Uzasadnienie
Skarżący - [...] - odbywał studia w F. w okresie od [...] lutego 2003 r. do [...] czerwca 2004 r., skierowany tam decyzją Ministra Obrony Narodowej z [...] stycznia 2003 r. nr [...].
Pismem z [...] listopada 2005 r. skarżący wystąpił do Dyrektora [...] Ministerstwa Obrony Narodowej z wnioskiem o "wyjaśnienie sprawy pokrycia kosztów zakwaterowania i wyżywienia" ponoszonych przez niego i związanych z pobieraniem nauki za granicą.
Pismem z [...] grudnia 2005 r. organ udzielił odpowiedzi na to pismo, konkludując, iż jakiekolwiek roszczenia związane ze zwrotem kosztów zakwaterowania, wyżywienia i transportu są nieuzasadnione.
Skarżący pismem z [...] lutego 2006 r. nawiązując do pisma organu z [...] grudnia 2005 r., zanegował udzielone mu wyjaśnienia i zażądał wydania stosownej decyzji w rozumieniu przepisów postępowania administracyjnego, które to żądanie sprecyzował - wezwanie organu z [...] maja 2006 r. - pismem z [...] czerwca 2006 r. wskazując, iż chodzi "o wyrażenie zgody na wypłatę diet i zwrot kosztów transportu i zakwaterowania za cały okres pobytu w P. tj. od [...] lutego 2003 r. do [...] czerwca 2004 r.".
Organ pismem z [...] lipca 2006 r. powiadomił skarżącego, że aktualne pozostaje jego stanowisko wyrażone w piśmie z [...] grudnia 2005 r. i dodatkowo wskazał, że podczas pobytu na szkoleniu skarżący otrzymywał stypendium od strony polskiej, jak również refundowano koszty przejazdu z miejsca szkolenia i z powrotem, w każdym okresie szkolenia przekraczającym sześć miesięcy. Wskazał, że wszelkie kwestie związane ze skierowaniem skarżącego na szkolenie w F. zostały uregulowane ostateczną decyzją administracyjną (z [...] stycznia 2003 r. nr [...]), zaś obecnie zgłaszane roszczenia finansowe są bezpodstawne.
Pismem z [...] października 2006 r. skarżący podtrzymał zgłoszone żądania i zarzucił organowi nierzetelne rozpatrywanie sprawy, podkreślił, iż żąda wydania decyzji.
W odpowiedzi z [...] listopada 2006 r. organ uznał za zbędne przytaczanie kolejnych obszernych wyjaśnień i podkreślił, że na szkolenie w F. skarżący został skierowany decyzją Ministra Obrony Narodowej z [...] stycznia 2003 r. nr [...]. Decyzja ta jest ostateczna w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. i w tej sytuacji nie istnieją podstawy prawne, do wydania innej decyzji w tym samym przedmiocie.
Pismem z [...] listopada 2006 r. skarżący złożył skargę na działanie urzędników [...] MON, w której zarzucił, iż Dyrektor [...] uchyla się od wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie należności finansowych związanych z odbywanymi przez niego studiami w F. Podniósł także, że w stosunku do dwóch innych oficerów, którzy odbywali studia w tej samej uczelni w F., organ ten wydał takie decyzje.
Wobec braku wydania decyzji, [...] stycznia 2007 r. J. R. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej zwrotu kosztów zakwaterowania i wyżywienia z tytułu skierowania na szkolenie i wniósł o zobowiązanie organu do wydania tej decyzji. Jednocześnie na podstawie art. 155 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej: p.p.s.a.) wniósł, aby skład orzekający Sądu poinformował w formie postanowienia Ministra Obrony Narodowej, jako organu zwierzchniego dla Dyrektora [...] MON, o wszelkich uchybieniach w toku rozpoznania sprawy.
