Uzasadnienie
H.L. wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2016 r., na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782); powoływanej dalej jako u.d.i.p., zwróciła się do Komisji Dyscyplinarnej przy Krajowej Radzie Komorniczej o nadesłanie pocztą tradycyjną kserokopii wszystkich orzeczeń dyscyplinarnych wydanych w 2015 r. wraz z uzasadnieniami.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] maja 2016 r. H.L. zarzuciła Komisji Dyscyplinarnej przy Krajowej Radzie Komorniczej bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia [...] kwietnia 2016 r., poprzez naruszenie art. 13 i art. 14 u.d.i.p.
Wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania powyższego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Komisja Dyscyplinarna przy Krajowej Radzie Komorniczej wniosła o oddalenie skargi, ewentualnie o umorzenie postępowania.
Wskazała, że nie pozostaje w bezczynności, bowiem zgodnie z kolejnością wpływu spraw, możliwościami przerobowymi oraz z uwzględnieniem faktu, iż sesje odbywają się raz w miesiącu pismem z dnia [...] czerwca 2016 r., doręczonym skarżącej w dniu [...] czerwca 2016 r., udzieliła odpowiedzi w pełnym zakresie zgodnie z wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Zaznaczyła, że żądana informacja została przekazana H.L. bez obciążania jej jakimikolwiek kosztami i przed upływem wskazanego terminu 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Wcześniejsze sporządzenie odpowiedzi i przesłanie żądanych orzeczeń nie było technicznie możliwe do wykonania, gdyż obejmowało bardzo duży zakres materiału koniecznego do opracowania (kilkaset stron do przygotowania, ich zanonimizowania, skserowania i przesłania).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W myśl art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność Komisji Dyscyplinarnej przy Krajowej Radzie Komorniczej – Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1376) komornicy zorganizowani są na zasadach samorządu zawodowego, zwanego dalej "samorządem". W świetle art. 79 ust. 2 tej ustawy organami samorządu są: Krajowy Zjazd Komorników, Krajowa Rada Komornicza, walne zgromadzenia komorników izb komorniczych oraz izby komornicze. Jednostkami organizacyjnymi samorządu posiadającymi osobowość prawną są okręgowe izby komornicze i Krajowa Rada Komornicza. Zgodnie z kolei z art. 87 ww. ustawy organami izby komorniczej są: walne zgromadzenie komorników izby komorniczej, rada izby komorniczej oraz komisja rewizyjna.
Po myśli art. 75 ust. 1 ustawy sprawy dyscyplinarne w pierwszej instancji rozpoznaje komisja dyscyplinarna. Od orzeczeń komisji dyscyplinarnej stronom przysługuje odwołanie do sądu okręgowego właściwego według siedziby kancelarii obwinionego komornika, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem (art. 75 ust. 2 ustawy). Art. 71 ww. ustawy zawiera katalog czynów podlegających odpowiedzialności dyscyplinarnej.
W sprawie bezsporne jest, że Komisja Dyscyplinarna działająca przy Krajowej Radzie Komorniczej, jako organie samorządu zawodowego, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p., jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy, w którym ustawodawca zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną. Wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter niepełny. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje treść i charakter żądanej informacji. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ustawy), w szczególności dotycząca treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy).
Jednocześnie tylko dokument wytworzony w postępowaniu administracyjnym, utrwalony i podpisany przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji podlega udostępnieniu przez organ zobowiązany do udostępnienia informacji.
Z żądaniem udostępnienia dokumentu urzędowego mamy do czynienia w przypadku podejmowania przez samorząd zawodowy rozstrzygnięć dotyczących postępowań dyscyplinarnych, przy czym udostępnienie wydanych w ramach tych postępowań orzeczeń gwarantować musi ochronę danych zawartych w innych ustawach, np. danych osobowych. Rozstrzygnięcia sądów dyscyplinarnych samorządów zawodowych nie odnoszą się do spraw organizacyjnych ani porządkowych, lecz do spraw publicznych, gdyż służą realizacji zadań publicznych.
Odpowiedzialność dyscyplinarna jest przewidziana w pragmatykach służbowych regulujących status funkcjonariuszy służb mundurowych, np. Policji, w pragmatykach regulujących status prawny innych pracowników mianowanych (np. nauczycieli czy sędziów) oraz ustawach regulujących ustrój i funkcjonowanie poszczególnych samorządów zawodowych, np. komorniczego. Jest to odpowiedzialność typu karnego, choć najczęściej sprawowana przez podmioty mające charakter organu administracji publicznej, chociażby w znaczeniu funkcjonalnym za wykroczenia dyscyplinarne. Sprawowanie władzy dyscyplinarnej przez organy samorządu zawodowego jest formą wykonywania władzy publicznej.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt wydania aktu lub dokonania czynności przez organ (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, orzeczenie dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie można bowiem zobowiązać organu do wydania aktu, który został w momencie orzekania już wydany lub dokonania czynności, która została w momencie orzekania dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jego wydania lub jej wykonania. W przypadku zatem wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe.
Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, bowiem Komisja Dyscyplinarna przy Krajowej Radzie Komorniczej pismem z dnia [...] czerwca 2016 r., doręczonym skarżącej w dniu[...] czerwca 2016 r., udostępniła żądaną informację publiczną przesyłając H.L. kserokopie orzeczeń dyscyplinarnych wydanych w 2015 r. wraz z uzasadnieniami. Oznacza to, że w dacie rozpoznawania niniejszej sprawy przez sąd, organ nie pozostawał już w bezczynności. Stąd też postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie o bezczynność stało się bezprzedmiotowe i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był do jego umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., Sąd stwierdził, że bezczynność organu w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę okoliczność Sąd wziął pod uwagę wszystkie aspekty sprawy, w tym fakt, że organ podejmował czynności w celu zrealizowania wniosku i udostępnił żądaną informację choć dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono, na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804), w pkt 3 sentencji wyroku. Do kosztów postępowania niezbędnych do dochodzenia praw Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącą wpis sądowy w wysokości 100 zł, wynagrodzenie radcy prawnego oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa.