Uzasadnienie
Dyrektor Izby Celnej w W., działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 4 i art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), mianował U.M. na stopień służbowy [...] w korpusie [...] Służby Celnej z dniem [...] listopada 2009 r.
W dniu 10 grudnia 2009 r. U.M. złożyła odwołanie od powyższego aktu mianowania zarzucając organowi rażące naruszenie przepisów art. 6 i art. 7 k.p.a., art. 7 Konstytucji RP, a także art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Zażądała uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez mianowanie jej na stopień [...] w korpusie [...] Służby Celnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Pismem z dnia 15 stycznia 2010 r. Szef Służby Celnej poinformował wyżej wymienioną, że mianowanie na stopień służbowy nie ma charakteru decyzji administracyjnej, a zatem nie przysługuje od niego odwołanie w trybie administracyjnym. Powołał się na przepisy rozdziału 12 ustawy o Służbie Celnej "Rozpatrywanie sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego". Wskazał, że zgodnie z zawartymi w tym rozdziale przepisami art. 188 ust. 1 i 2 funkcjonariuszowi celnemu przysługuje środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy bądź odwołania w przypadku wydania decyzji o przeniesieniu, powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, przeniesieniu na niższe stanowisko, zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych oraz o zwolnieniu ze służby.
W dniu 21 września 2010 r. U.M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Szefa Służby Celnej, na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpatrzenia odwołania z dnia 10 grudnia 2009 r. od aktu mianowania w Służbie Celnej wnosząc o jej uwzględnienie i zobowiązanie Szefa Służby Celnej do wydania w określonym terminie decyzji administracyjnej oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania, według norm przepisanych.
Skarżąca w jej uzasadnieniu wskazała, iż organ zobowiązany był do rozpatrzenia jej odwołania od przedmiotowego aktu mianowania na podstawie przepisów art. 127 i nast. Kodeksu postępowania administracyjnego. W jej ocenie przedmiotowy akt mianowania stanowi decyzję administracyjną. Powołała się także na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2010 r., sygn. akt II PZP 5/10, która wskazuje na właściwość drogi administracyjnej w tych sprawach.
W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej odrzucenie, wskazując, iż skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Generalnie w sprawach dotyczących mianowania na stopień służbowy funkcjonariusza Służby Celnej ustawodawca wyłączył możliwość odwołania i skargi do sądu administracyjnego, co wynika z treści art. 188 i nast. ustawy o Służbie Celnej. Ponadto podkreślił, iż nie podziela poglądu Sądu Najwyższego wyrażonego w uchwale z dnia 8 czerwca 2010 r., że mianowanie na stopień służbowy na podstawie art. 223 ustawy o Służbie Celnej podlega kontroli sądowoadministracyjnej w zakresie określenia korpusu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne,
- 2. postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowania rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3. postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a.pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,
- 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej,
- 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,
- 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego,
- 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 1 i § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Przesłanką dopuszczalności postępowania przed sądem administracyjnym w odniesieniu do skarg na bezczynność, polegającą na niewydaniu w terminie decyzji jest zatem dopełnienie obowiązku wyczerpania ww. środków zaskarżenia.
Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), organami Służby Celnej są: minister właściwy do spraw finansów publicznych, Szef Służby Celnej, dyrektorzy izby celnych, naczelnicy urzędów celnych. Stosownie zaś do art. 10 ust. 2 tej ustawy, Szef Służby Celnej podlega ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych.
W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie skarżąca przed złożeniem skargi winna była wykorzystać środek prawny wskazany w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.); zwanej k.p.a., tzn. wnieść do Ministra Finansów, jako organu wyższego stopnia w stosunku do Szefa Służby Celnej, zażalenie na niezałatwienie sprawy w przewidzianym ustawowo terminie.
Z akt sprawy oraz treści skargi wynika jednak, że skarżąca tego obowiązku nie dopełniła.
Należy zatem stwierdzić, że wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nastąpiło przed wyczerpaniem środków zaskarżenia, które służyły skarżącej, co czyni skargę niedopuszczalną.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.