Departamentowi [...] MON zarzucił w szczególności:
- 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- - rozporządzenia MON z dnia 6 września 2001 r. w sprawie określenia wysokości uposażenia oraz szczegółowych warunków ustalania i wypłacania innych należności pieniężnych żołnierzom skierowanym do akademii i szkół lub na kursy za granicę oraz organów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 102, poz. 1121 ze zm.);
- - rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 maja 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania oraz wysokości należności przysługujących pracownikowi z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U. Nr 50, poz. 525 ze zm.);
- - rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U. Nr 236, poz. 1991 ze zm.);
- 2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: art. 6, art. 7, art. 12, art. 35 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej k.p.a.).
W motywach skargi podkreślił, iż stosunku do innych oficerów będących w takiej samej sytuacji były wydawane decyzje, które WSA w Warszawie uchylił.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że skarżący został skierowany na szkolenie za granicę na podstawie decyzji ostatecznej w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. z [...] czerwca 2003 r. nr [...]. Decyzja ta nie była kwestionowana przez skarżącego, który jedynie zarzuca, że decyzja ta nie regulowała kwestii związanych z należnościami finansowymi związanymi z odbywanymi przez niego studiami za granicą. Podkreślił, że jeżeli w opinii skarżącego decyzja ta jest niekompletna, to mógł na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia, ale tylko w terminie 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, z czego skarżący w ustawowym terminie nie skorzystał.
Niezależnie od powyższego organ podniósł, że należności przysługujące skarżącemu w związku z odbywaniem przez niego studiów w F., zostały naliczone na podstawie decyzji Dyrektora [...] z [...] października 2002 r. Skarżącemu wypłacono należne stypendium, jak również refundowano mu koszty przejazdu z miejsca szkolenia i z powrotem, w każdym okresie szkolenia przekraczającym 6 miesięcy. Zatem niewątpliwie została wydana decyzja ustalająca należności przysługujące oficerowi w związku z odbywaniem przez niego studiów za granicą, gdyż w innym przypadku nie istniałaby podstawa do wydatkowania środków finansowych na ten cel.
Ponadto na podstawie pisma Attache Obrony przy Ambasadzie F. w W. z [...] maja 2006 r. potwierdzono, że oprócz należności wypłacanych przez stronę polską, strona [...] wypłacała zainteresowanemu podczas pobytu na szkoleniu, miesięczną dietę w wysokości ok. [...] euro. Środki te były przeznaczone na wyżywienie i zakwaterowanie. Strona [...] zapewniła również bilety lotnicze na przelot do [...] lutego 2003 r. oraz na powrót do W. [...] lipca 2004 r.
Powyższe ustalenia powodują, że skarżący otrzymał należne należności pieniężne ustalone decyzją Dyrektora [...] z [...] października 2002 r., a w tej sytuacji w przedmiotowej sprawie nie istnieje po stronie organu obowiązek wydania decyzji w przedmiocie należności związanych ze szkoleniem oficera za granicą, gdyż taką decyzję organ już wydał, a skarżącemu wypłacono na jej podstawie środki finansowe.
Organ podkreślił, że skarżącemu na kierowane przez niego pisma i skargi niezwłocznie udzielał odpowiedzi po dokonaniu niezbędnych ustaleń w sprawie, a zatem organ nie pozostawał w bezczynności. Nie zaistniała także po stronie organu wojskowego nieuzasadniona zwłoka w rozpatrywaniu pism kierowanych przez skarżącego. Organ powołał się na art. 1 § 1 k.p.a. i wskazał, że każda sprawa ma indywidualny charakter, co oznacza że dotyczy imiennie określonego podmiotu oraz konkretnych jego praw i obowiązków. Powoływanie się zatem przez skarżącego na rozstrzygnięcia zapadłe w wyniku postępowania w sprawach [...] oraz [...] uznać należy za bezprzedmiotowe. Tym bardziej, że obecnie w wyniku m.in. ustaleń dokonanych w opisanej sprawie, pojawiły się wątpliwości, czy w stosunku do tych oficerów zasadne było wydanie decyzji dotyczących przysługujących im należności z tytułu szkolenia za granicą.
