Uzasadnienie
B. B. wniósł do Sądu skargę na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w rozpoznaniu jego wniosku z 3 lutego 2017 r.
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżący w dniu 3 lutego 2017 r. zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich z wnioskiem o udzielenie informacji: 1) jakie normy prawne regulują sposób transportowania i konwojowania więźniów, 2) czy transportowanie więźniów w samochodach nie posiadających pasów bezpieczeństwa oraz konwojowanie w kajdankach (skute ręce i nogi) są zgodne z prawodawstwem polskim jak również ETPCz;
- 3) czy osadzenie w celach zapluskwionych jest podstawą do dochodzenia swych praw w związku z naruszeniem godności.
Skarżący w piśmie z 7 sierpnia 2017 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i udzielenia odpowiedzi na jego wniosek, a następnie w dniu 30 marca 2018 r. wniósł (do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu) skargę na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w tej sprawie.
W uzasadnieniu skargi B. B. podał, że Rzecznik Praw Obywatelskich nie rozpoznał jego wniosku z 3 lutego 2017 r. mimo, że wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący dodał, że Rzecznik Praw Obywatelskich był obowiązany rozpoznać jego wniosek bez zbędnej zwłoki w terminach określonych w k.p.a. i stwierdził, że "postępowanie trwa dużej niż jest to konieczne dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności i wydania stosownego rozstrzygnięcia".
Z akt sprawy wynika, że Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie z [...] kwietnia 2018 r. (po otrzymaniu skargi) poinformował skarżącego, że o kompetencjach i zakresie działania. Organ wyjaśnił, że stoi na straży wolności i praw człowieka i obywatela i "w pierwszej kolejności rozpoznaje wnioski, w których wnioskodawcy wskazują na naruszenie ich praw i wolności".
Rzecznik Praw Obywatelskich wyjaśnił, że sposób transportowania i konwojowania więźniów został określony w zarządzeniu nr 29/2015 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z 1 lipca 2015 r. w sprawie transportowania skazanych, które jest dostępne w bip Służby Więziennej do którego więźniowie mają dostęp. Transportowanie więźniów w samochodach nieposiadających pasów bezpieczeństwa było przedmiotem jego wystąpienia z 26 lutego 2015 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych, który jednak w piśmie z 17 kwietnia 2015 r. nie podzielił jego zastrzeżeń w tej sprawie. Z kolei konwojowanie skazanych w kajdankach znajduje oparcie w ustawie z 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1120). Rzecznik podał, że nie jest mu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka odnośnie konwojowania więźniów, nie ocenia zasadności powództw osadzonych.
Rzecznik Praw Obywatelskich w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako p.p.s.a. Organ powołał, że w myśl art. 1 ust. 3 ustawy z 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz. U. z 2017, poz. 958), w sprawach o ochronę wolności i praw człowieka i obywatela Rzecznik bada, czy wskutek działania lub zaniechania organów, organizacji i instytucji, obowiązanych do przestrzegania i realizacji tych wolności i praw, nie nastąpiło naruszenie prawa, a także zasad współżycia i sprawiedliwości społecznej. Rzecznik po zapoznaniu się z każdym skierowanym do niego wnioskiem może podjąć sprawę, poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu środków działania, przekazać sprawę według właściwości, nie podjąć sprawy, zawiadamiając o tym wnioskodawcę i osobę, której sprawa dotyczy (art. 11 ust. 1 ustawy).
Rozpatrywanie przez Rzecznika Praw Obywatelskich kierowanych do niego wniosków nie następuje w formach przewidzianych art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., co oznacza, że sąd administracyjny nie nadzoruje tej działalności Rzecznika (podejmowane przez Rzecznika czynności, o których mowa w art. 11 ustawy o RPO nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Skarżący we wniosku z 3 lutego 2017 r. zwrócił się do organu o wyjaśnienie regulacji prawnych dotyczących transportowania i konwojowania więźniów oraz o udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy osadzenie w celach zapluskwionych jest podstawą do dochodzenia swych praw w związku z naruszeniem godności. Następnie w skardze do Sądu na bezczynność RPO w rozpoznaniu tego wniosku wyjaśnił, że oczekuje od organu podjęcia (bliżej nieokreślonych) czynności, uruchomienia postępowania w jego sprawie, w związku z naruszeniem jego wolności i praw jako osadzonego w zakładzie karnym.
Należy przypomnieć, że Rzecznik Praw Obywatelskich "zareagował" na wniosek skarżącego w piśmie z [...] kwietnia 2018 r. Z treści tego pisma wynika, że organ nie znalazł podstaw do tego, aby podjąć sprawę (art. 11 pkt 1 ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich) z uwagi na stwierdzenie naruszenia praw i wolności skarżącego i udzielił mu informacji o przepisach prawa regulujących konwojowanie i transportowanie więźniów.
Trzeba przyznać rację Rzecznikowi Praw Obywatelskich, że działania określone ustawą o Rzeczniku Praw Obywatelskich, w tym określone w art. 11 nie podlegają procedurze administracyjnej (RPO nie wydaje decyzji oraz nie podejmuje czynności określonych w art. 3 § 2 p.p.s.a.) i w związku z tym w tym zakresie jego akty i czynności nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. np. postanowienie NSA z 14 stycznia 2015 r., I OSK 3272/14 i powołane tam orzecznictwo). Z tego powodu skarga na bezczynność Rzecznika w takiej sprawie podlega odrzuceniu jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Na zakończenie Sąd wyjaśnia, że z akt sprawy nie wynika, aby skarżący występował do RPO z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1330), która przewiduje zarówno określony tryb udzielenia tych informacji jak i środki ochrony prawnej w razie naruszenia tych przepisów przez podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej. Tylko wówczas działanie Rzecznika (jego bezczynność) należałoby oceniać na podstawie tej ustawy, a nie ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę. O zwrocie skarżącemu uiszczonego wpisu od skargi Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 powołanej ustawy.