jej wniosku z 21 czerwca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżąca w piśmie z 21 czerwca 2017 r. na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1764), zwróciła się do Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w [...] o:
- 1. podanie, jakie organizacje społeczne działały w szkole na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r. poz. 1943, dalej: u.s.o.) w okresie od stycznia 2012 r. do dnia otrzymania niniejszego wniosku;
- 2. udostępnienie opinii wydanych przez radę rodziców dotyczących podjęcia działalności przez każdą z organizacji, o których mowa w pkt. 1 wniosku, wydanych na podstawie art. 56 ust. 2 u.s.o.;
- 3. podanie, jakie zajęcia prowadziły organizacje, o których mowa w pkt. 1 niniejszego wniosku, z uwzględnieniem ich programu, przekazywanych treści oraz środków dydaktycznych;
- 4. podanie, jakie zajęcia edukacyjne organizowane wspólnie z organizacjami społecznymi, o których mowa w pkt. 1 wniosku, dla których nie została ustalona podstawa programowa, zostały włączone do szkolnego zestawu programów nauczania (art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.s.o.);
- 5. udostępnienie opinii rady rodziców, o której mowa w art. 64 ust. 1b u.s.o. w związku z pkt 4 wniosku;
- 6. podanie, jakie zajęcia prowadzone w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz zajęcia rozwijające zainteresowania i uzdolnienia (art. 64 ust. 1 pkt 5 i 6 u.s.o.) były prowadzone we współpracy z organizacjami, o których mowa w pkt 1 wniosku;
- 7. podanie, do jakich organizacji, zgodnie z art. 64 ust. 3 powołanej ustawy, należeli wolontariusze, z których udziałem były prowadzone zajęcia, o których mowa w pkt 5 wniosku;
- 8. podanie, jakie organizacje prowadziły zajęcia edukacyjne, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz. U. poz. 78 poz. 155 ze zm.);
- 9. podanie, w jakich szkoleniach brali udział nauczyciele prowadzący zajęcia edukacyjne, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży;
- 10. podanie, jakie działania antydyskryminacyjne podjęto w ramach realizacji niezbędnych działań, o których mowa w art. 21 a ust. 1 ustawy o systemie oświaty;
- 11. podanie, jakie podmioty prowadziły zajęcia, o których mowa w pkt 10 wniosku;
- 12. podanie, jakie cele, treści oraz środki dydaktyczne zostały wykorzystane w programie działań, o których mowa w pkt 10 niniejszego wniosku;
- 13. podanie, jakie organizacje prowadziły inne niż wskazane w powyższych punktach warsztaty lub zajęcia, wraz z celami, środkami i treściami tych warsztatów lub zajęć?
Dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] w [...], w dniu 3 lipca 2017 r., w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, podał, że "jednostka organizacyjna nie ma obowiązku udzielania informacji na (...) pismo, ponieważ osoba, która występuje do organów administracji z wnioskami i skargami dotyczącymi potrzeby ochrony interesu publicznego, a nie własnego - chronionego przepisami prawa materialnego - nie może uzyskać żądnej decyzji administracyjnej, której byłaby adresatem i nie przysługują jej też żadne środki odwoławcze w trybie instancyjnym od orzeczeń administracji dotyczących innych osób (...)".
W skardze do Sądu z 3 kwietnia 2018 r. Instytut [...] wniósł o stwierdzenie bezczynności Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w rozpoznaniu wniosku z 21 czerwca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej i zobowiązanie tego podmiotu do jego rozpoznania w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Fundacja powołała się na art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i podniosła, że do dnia złożenia skargi nie otrzymała żądanej informacji. Dyrektor Szkoły Podstawowej nie wydał również decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Z tego wynika, zdaniem skarżącej, że Dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...]w [...] jest bezczynny w tej sprawie.
Dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podał, że informacja której domaga się skarżąca nie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z tego powodu nie mają do niej zastosowania przepisy powołanej ustawy, w tym art. 16 dotyczący wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; zwanej dalej "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów.
W kontrolowanej sprawie skarżąca Fundacja zarzuciła Dyrektorowi Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w [...] bezczynność w rozpoznaniu jej wniosku z 21 czerwca 2017 r. o udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej informacji o treści określonej we wniosku z 21 czerwca 2017 r.