Skarżący w piśmie z [...] lutego 2007 r. poinformował, iż po nadesłaniu skargi otrzymał do wiadomości pismo Sekretariatu MON do Dyrektora [...] MON z [...] stycznia 2007 r. z prośbą o wydanie stosownego aktu administracyjnego, kserokopię tego pisma załączył.
Następnie w piśmie procesowym z [...] marca 2007 r. skarżący podtrzymał swoją skargę. Podkreślił, że nigdy nie była mu doręczona decyzja Dyrektora [...] z [...] października 2002 r., która regulowała kwestie finansowe związane z pobytem skarżącego na szkoleniu w F. Na rozprawie z 16 maja 2007 r. Sąd zobowiązał pełnomocnika organu do przedstawienia decyzji Dyrektora [...] z [...] października 2002 r. w przedmiocie należności finansowych przysługujących oficerowi w związku z odbywaniem studiów za granicą. Na rozprawie z 31 maja 2007 r. pełnomocnik organu oświadczył, że nie posiada decyzji z [...] października 2002 r. i sprawę pozostawia do uznania Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a., obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie:
- 1. wydawania decyzji administracyjnych,
- 2. postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty,
- 3. postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4. innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty (v. wyrok NSA z 6 września 2001 r. sygn. akt V SAB 315/2000 Monitor Prawniczy 2002/12 str. 562, wyrok NSA z 22 grudnia 1998 r. sygn. akt III SAB 77/98, Serwis Podatkowy 2001/4 str. 43). Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, a mających na celu usunięcie przeszkody do wydania decyzji (v. wyrok WSA w Warszawie z 16 marca 2004 r. sygn. akt I SAB 253/2003 - Lexpolonica).
Rozpoznając skargę J. R. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
W niniejszej sprawie nie jest sporne, że Minister Obrony Narodowej podejmował czynności w postępowaniu wszczętym wnioskiem J. R. z [...] lutego 2006 r., udzielając mu pisemnych wyjaśnień (pisma organu z [...] maja, [...] lipca, [...] listopada 2006 r.) Jednakże nie podjął żadnych działań mających na celu rozstrzygnięcie sprawy poprzez wydanie decyzji, do czego był zobowiązany na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z § 4 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 września 2001 r. w sprawie określenia wysokości uposażenia oraz szczegółowych warunków ustalania i wypłacania innych należności pieniężnych żołnierzom skierowanym do akademii i szkół lub na kursy za granicę oraz organów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 102, poz. 1121 ze zm.).
Odnosząc się do wyjaśnień organu przedstawionych przez skarżącego w odpowiedzi na skargę, Sąd zauważa, iż po pierwsze - pełnomocnik organu nie zdołał przestawić decyzji Dyrektora [...] z [...] października 2002 r., która miała ustalać należności przysługujące oficerowi w związku z odbywaniem studiów za granicą. Wobec czego przyjąć należy, iż taka decyzja nie była w ogóle wydawana, tym bardziej, iż data jej wydania jest wcześniejsza niż skierowanie oficera na studia do F. ([...] stycznia 2003 r.), a ponadto decyzja taka nie została doręczona skarżącemu (v. protokół rozprawy z [...] maja 2007 r.).
Po drugie - niezasadne jest tłumaczenie organu, że skarżący mógł dochodzić należności finansowych związanych z odbywanymi przez niego studiami za granicą na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. poprzez zażądanie uzupełnienia decyzji z [...] stycznia 2003 r., co do rozstrzygnięcia w terminie 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, z czego w ustawowym terminie nie skorzystał. Wskazać bowiem należy, że brak wystąpienia o uzupełnienie decyzji na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. nie wyklucza złożenia wniosku przez stronę o wydanie nowej decyzji dotyczącej samych należności finansowych nie objętych w decyzji o skierowaniu skarżącego na studia, a wniosek taki musi zostać rozpoznany przez organ poprzez wydanie decyzji.
W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że sprawa żądanych przez skarżącego roszczeń finansowych, o jakich mowa we wniosku z [...] lutego 2006 r. i późniejszych pismach, powinna zostać załatwiona w drodze decyzji.
Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.