Uzasadnienie
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na:
- 1. decyzje administracyjne;
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył tego postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a od 1 lipca 2007 r. także gdy nie wydał pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie.
Przedmiotem skargi P. K. jest bezczynność Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2010 r. [...] w przedmiocie postępowania dyscyplinarnego. We wniosku tym, skierowanym do Dyrektora Biura Kadr i Szkolenia SKW (do wiadomości rzecznika dyscyplinarnego), skarżący wnosi o wydanie postanowienia o uniewinnieniu. Wniosek ten, traktowany jak wniosek dowodowy, złożony został przed wydaniem orzeczenia dyscyplinarnego.
W ocenie Sądu, skarga na bezczynność Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego jest w niniejszej sprawie niedopuszczalna. Na organie tym nie spoczywał bowiem obowiązek wydania – na skutek tego wniosku – jakiegokolwiek aktu podlegającego kontroli sądu administracyjnego.
Postępowanie dyscyplinarne, w ramach którego skarżący złożył wniosek z dnia [...] czerwca 2010 r., prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 października 2009 r. o dyscyplinie wojskowej (Dz. U. Nr 190, poz. 1474). Organem właściwym do rozpatrzenia wniosku dowodowego jest rzecznik dyscyplinarny (§ 34 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 lutego 2010 r. w sprawie regulaminu postępowania dyscyplinarnego (Dz. U. Nr 24, poz. 121)). Decyzja, co do tego, czy wniosek dowodowy uwzględnić, czy oddalić nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Nie jest to bowiem decyzja wydana w postępowaniu administracyjnym, ani postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, nie jest to też postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. Wynik postępowania, co do takiego wniosku, nie stanowi także rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a., ani aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Z tej przyczyny, również bezczynność w zakresie rozpatrzenia wniosku dowodowego nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Skarga na bezczynność jest bowiem dopuszczalna wówczas, gdy organ, na gruncie obowiązujących przepisów – jest obowiązany do wydania jednego z aktów, o których mowa w art. 3 § 1 pkt 1-4a P.p.s.a., lub gdy przepis szczególny przewiduje sądową kontrolę (art. 3 § 3 P.p.s.a.).
W niniejszej sprawie Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego nie był obowiązany do wydania żadnego z tych aktów.
Skarga na bezczynność organu stanowi nie tylko środek służący przeciwdziałaniu przewlekłości postępowania organów administracji publicznej ale i ważny element zapewniający prawidłową wykładnię przepisów prawa administracyjnego (materialnego), określających formy działania organów administracji publicznej (Tadeusz Woś [w:] Tadeusz Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska "Postępowanie sądowoadministracyjne", Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis Warszawa 2004, str. 84). W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z działaniem organów w ramach postępowania administracyjnego, a przepisy szczególne, tj. ustawa o dyscyplinie wojskowej, nie przewiduje kontroli sądu administracyjnego w sprawie, która jest przedmiotem niniejszej skargi.
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w związku z art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.