Należy przypomnieć, że Dyrektor Szkoły Podstawowej w odpowiedzi na wniosek stwierdził, że "nie ma obowiązku" udostępnienia żądanych informacji, dodając w odpowiedzi na skargę, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.
Sąd nie podziela tego zapatrywania i dlatego uznaje, że Dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] w [...] jest bezczynny w rozpoznaniu wniosku skarżącej z 21 czerwca 2017 r.
Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd rozstrzygając sprawę ze skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, w pierwszej kolejności ocenia czy określony podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej i czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. np. postanowienie NSA z 30 maja 2012 r., I OSK 1049/12).
Z bezczynnością w takiej sprawie będziemy więc mieli do czynienia wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej (art. 6 ustawy) nie udostępnia tej informacji (art. 13 ust. 1 ustawy) w ustawowym 14 - dniowym terminie, nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2), nie informuje o przeszkodach technicznych w uzyskaniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust.2), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 ustawy).
Informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej jest każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organy władzy publicznej i tych, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, a wytworzonych przez inne podmioty, niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 23 lutego 2018 r., II SA/Wa 1282/17, LEX nr 2497868). Z przepisu art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że prawo dostępu do informacji publicznej, mające umocowanie w Konstytucji (art.
- 61) przysługuje każdemu, bez względu na interes prawny lub faktyczny, na zasadach określonych w tej ustawie (por. np. wyrok WSA we Wrocławiu z 14 listopada 2017 r., IV SAB/Wr 214/17, LEX nr 2401462).
Należy przede wszystkim przypomnieć, że szkoła podstawowa prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego (gminę) jest jednostką organizacyjną gminy, która realizuje zadania własne gminy w zakresie edukacji publicznej (art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Dz. U. z 2018 r. poz. 994) na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r., poz. 996). Dyrektor szkoły podstawowej, który kieruje i reprezentuje szkołę na zewnątrz (art. 7 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela) jest niewątpliwie zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z tym przepisem obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego.
Dyrektor szkoły wykonuje zadania publiczne związane z realizacją prawa każdego obywatela do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju, a nadto jest uprawniony do działania w formie władczej w stosunku do uczniów, np. poprzez wydawanie decyzji administracyjnych w przedmiocie skreślenia ucznia z listy uczniów, a tym samym jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 248/12; wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1573/15; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 7 listopada 2017 r., sygn. akt II SAB/Ol 64/17, publ. baza orzeczeń CBOIS).
Nie ma również wątpliwości co do tego, że żądane przez stronę skarżącą informacje, o najogólniej rzecz ujmując, działalności wychowawczej i dydaktycznej realizowanej w szkole podstawowej przez inne podmioty, dotyczą organizacji, zasad funkcjonowania szkoły podstawowej (art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. b) i art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy), a więc podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Ze względu na to, że w rozpatrywanej sprawie informacja objęta wnioskiem jest informacją publiczną, organ obowiązany do jej udostępnienia (dyrektor szkoły), powinien ją udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Dyrektor szkoły podstawowej w tym terminie odpowiedział na wniosek skarżącej informując ją, że "nie ma obowiązku udzielenia informacji".
Z tych względów uzasadniony jest zarzut bezczynności organu. Bezczynność w takich sprawach nie polega bowiem wyłącznie na całkowitym milczeniu podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Zachodzi również wtedy, gdy organ błędnie (niezgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej) informuje wnioskodawcę o tym, że dana informacja nie stanowi informacji publicznej oraz że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdza, że Dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w [...] pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku Fundacji [...] z siedzibą w [...] z 21 czerwca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Z przepisu art. 149 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a tej ustawy). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zobowiązał dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w [...] do rozpatrzenia wniosku Instytutu [...] z siedzibą w [...] z 21 czerwca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność dyrektora Szkoły Podstawowej w tej sprawie nie jest rażąca (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej odpowiedział, choć nieprawidłowo, na wniosek skarżącej Fundacji. O kosztach postępowania sądowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.